Thứ bảy, 17/4/2021 | 14:45 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Giải cứu siêu tàu container chắn kênh Suez "Sốt" đất trên cả nước ĐHĐCĐ 2021 Kế hoạch kinh doanh 2021
Thứ năm, 1/4/2021, 11:42 (GMT+7)

'GDP Việt Nam quý I/2021 tăng 68% so với cùng kỳ'

Minh An Thứ năm, 1/4/2021, 11:42 (GMT+7)

Nhìn vào dòng tít và nhớ đến tờ lịch treo trên tường, độc giả hẳn sẽ nghĩ đó là trò đùa ngày Cá tháng Tư. Một cách ngẫu nhiên, con số 68% nghe cũng có vẻ phong thủy, nhưng nếu lấy số liệu tổng sản phẩm quốc nội (GDP) theo giá so sánh 2010 của quý I/2021 do Tổng cục Thống kê vừa công bố ngày 29/3, so sánh với số GDP quý I/2020 (số chính thức công bố cuối tháng 6/2020), thì đúng là mức chênh lệch sẽ là 68,38%. Nếu lấy số liệu GDP theo giá hiện hành, con số này là 60,49%. Để loại trừ lỗi đánh máy, người viết đã cộng lại từng dòng thành phần xem có chênh lệch gì với số GDP tổng không, và kết quả là bằng nhau chằn chặn. 

  Quý I/2020 Quý I/2021 Tăng trưởng
GDP Giá HH Giá SS 2010 Giá HH Giá SS 2010 Theo giá HH Theo giá SS 2010
1.193.485 706.278 1.915.368 1.189.216 60,49% 68,38%

Giá HH: Giá hiện hành. Giá SS: Giá so sánh với kỳ gốc 2010. Đơn vị: tỷ đồng

Sao lại có mức tăng mạnh như vậy và tất nhiên là chúng ta không thể cá chép hóa rồng qua một đêm hay một quý? Lý do đầu tiên có thể đưa ra một cách dễ dàng là năm 2021 là năm đầu tiên mà Tổng cục Thống kê (GSO) sẽ điều chỉnh cách tính GDP (đánh giá lại, tính lại hay nôm na là tính GDP theo cách mới). Theo công bố của GSO vào cuối năm 2019, cách tính mới sẽ làm GDP tăng khoảng 25,4% mỗi năm. Hiểu một cách đơn giản là nhiều doanh nghiệp được bổ sung vào rổ tính toán, ví dụ như thêm 76.000 doanh nghiệp, 306.000 hộ cá thể hay thêm được 13.000 doanh nghiệp từ số liệu của cơ quan thuế hoặc các doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an…

Nhưng 68,38% và 25,4% chênh lệch quá lớn, ngay cả khi chúng ta cộng thêm mức tăng trưởng GDP hàng năm vào con số 25,4% (ví dụ như 6,5% + 25,4% = 31,9%). Do đây là quý đầu tiên GDP tính theo cách mới nên cũng không có nhiều số liệu theo năm hoặc theo quý để tính. Để người đọc dễ hình dung, tôi dùng số liệu GDP theo giá hiện hành theo năm (nguồn số liệu theo công bố của GSO, theo cả cách tính mới và cách tính cũ. Riêng số quý I/2021 cách tính cũ thì ước tính bằng cách cho tăng 5% so với số quý I/2020, do GDP tăng 4.48% và lạm phát tăng trung bình 0.29%) và tính mức chênh lệch theo%.

Chênh lệch giữa GDP (giá hiện hành) giữa cách tính mới và cách tính cũ. Nguồn: TCTK

Chênh lệch giữa GDP (giá hiện hành) giữa cách tính mới và cách tính cũ. Nguồn: GSO, Tính toán của tác giả

Cũng không ngoài dự đoán, trong khi giai đoạn 2016-2020 mức chênh lệch là 25-26% (khá tương đồng với công bố của GSO) thì đối với quý I/2021 mức chênh này tăng gấp đôi, lên tới gần 52%. Với việc không có dữ liệu quá khứ theo quý, không có dữ liệu sửa đổi cập nhật, việc đi sâu phân tích số liệu trở nên vô cùng khó khăn với mức thay đổi quá lớn này. 

Vậy có khi nào số liệu GDP điều chỉnh của giai đoạn 2016-2020 đã được điều chỉnh tăng tiếp (không chỉ là 25-26%), ví dụ như đã bổ sung thêm được nhiều doanh nghiệp hơn? Rất may là có 1 cách để tìm hiểu điều này, đó là dựa vào kịch bản tăng trưởng GDP do Bộ Kế hoạch & Đầu tư công bố vào ngày hôm qua trong phiên họp thường kỳ Chính phủ.

 Kịch bản tăng trưởng kinh tế năm 2021 theo quý

  Quý I Quý II Quý III Quý IV Cả năm
Kịch bản theo Nghị quyết 01 5,12% 7,11% 6,71% 6,67% 6,50%
Kịch bản điều chỉnh cuối tháng 1 4,46% 7,11% 6,73% 7,04% 6,50%
Kịch bản điều chỉnh cuối tháng 3 4,48% 7,19% 6,78% 7,16% 6,50%

Nguồn: Bộ Kế hoạch & Đầu tư

Có thể thấy với kịch bản sửa đổi của phiên họp tháng 1 và tháng 3 thì mức tăng trưởng định hướng của kịch bản gần nhất đều cao hơn kịch bản cũ, từ 2-12 điểm phần trăm, nhưng mức tăng trưởng GDP cả năm là không đổi, do đó đúng là có thể quy mô GDP của năm 2020 đã có được điều chỉnh tăng lên, nhưng không nhiều (khoảng 0.1%).

Vậy là trong khi chờ GSO có các thông báo/công bố/giải thích cụ thể hơn, thì có thể nhìn vào số liệu GDP của quý I/2021 để xem ngành nào có mức điều chỉnh tăng mạnh nhất. Đầu tiên, đó là ngành thông tin và truyền thông, có mức tăng gấp hơn 7 lần, có thể là do Viettel lần đầu tiên được đưa vào tính toán số liệu. Ngành vận tải và kho bãi cũng có mức tăng gấp 3 lần, và Vietjet có thể là lý do chính. Các ngành lớn khác như ngân hàng, tài chính hay chế  biến chế tạo đều tăng gấp đôi, nhưng cũng khó để có thể biết các doanh nghiệp nào đã được bổ sung vào cách tính, hoặc bản thân cách tính có sự thay đổi ra sao.  

Đối với quy mô nền kinh tế, riêng quý I/2021 đã đạt hơn 1,9 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 82,6 tỷ USD, trong quá khứ GDP quý I chiếm 19-20% của GDP cả năm, thì có nghĩa là GDP của Việt Nam trong năm 2021 có thể sẽ lên tới 413 tỷ USD, và nhiều khả năng sẽ vượt được Philippines để đứng thứ 3 trong ASEAN (chỉ sau Indonesia và Thái Lan), gần đạt mục tiêu mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề cập vào tuần trước.

Cụ thể thì GDP của Philippines đạt khoảng 367.4 tỷ USD và nếu không có gì bất ngờ về tăng trưởng trong năm 2021, nghĩa không có tăng trưởng trên 12%, thì sẽ khó đạt được mức 413 tỷ USD nêu trên. Về cơ cấu nền kinh tế, việc ngành chế biến chế tạo sẽ tăng gấp đôi quy mô (cao hơn mức tăng của quy mô GDP) sẽ giúp tỷ trọng của ngành sớm đạt mục tiêu đề ra của kế hoạch 5 năm 2021-2025, cụ thể kế hoạch tới 2025 đạt 25% trong khi tỷ trọng tại quý I/2021 đã là 23,58% - còn của năm 2020 theo cách tính cũ chỉ là 16.69%). Tương tự với các chỉ số như tổng mức đầu tư toàn xã hội trên GDP, nợ công trên GDP, thâm hụt ngân sách trên GDP, đều sẽ giảm tương đối mạnh do việc điều chỉnh GDP.

Trong giới phân tích kinh tế, có một câu đùa là “ In GSO we trust”. Quả đúng là như vậy ! Nếu bạn không tin vào số liệu của Tổng cục Thống kê thì tốt nhất là không nên làm nghề kinh tế gia, vì bạn sẽ chẳng có việc gì để làm, và các số liệu bên ngoài như PMI của Markit hay các dữ liệu số lớn kiểu big data như từ Apple hay Google (ví dụ về mobility) vẫn có những sai số khá buồn cười khi so sánh với thực tế. Thế nên, đối với số liệu quý I/2021, những gì tôi có thể làm là thả một dấu chấm tâm tư.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo