Thứ năm, 5/8/2021 | 15:36 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý II/2021 Nhìn lại kinh tế 6 tháng đầu năm 2021 Lạm phát - mối lo mới của thị trường thế giới Đầu tư hạ tầng vùng ĐBSCL
Thứ năm, 17/6/2021, 08:56 (GMT+7)

Bộ Kế hoạch & Đầu tư: Khu vực tư nhân chưa chưa đáp ứng được vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế

Ngọc Hà Thứ năm, 17/6/2021, 08:56 (GMT+7)

Bộ Kế hoạch & Đầu tư đang thực hiện kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, trong đó đánh giá 17/22 mục tiêu của kế hoạch giai đoạn 2016-2020 hoàn thành, 5 nhóm nhiệm vụ đã triển khai và có kết quả tích cực.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư: Khu vực kinh tế tư nhân chưa lớn mạnh, chưa đáp ứng được vai trò là một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư chỉ ra khu vực kinh tế tư nhân chưa lớn mạnh, chưa đáp ứng được vai trò là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Ảnh: Cổng TT thị xã Uông Bí, Quảng Ninh.

3 trọng tâm cơ cấu lại nền kinh tế (đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức tín dụng) đã được đẩy mạnh và có những bước tiến thực chất hơn như quy định, pháp luật về đầu tư công được sửa đổi, hoàn thiện nhằm thực hiện hiệu quả kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020; Kỷ luật, kỷ cương được nâng cao; Dần khắc phục được tình trạng đầu tư dàn trải và nợ đọng xây dựng cơ bản; Tỷ lệ giải ngân, hiệu quả đầu tư được cải thiện. Hoạt động cổ phần hóa, thoái vốn được đẩy mạnh so với giai đoạn trước và được thực hiện công khai, minh bạch, theo cơ chế thị trường, từng bước tách bạch chức năng quản lý nhà nước và đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước. Hệ thống tổ chức tín dụng đã được củng cố một bước, nâng cao hơn năng lực quản trị, việc xử lý nợ xấu tại tổ chức tín dụng được đẩy nhanh thực hiện một cách thực chất, hiệu quả hơn. Lãi suất cho vay trung bình giảm, các ngân hàng cơ bản đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn theo quy định áp dụng tiêu chuẩn Basel II tại Việt Nam. Tình trạng sở hữu và đầu tư chéo trong hệ thống tổ chức tín dụng đã được xử lý một bước, tình trạng thao túng, chi phối ngân hàng cơ bản được kiểm soát.

Hoạt động cơ cấu lại ngân sách nhà nước và khu vực công đạt được kết quả tích cực như quy mô ngân sách nhà nước được cải thiện, cơ cấu thu bền vững hơn, tăng tỷ trọng chi đầu tư, bội chi ngân sách và tỷ trọng nợ công trên GDP được kiểm soát, đảm bảo an toàn nợ công và tài chính quốc gia. Khu vực công được cơ cấu lại theo hướng tinh gọn, thúc đẩy ứng dụng tiến bộ công nghệ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Dịch vụ công được cải thiện đáng kể.

Khu vực kinh tế tư nhân trong nước được thúc đẩy phát triển, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt kết quả tích cực, môi trường kinh doanh tiếp tục được cải thiện mạnh mẽ; Hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo được chú trọng xây dựng. Hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, chú trọng các công ty đa quốc gia lớn. Một số tập đoàn lớn, mạnh về công nghệ đã lựa chọn đầu tư ở Việt Nam.

Ngoài ra, công tác quy hoạch, cơ cấu lại ngành và vùng kinh tế được đẩy mạnh, bước đầu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả như hệ thống pháp luật về quy hoạch được hoàn thiện, khắc phục tình trạng quản lý chia cắt, cục bộ, thúc đẩy liên kết, ngành, địa phương, phát huy vai trò động lực của vùng kinh tế động lực. Cơ cấu các ngành có sự chuyển dịch tích cực, tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất nông nghiệp tập trung vào những ngành có giá trị gia tăng cao hơn và có thị trường xuất khẩu đa dạng hơn, một số ngành dịch vụ được hiện đại hóa, hình thành các sản phẩm dịch vụ chất lượng cao.

Đồng thời, Việt Nam đã hình thành đồng bộ và thúc đẩy phát triển các loại thị trường đạt được được một số kết quả như quy mô và cơ cấu thị trường tài chính có sự điều chỉnh hợp lý giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn. Công tác nghiên cứu, dự báo được tăng cường, khớp nối cung cầu lao động trên thị trường. Giá trị giao dịch thị trường khoa học công nghệ, số lượng sáng chế đăng ký bảo hộ tăng.

Thứ trưởng Kế hoạch & Đầu tư Trần Duy Đông nhận định kết quả thực hiện kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2016-2020 đã thúc đẩy đổi mới mô hình và cải thiện chất lượng tăng trưởng, nâng dần tỷ lệ đóng góp của TFP vào tăng trưởng; Đảm bảo và củng cố kinh tế vĩ mô, tạo thêm dư địa để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ đảm bảo an sinh xã hội; Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ cả về tư duy, nhận thức và hành động trong việc thực hiện kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế, tạo lòng tin cho thị trường.

Tuy nhiên, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cũng chỉ ra những tồn tại hạn chế nhất định trong việc cơ cấu lại nền kinh tế trong giai đoạn vừa qua. Cụ thể, 3 lĩnh vực trọng tâm như (đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và tổ chức tín dụng) đã được triển khai thực chất hơn nhưng chưa hoàn thành mục tiêu theo kế hoạch đề ra, trong đó mục tiêu cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước và đầu tư công chưa hoàn thành.

Đồng thời, hiệu quả đầu tư công chưa cao, giải ngân vốn đầu tư công còn chậm và nhiều khó khăn. Chất lượng thể chế quản lý đầu tư công vẫn còn những hạn chế, chưa đáp ứng thông lệ tốt quốc tế; Tình trạng lãng phí, chất lượng công trình thấp chưa được giải quyết triệt để. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp còn chậm. Hiện có 39/128 doanh nghiệp được cổ phần hóa, đạt 30% theo kế hoạch Thủ tướng phê duyệt. Chất lượng quản trị doanh nghiệp, hiệu quả sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp chưa cải thiện và còn thấp. Tiến độ, chất lượng xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng còn gặp khó khăn, chưa theo kịp yêu cầu của nền kinh tế, nhất là việc xử lý ngân hàng thương mại yếu kém. Quy mô và năng lực tài chính của các tổ chức tín dụng nhỏ so với khu vực, năng lực cạnh tranh và mức độ lành mạnh tài chính còn hạn chế.

Bên cạnh đó, cơ cấu lại ngân sách nhà nước và khu vực công còn một số tồn tài như thu ngân sách nhà nước chưa thực sự bền vững, dư địa thu ngân sách nhà nước giảm, nhất là trong bối cảnh dịch Covid-19. Cụ thể, tỷ trọng thu ngân sách Trung ương bình quân là 55%, thấp hơn 10-15% so với mục tiêu đề ra, vai trò đóng góp của những cực tăng trưởng như Hà Nội và TP HCM đang có chiều hướng chững lại. Tỷ trọng đóng góp thu ngân sách của 2 thành phố vừa nêu trong tổng thu ngân sách nhà nước đã giảm từ 47-48% năm 2011-2012 xuống còn khoảng 44% vào giai đoạn 2016-2018. Tình trạng chuyển giá, trốn thuế, thất thu và nợ thuế còn nghiêm trọng ở nhiều địa bàn, lĩnh vực. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đã giảm xuống 20% trong bối cảnh ảnh hưởng của suy giảm tăng trưởng năm 2020 do dịch Covid-19; Thuế suất thuế xuất nhập khẩu cũng giảm do thực hiện FTA trong khi quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu khó có khả năng tăng cao.

Việc quản lý phần thu ngân sách nhà nước từ tiền sử dụng đất, tài sản công cũng còn nhiều bất cập. Cơ cấu chi ngân sách mất cân đối, chi tường xuyên vẫn tiếp tục tăng nhanh hơn chi đầu tư, hạn chế khả năng đầu tư phát triển hạ tâng của quốc gia. Nợ công tuy đã có xu hướng giảm những chưa bền vững, vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

"Khu vực kinh tế tư nhân chưa lớn mạnh, chưa đáp ứng được vai trò là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Doanh nghiệp tư nhân chủ yếu là nhỏ và siêu nhỏ, trình độ quản trị và công nghệ lạc hậu, khả năng cạnh tranh và hiệu quả hoạt động thấp, mức độ sẵn sàng liên kết với khu vực đầu tư nước ngoài hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của chuỗi giá trị sản xuất khu vực và toàn cầu do đó chưa khai thác được nhiều lợi ích do hội nhập kinh tế quốc tế mang lại", báo cáo nêu rõ.

Ngoài ra, hiệu quả của mối liên kết vùng còn thấp, thế mạnh của vùng kinh tế trọng điểm chưa phát huy, chưa đóng góp nhiều vào thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng. Cụ thể, chỉ có tốc độ tăng năng suất lao động của vùng kinh tế trong điểm miền Bắc cao hơn hẳn tốc độ tăng trung bình của cả nước, các vùng còn lại có tốc độ tăng không cao, thậm chí thấp hơn nhiều so với trung bình cả nước. Chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng nâng cấp chuỗi giá trị, ứng dụng tiến bộ công nghệ, đổi mới sáng tạo diễn ra chậm chưa có nhiều kết quả, chưa tạo được nền tảng để đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Bối cảnh đứt gãy chuỗi cưng ứng toàn cầu do ảnh hưởng của dịch Covid-19 bộc lộ tính dễ tổn thương và khả năng chống chịu còn hạn chế của ngành.

Cuối cùng, hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn chưa đồng bộ, đầy đủ, đảm bảo thị trường vận hành thông suốt, hiệu quả. Thị trường tài chính còn mất cân đối. Kết nối cung cầu thị trường lao động, khoa học và công nghệ còn hạn chế. Thị trường quyền sử dụng đất, đặc biệt là đất nông nghiệp còn chậm phát triển, vận hành còn nhiều vướng mắc, rào cản thể chế vẫn là trở lại lớn trong việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực và cả trở lực lượng doanh nghiệp trong nước phát triển.

Nguyên nhân được Bộ Kế hoạch & Đầu tư chỉ ra đó là định hướng ưu tiên về cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng chưa được quán triệt xuyên suốt và nhất quán trong chỉ đạo, điều hành ở các bộ, ngành và địa phương. Trách nhiệm người đứng đầu chưa được nâng cao. Đây cũng là một trong những lý do khiến việc cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước bị chậm.

Tiếp đến là chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan liên quan trong việc thực hiện một số nhiệm vụ có tính chất liên ngành, đa lĩnh vực, như trong việc xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng.

Một nguyên nhân khác được chỉ ra là hệ thống pháp luật còn chồng chéo, mâu thuẫn, chưa đầy đủ và các vấn đề trong thực thi đã kìm hãm việc thực hiệu hiệu quả những giải pháp cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng. Thị trường các yếu tố sản xuất chậm phát triển, chưa là cơ chế chính trong phân bổ nguồn lực để đạt được hiệu quả cao nhất.

Trước những tồn tài vừa nêu, Thứ trưởng Kế hoạch & Đầu tư Trần Duy Đông cho biết kế hoạch cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 ngoài việc khắc phục những tồn tại hạn chế của giai đoạn trước còn bổ sung các nhiệm vụ trong bối cảnh mới, đáp ứng yêu cầu phát triển. Do đó, nội dung của kế hoạch có nhiều điểm mới so với kế hoạch giai đoạn trước, theo hướng bổ sung các nội dung tăng cường sức chống chịu của nền kinh tế.

Ngày 15/6, Văn phòng Chính phủ đã có thông báo về ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Minh Khai chỉ đạo liên quan đến kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn tới. Trong đó, Phó Thủ tướng yêu cầu nội dung của kế hoạch cần bám sát Nghị quyết số 05/2016 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về một số chủ trương, chính sách lớn nhằm tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Quan điểm, mục tiêu, các nhiệm vụ, giải pháp của dự thảo kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 cần bảo đảm mạch lạc, rõ ràng, bám sát việc triển khai thực hiện 3 đột phá chiến lược và 6 nhiệm vụ trọng tâm đề ra tại các văn kiện và Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Các mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn 2016-2020 nhưng chưa đạt được cần có giải pháp để tiếp tục tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, việc nghiên cứu bổ sung các nhiệm vụ, giải pháp về phát triển hộ kinh doanh trong nhóm nhiệm vụ phát triển lực lượng doanh nghiệp hay việc rà soát, biên tập lại các nhiệm vụ, giải pháp phát triển các loại thị trường và đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hay chuyển đổi số cũng được Phó Thủ tướng Lê Minh Khái nhắc đến.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo