Thứ sáu, 18/10/2019 | 23:40 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước
Thứ năm, 7/5/2015, 19:29 (GMT+7)

Trung Quốc và bước ngoặt trong nguồn nhân lực (phần cuối)

Thứ năm, 7/5/2015, 19:29 (GMT+7)

Trung Quốc và bước ngoặt trong nguồn nhân lực (Phần 1)

Đô thị hóa

Giáo viên tiểu học Cheng Dequan đã nghỉ hưu cho biết ngôi trường làng Linshui tại Quảng An có rất ít học sinh. Hiện ngôi trường này chỉ có 2 lớp và khoảng 10 học sinh. Ông cho biết ngôi làng này từng có 500 người, nay hiện chỉ còn khoảng 30 người sinh sống.

Theo những công bố chính thức của chính phủ, có khoảng 48% trong số dân 1,4 tỷ người vẫn đang sinh sống tại nông thôn, một con số đầy hứa hẹn cho nguồn cung lao động.

Tuy nhiên, một báo cáo riêng biệt khác cho thấy chỉ có khoảng 30% dân số Trung Quốc đang tham gia sản xuất nông nghiệp. Phó Chủ tịch Cai cho rằng nếu tổng hợp những con số thống kê lại và sửa chữa thì số lao động thực sự trong ngành nông nghiệp chỉ khoảng 20%. “Nếu bạn đến các vùng quê, chắc chắn bạn sẽ không tìm thấy bất kỳ người nông dân nào dưới 30 tuổi.”

Hiện tại, tình trạng khan hiếm lao động đã bắt đầu lan ra từ những trung tâm xuất khẩu lao động lớn như Quảng Đông hay Quảng An, nơi thường có nguồn lao động dồi dào trước đây. Tình trạng này đang khiến các quan chức chính quyền địa phương phải đau đầu. Theo Thị trưởng Gan Zhiyong của thị trấn Heliu- Quảng An, “Mọi người trước đây đều cho rằng mức lương đi làm bên ngoài cao hơn so với chi phí nhân công tại vùng này, nhưng điều đó đang thay đổi. Hiện nay, chi phí lao động của vùng chúng tôi thuộc loại khá cao.” Những số liệu chính thức cho thấy mức lương trả cho công nhân di cư từ nông thôn đã tăng từ 861 Nhân dân tệ năm 2005 lên 2.864 Nhân dân tệ hiện nay.

Kể cả mức lương tại nông thôn vẫn còn thấp so với thành thị nhưng cách biệt đã dần bị thu hẹp. Điều này khiến nhiều lao động chọn làm việc gần quê hương để tiện đi lại. Theo Thị trưởng Gan, ngày càng có ít lao động rời bỏ quê hương so với trước đây, vì họ muốn ở lại và chăm sóc cho con cái họ.

Sự thu hẹp lượng di cư lao động là nguyên nhân chủ yếu làm giảm nguồn lực nhân công tại Trung Quốc. Tuy nhiên, tỷ lệ lão hóa gia tăng trong dân số cũng là một yếu tố khiến sự di cư này suy giảm (người cao tuổi thường không muốn sống xa quê, sức khỏe kém, đã tích trữ đủ tài chính…).

Chính sách 1 con của Trung Quốc đã tạo ra một “tỷ lệ dân số vàng” cho nền kinh tế trong giai đoạn 1980-2014. Tuy nhiên, tỷ lệ này đang chuyển dần sang suy thoái với tình trạng lão hóa. Dân số Trung Quốc trong độ tuổi 15-64 đã đạt đỉnh vào năm 2013 và đang trượt dần. Tỷ lệ trẻ em và người già tại cường quốc Châu Á này bắt đầu tăng lên từ năm 2011. Chính sách 1 con của Trung Quốc được đưa ra vào năm 1979 nhưng chỉ chính thức có hiệu quả trong thập niên 80. Tỷ lệ sinh hàng năm tại Trung Quốc đạt đỉnh 25 triệu người năm 1987 và liên tục giảm xuống từ khi đó. Năm 1997, tỷ lệ này chỉ còn 20 triệu người và năm 2014 là 16 triệu người.

Chuyên gia nhân khẩu học Wang Feng của Đại học Irvine bang Caligornia- Mỹ nhận định rằng trong khoảng 2-3 năm tới, nguồn lao động trẻ gia nhập thị trường Trung Quốc sẽ giảm đáng kể.

Tái cân bằng nền kinh tế

Mặc dù vậy, sự suy giảm trên cũng có những mặt tích cực. Trong nhiều năm, các chuyên gia kinh tế đã cảnh báo rằng tỷ lệ tiết kiệm hộ gia đình và đầu tư tăng quá cao ở Trung Quốc sẽ dẫn đến những rủi ro trong nước và gây mất cân bằng thương mại với thế giới.

Tỷ lệ đầu tư cao dẫn đến việc xây dựng lãng phí, phân bố sai nguồn vốn và dư thừa sản lượng. Những tuyến đường cao tốc không được sử dụng và những thành phố ma tràn ngập các căn hộ không người ở là một hiện tượng phổ biến tại Trung Quốc. Ngành công nghiệp “cồng kềnh” với những nhà máy thép, đóng tàu và sản xuất tấm năng lượng mặt trời có công suất vượt nhu cầu nội địa đã dẫn đến những xung đột thương mại. Nhiều đối tác kinh doanh với Trung Quốc khiếu nại rằng nước này đã bán phá giá, hoặc đưa những sản lượng dư thừa này sang thị trường của họ gây mất ổn định.

Học thuyết của Arthur Lewis đã giải thích sự thay đổi trong lực lượng lao động có thể giúp cải thiện những bất cập trên. Việc di cư lao động giảm sẽ thúc đẩy tái cân bằng kinh tế, vốn là điều mà các chính sách của nhà nước đang cố gắng hướng tới nhưng chưa thể đạt được.

Chuyên gia kinh tế Ross Garnaut của Đại học quốc gia Australia cho rằng tiền lương tăng sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận và đầu tư. Do đó, sự tái cân bằng trong nền kinh tế sẽ được diễn ra một cách “tự nhiên.” Hay nói cách khác, sự thay đổi trong nguồn lực lao động sẽ buộc nền kinh tế Trung Quốc phải tự điều chỉnh.

Bất kỳ sự tái cân bằng nào diễn ra sẽ khiến định hình lại nền kinh tế Trung Quốc cũng như quan hệ thương mại với thế giới. Trước đó, những ngành bất động sản, cơ sở hạ tầng hay công nghiệp gây ô nhiễm môi trường sẽ chi phối nền kinh tế. Sau khi tái cân bằng, những ngành dịch vụ như y tế, phương tiện truyền thông, dịch vụ tài chính và du lịch sẽ làm chủ đạo. Khi đó, thay vì nhập khẩu nguyên vật liệu thô như dầu mỏ hay quặng sắt, Trung Quôc sẽ mua thêm thực phẩm và những mặt hàng tiêu dùng khác.

Những cải cách của cựu lãnh đạo Đặng Tiểu Bình ảnh hưởng đến Quảng An và toàn Trung Quốc có thể do các yếu tố và nguyên nhân phù hợp với thờ kỳ trước đây. Tuy nhiên, một số thứ đã thay đổi trong hoàn cảnh hiện nay. Nếu Trung Quốc muốn trở thành một trong những nước giàu trên thế giới, họ cần phải nâng cao năng suất tại vùng đô thị, thay vì chỉ kéo người nông dân khỏi nông thôn để làm những ngành công nghiệp kỹ thuật thấp.

Phó Chủ tịch Cai phát biểu rằng Trung Quốc không cần lo sợ sự suy giảm trong tốc độ tăng trưởng tiềm năng của mình. Giai đoạn phát triển mới của Trung Quốc đòi hỏi sự thay đổi về cơ bản trong mô hình tăng trưởng kinh tế, trong đó chuyển đổi từ phụ thuộc vào vốn và lao động sang tập trung cải thiện các yếu tố về năng suất.

Hoàng Nam - Theo Financial Times

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo