Chủ nhật, 20/10/2019 | 19:36 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước
Thứ bảy, 4/7/2015, 09:47 (GMT+7)

Hy Lạp: Dân chủ hay sự biện minh?

Thứ bảy, 4/7/2015, 09:47 (GMT+7)

Người Hy Lạp được coi là quốc gia khởi nguồn cho chế độ dân chủ khi thành bang Athen vào thế kỷ thứ 5 trước công nguyên sử dụng quy định bỏ phiếu rộng rãi để quyết định một chính sách (Athenian Democracy). Do đó, có vẻ dễ hiểu khi người dân Hy Lạp có một cuộc trưng cầu dân ý xem có nên chấp nhận các điều kiện để nhận cứu trợ từ chủ nợ quốc tế hay không vào ngày 5/7.

Hình ảnh hội đồng bỏ phiếu của thành bang Athen

Nhưng trên thực tế, một cuộc trưng cầu dân ý trong tình hình khủng hoảng không phải là ý tưởng tốt. Việc bỏ phiếu dân chủ đem lại lợi ích cho người dân, nhưng sẽ phản tác dụng khi đang có một cuộc đàm phán sống còn liên quan đến sự tồn tại của một quốc gia.

Trong tình hình khủng hoảng, bất kỳ nền dân chủ nào đều đòi hỏi một nhà lãnh đạo quyết đoán để xác định xem điều gì là đúng đắn nhất cho lợi ích người dân. Cho dù kết quả của quyết định này là xấu hay tốt, cuộc bầu cử tiếp theo sẽ đánh giá điều đó, nhưng chính phủ vẫn cần hành động nhanh chóng trước khi tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Có vẻ Thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras đã thất bại trong việc hành động. Vì lẽ đó ông tổ chức cuộc trưng cầu dân ý, với danh nghĩa dân chủ, để biện hộ cho sự thất bại trong đàm phán với chủ nợ và nhằm duy trì uy tín trong cử tri.

Trong lịch sử, chưa từng có chính phủ nào thực hiện việc trưng cầu dân ý để quyết định tất cả vấn đề. Thành bang cổ đại Athen chỉ cho nam giới đã thực hiện 2 năm nghĩa vụ quân sự mới được phép biểu quyết và phát biểu về các chính sách. Ngay cả như vậy, họ vẫn cần bầu ra một nhà lãnh đạo, người này phải phục vụ trong quân đội 1 năm trở lên, để xử lý công việc chung. Cuối nhiệm kỳ, sẽ có một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm cho người lãnh đạo này.

Một chính phủ hiện đại cần phải giải quyết nhiều việc hơn rất nhiều so với một chế độ cổ đại, và những nhà lãnh đạo, các quan chức hay nhà hoạch định chính sách được bầu ra để quyết định thay cho người dân. Đây không phải vấn đề dân chủ hay không dân chủ mà liên quan đến tình hình thực tiễn. Một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức vội vàng với quyết định mang tính “ngẫu hứng” sẽ rất khó để có thể quản lý.

Tại sao lại rất khó quản lý?

Một cuộc bỏ phiếu với số lượng rất đông cử tri sẽ rất khó để quyết định chi tiết vấn đề. Những cuộc trưng cầu này thường chỉ có 1 câu hỏi, đồng ý hoặc không, nhưng chính phủ không thể ra quyết định đơn giản như vậy. Như tình hình tại Hy Lạp, có rất nhiều điều khoản, quy định và các thủ tục phức tạp giữa 2 bên mà người dân không được biết cũng như không được đề cập trong cuộc bỏ phiếu. Chính quyền Athens không thể đơn giản chấp nhận, hay từ chối, mọi điều kiện của chủ nợ dựa trên kết quả kiểm phiếu.

Đặc biệt, cuộc trưng cầu dân ý của Hy Lạp hướng tới những điều kiện của gói cứu trợ đã hết hạn về mặt kỹ thuật. Chính quyền Athens đã không thể có thỏa thuận với chủ nợ trước ngày đáo hạn thanh toán 30/6 cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và đang bị ngăn chặn tiếp cận với dòng vốn quốc tế.

Một cuộc chưng cầu dân ý không ảnh hưởng đến quyết định của các chủ nợ quốc tế mà chủ yếu tác động vào uy tín của chính phủ Hy Lạp. Những lãnh đạo Phương Tây có thể chọn cung cấp các khoản cứu trợ mới kèm điều kiện trước hoặc sau khi cuộc bỏ phiếu diễn ra, dù kết quả là gì đi chăng nữa.

Thậm chí, họ có thể từ chối giải ngân các khoản cứu trợ trước đó do Hy Lạp đã lỡ hẹn thanh toán ngày 30/6. Nhiều chuyên gia hiện nay nhận định có thể các chủ nợ sẽ đợi đến sau cuộc trưng cầu dân ý rồi mới đàm phán tiếp để chính quyền Athens có thể “nghiêm túc” hơn khi ra quyết định.

Thông thường, một cuộc bỏ phiếu của người dân là quân bài chiến lược nhằm nâng cao vị thế chính trị của nhà lãnh đạo. Điều này hay xảy ra sau các cuộc đàm phán lớn tại Châu Âu khi các nhà lãnh đạo muốn cảnh báo đối thủ chính trị rằng nếu họ không đồng ý với kết quả thỏa thuận, họ sẽ không có sự ủng hộ của người dân.

Nhưng những gì mà Thủ tướng Tsipras đang làm hiện nay trái ngược với thông lệ chính trị thường thấy ở Châu Âu. Đáng lẽ ra cuộc bỏ phiếu này chỉ nên diễn ra sau khi một thỏa thuận đã đạt được. Thay vào đó, điều này diễn ra khi đàm phán vẫn đang tiến hành.

Tư duy chính trị của ông Tsipras khá đơn giản. Nhà lãnh đạo này chạy đua bầu cử chức Thủ tướng Hy Lạp với một lời cam kết không thực tế, rằng nước này không cần thắt lưng buộc bụng nữa. Khi đã thắng cử, ông Tsipras làm điều mà mọi chính trị gia đều làm là trở về với lợi ích thực tế.

Thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras

Cựu Tổng thống Mỹ George H.W. Bush (nhiệm kỳ 1989-1993) là ví dụ điển hình cho sự thay đổi của các chính trị gia. Khi tham gia tranh cử, ông tuyên bố không ban hành loại thuế mới. Tuy nhiên, khi nền tài chính Mỹ có vấn đề, Cựu Tổng thống Bush vẫn yêu cầu Nghị viện thông qua kế hoạch tăng thuế.

Tất nhiên, cái giá phải trả là ông Bush không tái đắc cử, dù với nhiều nguyên nhân nhưng việc thay đổi cam kết về thuế là một phần trong đó. Nhưng ít nhất, Cựu Tổng thống Bush vẫn dũng cảm chịu trách nhiệm về các quyết định của mình chứ không biện minh cho thất bại bằng những động thái đầy “trách nhiệm.” Giờ đây, việc có thắt lưng buộc bụng nữa hay không là quyết định của người dân Hy Lạp chứ không còn là trách nhiệm của Thủ tướng Tsipras nữa.

Rõ ràng, ông Tsipras không muốn mạo hiểm tiền đồ chính trị của mình. Thay vì chấp nhận cứu trợ với các điều kiện thắt lưng buộc bụng và chờ đợi kết quả đánh giá của người dân qua cuộc bầu cử tới, ông lại có động thái nhằm đảm bảo rằng mình không phải chịu trách nhiệm về những quyết định tiếp theo của chính phủ.

Nếu người dân bỏ phiếu thuận, những lời chỉ trích cho ông Tsipras sẽ ít đi, dù ông còn tại chức hay không. Trong trường hợp ngược lại, kết quả không có nghĩa là người dân không muốn thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng mà họ muốn tìm kiếm xem có còn cơ hội nào tốt hơn để giải quyết vấn đề hay không. Chẳng người dân nào muốn sống kham khổ cả, nhưng nếu điều này là vì tương lai tươi sáng hơn và không có lựa chọn nào khác, họ sẽ sẵn sàng chấp nhận.

Bộ trưởng Tài chính Yanis Varoufakis đã nói rõ rằng ông không muốn Hy Lạp rời khỏi Eurozone. Dù Hy Lạp vẫn sẽ sống sót, nhưng cái giá mà họ phải trả sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc thắt lưng buộc bụng hiện nay. Dĩ nhiên, không thể nói trước điều gì khi Nga cũng đã từng vỡ nợ nhưng vẫn vươn mình trở thành nền kinh tế mới nổi đáng chú ý nhất thế giới. Hơn nữa, nhiều quốc gia, như Nga, ngỏ ý sẵn sàng giúp đỡ Hy Lạp trong trường hợp cần thiết.

Bất chấp kết quả bỏ phiếu ngày 5/7 là gì đi chăng nữa, một nền dân chủ thực sự chỉ có ý nghĩa khi nhà lãnh đạo được bầu thay mặt người dân quyết định những điều họ cho là đúng đắn. Dù quyết sách này là đúng hay sai, người dân sẽ đánh giá trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm hoặc bầu cử lần tới. Người dân Hy Lạp là khởi nguồn của chế độ này và hy vọng họ hiểu mình đang làm gì.

Xem thêm>>> Hy Lạp: Một Liên Xô thứ 2

Hoàng Nam - Người đồng hành

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo