Chủ nhật, 20/10/2019 | 17:56 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước
Thứ năm, 10/9/2015, 13:08 (GMT+7)

Muốn tăng giá điện thì phải minh bạch đã

Thứ năm, 10/9/2015, 13:08 (GMT+7)

Khoảng một tuần nay, thông tin một số DN phát sinh lỗ do chênh lệch tỷ giá được dư luận đặc biệt quan tâm. Nguyên do bởi nó cùng lúc phát đi thông điệp về khả năng chuyển khoản lỗ đó vào giá sản phẩm bán ra trong thời gian tới.

Hôm 3/9, tại cuộc họp thường kỳ của Bộ Công Thương, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) cho biết chênh lệch tỷ giá đã làm phát sinh khoản lỗ cho tập đoàn khoảng 1.200 tỷ đồng. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng cho rằng, chênh lệch tỷ giá cũng ảnh hưởng rất nhiều đến chỉ tiêu tài chính của DN. Đại diện các tập đoàn sản xuất điện ước tính, khả năng khoản phát sinh lỗ do tỷ giá có thể gấp hơn 10 lần con số 1.200 tỷ đồng... Đây là căn cứ để các DN đề xuất bộ chủ quản có hướng giải quyết.

Trao đổi với phóng viên Thời báo Ngân hàng về vấn đề này, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cho rằng, cần phải phân định rõ các cấu phần nào đang chịu lỗ do điều chỉnh tỷ giá để có thể quyết định đến tăng giá điện thành phẩm.

Ông đánh giá thế nào về các vấn đề kiến nghị cũng như đề xuất tăng giá điện của các tập đoàn vừa qua?

Chúng ta thấy rằng, khi tỷ giá tăng, hay một yếu tố nào khác khiến chi phí đầu vào tăng, thì không phải các DN đều tăng giá đầu ra ngay lập tức, dù rất nhiều DN Việt Nam hiện nay phụ thuộc vào nhập khẩu. Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là vì họ phải cạnh tranh rất khốc liệt với nhau để giữ chân khách hàng. Do đó về xu thế, khi chi phí đầu vào tăng thì các DN sẽ tăng giá đầu ra nhưng phải rất thận trọng.

Còn những DN nào nếu tăng ngay lập tức, hay đề nghị Nhà nước cho phép tăng, là vì tính độc quyền rất cao và không phải cạnh tranh với ai, cũng chẳng lo mất khách hàng. Như vậy, xét về mặt hành vi thì thấy rõ ngay những động thái của EVN, TKV… vừa qua là hành vi của nhà độc quyền, chứ không phải hành vi của nhà cạnh tranh.

Cơ sở để biết DN phải tăng giá thành do biến động tỷ giá ở mức bao nhiêu là ở chỗ, về nguyên tắc, để làm ra được một hàng hóa thì cần đầu vào từ nhiều nguồn khác nhau. Trong đó, những nguồn đầu vào phải nhập khẩu và tính bằng USD thì sẽ biến động tăng theo tỷ giá, nếu như các hợp đồng được cam kết theo tỷ giá thả nổi. Còn nếu đã quy đổi ra tiền đồng rồi, ví dụ ký hợp đồng từ cách đây 1 - 2 năm bằng đồng USD, nhưng đã quy đổi cố định ra tiền đồng, thì giờ cũng không chịu tác động tỷ giá.

Bên cạnh đó, chi phí cho các máy móc mà DN đầu tư cũng tăng lên do tỷ giá điều chỉnh. Nhưng chúng ta biết, giá trị của các máy móc ấy được phân kỳ ra để trả trong hàng chục năm. Cho nên, tỷ giá có tăng thì cũng chỉ phải trả phần tăng của năm đó (năm chịu diễn biến tỷ giá tăng), chứ không phải kiểu tính "một lần cho tất cả" được. Và mức tăng đó thì cách tính cũng như mức tăng của các nguyên liệu đầu vào phải nhập khẩu khác.

Từ đầu năm đến nay, tỷ giá tăng khoảng 5%. Nhưng điều đó không có nghĩa giá thành sản phẩm sẽ tăng 5%, vì toàn bộ chi phí nhập khẩu chỉ chiếm một phần trong giá thành sản xuất. Bởi để làm ra sản phẩm điện hoặc sản phẩm nào đó thì còn phải thuê lao động và các chi phí khác trong nước, mà các chi phí này được trả bằng tiền đồng và tạm thời chưa có thay đổi nên không chịu ảnh hưởng bởi tỷ giá. Lấy ví dụ chi phí nhập khẩu chiếm 40% giá thành thì đơn giản lấy phần đó nhân với 5% biến động tỷ giá sẽ ra mức biến động giá thành cơ bản có thể điều chỉnh do biến động tỷ giá chỉ là 2%.

Như vậy, mức độ biến động giá thành do biến động tỷ giá sẽ tùy thuộc vào mức chi phí nhập khẩu đầu vào của từng DN, nhưng rõ ràng sẽ nhỏ hơn mức điều chỉnh tỷ giá 5% vì luôn có phần giá trị gia tăng và chi phí trong nước tương đối lớn. Con số cụ thể biến động là bao nhiêu hoàn toàn có thể tính được nếu các DN hợp tác, công bố con số ra cho mọi người biết và nhận định.

Như vậy, có thể hiểu nếu giá điện tăng trên 5% thì chắc chắn là "mượn gió bẻ măng", thưa ông?

Tôi nghĩ bản thân các DN biết rất rõ cách tính biến động tăng thêm do điều chỉnh tỷ giá. Do đó, với giả định chi phí nhập khẩu chiếm 40% mà họ muốn tăng giá đầu ra 5% vì biến động tỷ giá thì như vậy là không đúng và không hợp lý. Lúc này thì có thể nghĩ tới việc DN đang vì lý do phải bù các khoản lỗ khác của họ.

Tuy nhiên, đó chỉ là suy luận. Chúng ta cần dựa vào các con số đề xuất tăng cụ thể của các DN. Một điều chắc chắn là, nếu các DN đưa ra mức điều chỉnh tăng giá thành trên 5% thì chắc chắn là có chuyện như lo ngại của mọi người.

Và khi các DN minh bạch ra thì chúng ta cũng biết rõ hơn về mức độ lệ thuộc vào nhập khẩu đến mức nào. Ví dụ, nếu DN báo cáo rằng nhập khẩu chiếm tới 80% nên phải tăng giá thành 4%. Nhưng như thế thì người dân cũng biết được là, hóa ra từ trước đến nay DN này quá phụ thuộc vào nhập khẩu. Tôi thì cho rằng mức nhập khẩu sẽ không lớn đến như vậy, nên khả năng tăng giá thành đến 4% là không có.

Thông thường, các DN trong kế hoạch kinh doanh của mình đều phải tính đến các khoản dự phòng rủi ro. Vì sao biến động tỷ giá trong trường hợp này lại phải chuyển vào giá, cuối cùng là đổ lên đầu người dân?

Một DN có trách nhiệm, ở đây là trách nhiệm với chính họ chưa nói tới xã hội, thì đều phải có dự phòng rủi ro. Thế nhưng ở đây, chắc chắn các DN như vậy đã không có dự phòng, hoặc cũng có thể người ta nghĩ không cần dự phòng. Bởi nếu có vấn đề gì thì DN sẵn sàng điều chỉnh giá, vì họ có quyền, có vị thế tương đối độc quyền...

Vì vậy, trước việc kêu lỗ do biến động tỷ giá và xin phân bổ vào giá điện của EVN, TKV, việc Bộ Công Thương quyết thế nào cần trên tinh thần minh bạch, khách quan và khoa học. Tốt nhất cần đưa ra những thông tin cơ bản để người dân đánh giá, góp ý. Nếu người dân thấy hợp lý thì chắc chắn dù có tăng giá họ cũng sẽ hài lòng.

Minh bạch là rất cần thiết. Nhưng nếu chỉ minh bạch, tức là DN sẵn sàng bày ra hết những cái xấu của mình mà không có giải pháp giải quyết thì cũng không được. Do đó, cần đến yếu tố thứ hai là phải cải cách cái gốc của vấn đề. Vì sao ông lại xấu như vậy? Đó chính là việc DN phải tự thay đổi để nâng cao hiệu quả. Người dân chỉ cần chậm nộp tiền điện một tuần là bị cắt điện rồi, còn DN lỗ nghìn tỷ đồng, hay vỡ ống nước để người dân chịu trận, thì không ai "cắt" họ được cả, tức là đang có sự không tương xứng vì không kiểm soát được.

Trong thị trường có hai yếu tố để kiểm soát một DN: Một là Chính phủ và người dân; Hai là đối thủ cạnh tranh. Trong đó, đối thủ cạnh tranh là yếu tố kiểm soát tốt nhất. Vì thế, tăng tính cạnh tranh một cách thực sự phải là yếu tố mấu chốt. Nhưng để có cạnh tranh này thì vai trò của Chính phủ là vô cùng quan trọng. Chính phủ tạo ra môi trường cạnh tranh, từ đó để cho các DN cạnh tranh với nhau và Chính phủ tôn trọng điều này, thì đó là cạnh tranh lành mạnh.

Theo TBNH

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo