Thứ sáu, 3/12/2021 | 07:29 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý III/2021 Một thập kỷ của ngành ngân hàng Cuộc khủng hoảng thanh khoản tại Evergrande Lạm phát - mối lo mới của thị trường thế giới
Thứ hai, 5/10/2015, 19:48 (GMT+7)

Financial Times: Rủ ro giảm phát tại Châu Á sẽ còn kéo dài

Thứ hai, 5/10/2015, 19:48 (GMT+7)

Trong lịch sử, sự thay đổi giá cả hàng hóa thường báo hiệu trước cho những biến động trên toàn cầu. Hiện nay, nguyên nhân khiến nhiều thị trường thế giới gặp rắc rối đến từ những yếu tố khác nhau, nhưng tất cả các nền kinh tế hiện nay đều có chung một nỗi lo: nguy cơ giảm phát.

Tình trạng giảm phát, một rủi ro kinh tế khi giá các hàng hóa liên tục giảm, đang dần có dấu hiệu mạnh lên tại các nước Châu Á cũng như Nhật Bản và Châu Âu, đồng thời đe dọa đến những nỗ lực duy trì phục hồi kinh tế của Mỹ.

Đối với người tiêu dùng, giá hàng hóa giảm nghe có vẻ tốt, nhưng nếu tình trạng giảm giá kéo dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế do làm xói mòn lợi nhuận của doanh nghiệp, gây ra cắt giảm việc làm và làm giảm nhu cầu tiêu dùng, qua đó quay lại tác động đến giá hàng hóa và tạo thành một vòng luẩn quẩn.

Trong cuộc Đại suy thoái tại Mỹ năm 1929, giảm phát là nguyên nhân chính khiến nền kinh tế rơi vào hỗn loạn và thị trường chứng khoán sụp đổ. Ngoài ra, nỗi lo giảm phát có thể đến sau cuộc khủng hoảng 2008 cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định thực hiện chương trình nới lỏng định lượng (QE).

Trước tình hình đó, việc dư thừa sản lượng, nhu cầu thương mại giảm và năng suất lao động đi xuống tại Châu Á đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại về một nguy cơ giảm phát sâu trong khu vực này.

Chuyên gia Alberto Gallo của ngân hàng RBS cho rằng kinh tế thế giới có nguy cơ rơi vào giảm phát trên diện rộng khi Châu Âu và Nhật Bản đang đối mặt với rủi ro giảm phát trong khi các tập đoàn của Mỹ bị suy giảm về doanh thu do giá hàng hóa giảm tại Châu Á. Theo ông Gallo, kinh tế toàn cầu đã tăng cường vay nợ thời gian qua để thúc đẩy sản xuất, khiến sản lượng dư thừa và kéo giá hàng hóa đi xuống.

Rõ ràng, việc nền kinh tế Châu Á sản xuất hàng hóa quá nhiều trong khi nhu cầu từ thị trường Phương Tây lại không kịp đáp ứng đang khiến rủi ro giảm phát ngày càng tăng.

Mới đây, Morgan Stanley cho biết chỉ số giá sản xuất (PPI) bình quân của 10 nền kinh tế lớn nhất Châu Á ngoài Nhật Bản đã xuống mức thấp nhất trong 6 năm qua. Chỉ riêng có Indonesia là có chỉ số PPI tăng, còn những nền kinh tế như hàn Quốc, Đài Loan và Singapore đều đã có dấu hiệu giảm phát trong khoảng 3 năm qua.

Hãng Morgan Stanley cũng nhận định chỉ số PPI của Trung Quốc đã giảm 42 tháng liên tiếp và trở thành nền kinh tế lớn duy nhất ngoài Nhật Bản thập niên 90 lâm vào tình trạng như vậy.

Nếu so sánh với mức đỉnh gần đây ghi nhận năm 2011, chỉ số PPI của Trung Quốc hiện đã giảm 10,8%. Trong tháng 8/2014, chỉ số PPI của ngành hàng hóa nước này chỉ giảm 1,1%, nhưng tháng 8 năm nay lại giảm đến 12,8%. Ngay cả những quốc gia có nền kinh tế tăng trưởng khả quan như Ấn Độ cũng có chỉ số PPI suy giảm trong 1 năm qua.

Tồi tệ hơn, chỉ số PPI bình quân của ngành sản xuất tại 10 nền kinh tế lớn nhất Châu Á ngoài Nhật Bản vào tháng 8/2015 cũng đã giảm 4,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tác động tiêu cực

Trong tháng 8/2015, lợi nhuận của các công ty công nghiệp Trung Quốc đã giảm 8,8% so với cùng kỳ năm trước, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2011. Hãng Morgan Stanley cho biết doanh số và lợi nhuận của các công ty hàng đầu Châu Á trong quý II/2015 đã suy giảm so với cùng kỳ năm trước.

Tình trạng đang trở nên xấu hơn khi Standard & Poor cho biết tính trong 8 tháng đầu năm đã có 16 vụ vỡ nợ trái phiếu bằng ngoại tệ tại các thị trường mới nổi, cao hơn so với cả năm 2014.

Việc vay nợ quá nhiều tại Châu Á đang là một vấn đề với các nền kinh tế tại đây khi áp lực thanh toán nợ buộc nhiều công ty phải cố gắng “tiết kiệm” tiền thay vì tăng cường đầu tư, qua đó khiến tăng trưởng giảm tốc.

Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho rằng Châu Á, đặc biệt Trung Quốc, là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ vay nợ của các doanh nghiệp phi tài chính tại các nước mới nổi tăng gấp 5 lần trong 10 năm qua. Theo ước tính của IIF, tỷ lệ này hiện đang ở mức 23,7 nghìn tỷ USD, tương đương 90% GDP của các nền kinh tế mới nổi trên toàn cầu.

Gánh nặng của những khoản nợ này cùng với nguy cơ giảm phát đã khiến các nhà đầu tư “chùn bước” và dự kiến rút ròng khoảng 540 tỷ USD khỏi các thị trường mới nổi trong năm nay, điều lần đầu tiên xảy ra kể từ thập niên 80. Nói theo cách khác, nhà đầu tư và các doanh nghiệp đã không còn thấy các nước mới nổi, bao gồm thị trường Châu Á, là nơi hấp dẫn để đầu tư vào nữa. Chi phí sản xuất giảm cùng với thanh toán nợ đang khiến các doanh nghiệp tại đây giảm dần lợi nhuận.

Bên cạnh đó, việc FED có khả năng nâng lãi suất đang khiến mọi việc trở nên khó khăn hơn. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo các doanh nghiệp có tỷ lệ vay nợ cao sẽ gặp khó khăn hơn nếu Mỹ thắt chặt chính sách tiền tệ và thị trường mới nổi cần chuẩn bị cho sự phá sản của các doanh nghiệp gia tăng.

Năm 2002, Chủ tịch FED lúc đó là ông Ben Bernanke cho rằng sự suy giảm nhu cầu tiêu dùng có nguy cơ khiến các công ty giảm giá hàng hóa và gia tăng rủi ro giảm phát. Đây là một trong những nguyên nhân khiến FED quyết định thực hiện QE tại thời điểm đó.

Tuy nhiên, trường hợp tại Châu Á hiện nay là do dư thừa sản lượng hơn là thiếu cung dẫn đến giá hàng hóa giảm. Theo chuyên gia Gallo, nếu điều này là đúng thì việc tăng cường các QE hay chương trình nới lỏng tiền tệ sẽ chỉ làm trầm trọng hơn vấn đề khi tăng cường các khoản tín dụng chi phí thấp và thúc đẩy sự dư thừa sản lượng.

Rào cản tiếp cận thị trường

Chuyên gia chiến lược Micheal Power của Investec cho rằng việc dỡ bỏ dần các rào cản tiếp cận thị trường Châu Á, đặc biệt là ngành sản xuất, là một yếu tố gia tăng dư thừa sản lượng. Ngoài ra, định hướng của các nhà hoạch định chính sách nhằm tăng cường đầu tư nước ngoài cho ngành sản xuất, như giảm thuế, ưu đãi về thủ tục, chiết khấu giá mua bất động sản, cũng góp phần làm tăng sản lượng dư thừa trong khu vực.

Theo ông Power, Việt Nam đã và đang hỗ trợ Samsung xây dựng các nhà máy sản xuất điện thoại di động lớn, trong khi Bangladesh, Campuchia và Indonesia đang thu hút các nhà máy dệt may chi phí thấp. Ấn Độ cũng không kém khi triển khai chương trình “Made in India” khi nước này vốn đã dẫn đầu trong ngành sản xuất xe máy.

Cuộc cạnh tranh giữa các thị trường Châu Á đang tạo một “cơn sóng thần” ảnh hưởng đến giao dịch thương mại khu vực. Hãng Capital Economics cho biết xuất khẩu tại Châu Á tháng 7/2015 giảm 7,7% và trở thành tháng thứ 9 liên tiếp suy giảm tính theo giá trị bằng đồng USD.

Nguy hiểm hơn, dù hàng loạt các nước Châu Á đã giảm giá đồng tiền nhưng xuất khẩu lại không tăng trưởng như kỳ vọng, hay nói cách khác, động thái phá giá tiền đã không còn hiệu quả như trước. Trong khi đó, giá đồng tiền giảm đã khiến hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn, qua đó giảm nhu cầu của người tiêu dùng đối với loại sản phẩm này. Theo một nghiên cứu của tờ Financial Times, khối lượng nhập khẩu tại Châu Á sẽ giảm bình quân 0,5% nếu giá đồng tiền giảm 1% so với đồng USD.

Với tình hình dư thừa sản lượng tại Châu Á, giao dịch thương mại toàn cầu giảm tốc, năng suất không tăng và các nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, rủi ro giảm phát có khả năng sẽ còn kéo dài.

Tổ chức IIF đã có những nghiên cứu về đại chu kỳ giá hàng hóa trong lịch sử và chỉ ra 4 đại chu kỳ kể từ những năm 1890. Theo đó, giai đoạn tăng trưởng của giá hàng hóa thường kéo dài khoảng 20 năm, còn giai đoạn giảm giá kéo dài khoảng 15-26 năm. Hiện tại, giá hàng hóa được cho là ở giai đoạn suy giảm thứ tư, và như vậy có khả năng rủi ro giảm phát sẽ còn làm nhiều nhà hoạch định chính sách phải đau đầu.

Hoàng Nam - Người đồng hành

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo