Khủng hoảng điện ở Trung Quốc châm ngòi cho cuộc đua nhập khẩu than

Cuộc khủng hoảng điện ở Trung Quốc sẽ có thể khiến nước này phải nhập khẩu nhiều than hơn từ các nước khác, cạnh tranh với những quốc gia châu Âu và Ấn Độ – những nơi cũng đang cần mua thêm mặt hàng này.

Hơn 2/3 sản lượng điện của Trung Quốc đến từ các nhà máy nhiệt điện than trong khi hơn 90% nhiên liệu mà nước này sử dụng được khai thác trong nước và rất khó để tăng sản lượng trong thời gian ngắn. Nhìn về hướng nhập khẩu, Trung Quốc đã ngừng nhập khẩu than từ Australia – quốc gia xuất khẩu lớn thứ 2 thế giới hồi cuối năm ngoái.

Nhà phân tích Michelle Leung đến từ Bloomberg Intelligence lý giải việc không dễ để tăng nguồn cung than trong nước trong ngắn hạn vì đầu tư vào các mỏ mới trong những năm gần đây thấp. Bà Leung nhận định việc khai thác quá mức cũng bị nghiêm cấm do lo ngại về an toàn.

Thay vì trông chờ vào nguồn trong nước, Trung Quốc sẽ tăng mua hàng từ các nguồn truyền thống. Tỉnh Cát Lâm, một trong những địa phương bị ảnh hưởng nặng nề nhất, sẽ tìm kiếm thêm nguồn từ Indonesia, Nga và Mông Cổ để đảm bảo cho sản xuất điện và sưởi ấm. 

Trung Quốc cũng sẽ hướng tới những quốc gia như Nam Phi, Colombia, Mỹ, Canada để mua than. Và như vậy, Trung Quốc sẽ cạnh tranh với nhiều quốc gia trong cuộc đua mua than và tạo thêm động lực cho đợt tăng giá toàn cầu. Các nhà máy điện ở châu Âu đang trong “cơn khát” than do thiếu khí đốt trầm trọng và giá khí đốt tăng 250% từ đầu năm đến nay. Ấn Độ cũng đang cạn kiệt lượng than tồn kho.

Việc Bắc Kinh có nới lỏng lệnh cấm nhập khẩu từ Australia hay không còn đang gây ra những ý kiến trái chiều. Bà Leung dự đoán việc Trung Quốc nới lỏng không xảy ra vì lý do chính trị. Còn Ralph Leszczynski, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty môi giới tàu biển Banchero Costa & Co., lại cho rằng khả năng nới lỏng nhập khẩu từ Australia của Trung Quốc là hoàn toàn có thể để giảm áp lực lên giá than tại Trung Quốc.

Ít nhất 17 tỉnh, khu vực tại Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp siết chặt tiêu thụ điện. Các tỉnh đông bắc Trung Quốc gồm Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang đang trải qua tình trạng mất điện diện rộng tại các hộ gia đình, khiến nhiều người dân than phiền. Mất điện cũng ảnh hưởng lớn tới tình hình sản xuất tại các nhà máy.

Goldman Sachs ước tính khoảng 44% hoạt động công nghiệp của Trung Quốc đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu điện. Điều đó có thể kéo giảm 2% tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong quý IV.