Thứ tư, 30/9/2020 | 02:57 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam 25 năm Việt - Mỹ Kết quả kinh doanh quý II/2020 EVFTA có hiệu lực
Thứ hai, 6/8/2018, 07:22 (GMT+7)

Bài học từ sự hồi phục của Tây Ban Nha sau cuộc khủng hoảng đồng euro

Lưu Thanh Tùng Thứ hai, 6/8/2018, 07:22 (GMT+7)

Nhờ vào việc cải cách cơ cấu và một số vận may, nước này đang có một sự phục hồi bền vững. Nền chính trị Tây Ban Nha hầu như không có tính bài ngoại như những gì đang diễn ra ở khắp châu Âu. Bốn mươi năm sau khi trở thành một quốc gia dân chủ, đối với các vấn đề về quyền tự do cá nhân như hôn nhân đồng tính, v.v… Tây Ban Nha tự do giống như các quốc gia Bắc Âu hơn là một nước Nam Âu. Là một nước có tuổi thọ cao thứ nhì thế giới, dịch vụ y tế tốt, cơ sở hạ tầng giao thông đẳng cấp thế giới, Tây Ban Nha là một nơi rất đáng sống.

Nhưng nhiều người Tây Ban Nha lại không thấy như vậy. Sự sụt giảm kinh tế giai đoạn 2009 – 2013 đã gây ra cho nước này những vết thương đến giờ vẫn chưa lành. Hiện nay Tây Ban Nha vẫn còn bất bình đẳng, có nhiều người nghèo và công nhân thu nhập thấp hơn là năm 2008. Tiền lương thực tế đã giảm. Nhiều thanh niên Tây Ban Nha đã phải tạm hoãn kế hoạch xây dựng sự nghiệp, mua nhà hoặc sinh con. Nền chính trị đã phản ánh điều đó. Một nền chính trị ổn định gồm 2 đảng đã phải nhường chỗ cho “Quốc hội treo” (quốc hội trong đó không chính đảng nào chiếm đa số), khi mà sự giận dữ của công chúng đã tiếp sức cho 2 đảng mới: Podemos, một đảng cực tả và Ciudadanos, một đảng ôn hòa.

Podemos là dấu hiệu cho thấy Tây Ban Nha không hoàn toàn thoát khỏi chủ nghĩa dân túy. Một dấu hiệu khác là sự biến tướng của chủ nghĩa dân tộc trở thành chủ nghĩa ly khai tại xứ Catalan, nguyên nhân chủ yếu là vì giai đoạn khủng hoảng trên.

Tây Ban Nha không cần xây dựng lại mà nước này cần cải cách nhiều hơn nữa. Nhiệm vụ này rơi vào Pedro Sánchez - Thủ tướng mới lên nắm quyền một cách bất ngờ của Tây Ban Nha, sau khi ông này loại cựu Thủ tướng Mariano Rajoy bằng một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm vì các cáo buộc tham nhũng. Công việc đầu tiên của ông Sánchez là giữ đà phục hồi được tiếp tục. Giảm nợ công (đang ở mức 96% GDP) là việc sống còn với Tây Ban Nha nếu nước này không muốn bị dính vào cuộc suy thoái tiếp theo. Thay vì hủy bỏ cải cách lao động của ông Rajoy như một số nghị sỹ yêu cầu, ông Sánchez nên hạn chế việc lạm dụng các hợp đồng tạm thời. Giáo dục và đào tạo kỹ năng cần sửa đổi, phúc lợi nhà nước cần chi nhiều hơn cho người trẻ thay vì tăng lương hưu đến mức không thể duy trì.

Vấn đề khó khăn nhất là xứ Catalan, với dân số 7,5 triệu người và nền kinh tế đứng thứ năm Tây Ban Nha. Xứ này đã bị phân hóa bởi hành động của những người theo chủ nghĩa ly khai, đỉnh điểm là cuộc trưng cầu dân ý không hợp hiến và lời tuyên bố độc lập đơn phương của xứ này vào năm ngoái. Điều này đã gây ra các phản ứng khắc nghiệt từ chính quyền trung ương. Tây Ban Nha cũng giống hầu hết các nước châu Âu còn lại (trừ Anh), đều có một bản hiến pháp yêu cầu một sự thống nhất đất nước. Bất kỳ một cuộc trưng cầu dân ý để ly khai nào cũng sẽ có nguy cơ được lặp lại ở một khu vực khác, tiềm ẩn nguy cơ làm chia cắt đất nước. Luật pháp quốc tế sẽ không công nhận bất kỳ quyền tự quyết nào của một khu vực thuộc một quốc gia dân chủ. Không có một nghị sỹ châu Âu nghiêm túc nào lại cho phép điều này xảy ra; cuộc trưng cầu dân ý của Scotland để rời khỏi Liên hiệp Anh rất khó có khả năng lặp lại ở nơi khác.

Điều đó nói rằng, trong việc xử lý Catalonia và những bất bình của một số lớn người dân ở đây, ông Rajoy sẽ không bao giờ tìm được cân bằng giữa sự cứng rắn, thấu hiểu và sự cân đối. Nền tư pháp của Tây Ban Nha, tuy độc lập nhưng lại thường trì trệ, đã làm mọi thứ tệ hơn. Khởi tố Carles Puigdemont, cựu thủ hiến xứ Catalan, và các đồng sự của ông với tội phản loạn, sử dụng một điều luật được áp dụng cho các cuộc nổi loạn vũ trang là một sự thất sách. Như đã được đoán trước, một tòa án của Đức đã ra phán quyết sẽ ông Puigdemont sẽ chỉ bị dẫn độ với những cáo buộc nhẹ hơn, dẫn đến tòa án Tây Ban Nha phải rút lại các cáo buộc. Phương án tốt nhất là thả các tù nhân Catalan và khởi tố họ tội bất tuân hiến pháp, với hình phạt là cấm tham gia chính trị trong thời gian dài.

Thiên hướng của ông Sánchez đối với Catalan tốt hơn so với ông Rajoy. Ông Sánchez đã có các cuộc gặp với người kế nhiệm của ông Puigdemont. Ông đã đề xuất có một số tinh chỉnh trong quy chế tự trị của Catalan và kêu gọi người dân xứ Cataln bỏ phiếu cho việc này. Dù sao Tây Ban Nha cũng cần xem xét lại hệ thống phân cấp của mình, thừa nhận rằng một quốc gia có nhiều sự khác biệt sẽ được quản lý tốt nhất dưới dạng liên bang như của Đức hơn là trung ương tập quyền như Pháp. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi hiến pháp với nhiều khó khăn về chính trị.

Ông Sánchez nói ông muốn nắm quyền đến năm 2020. Chỉ với 84 ghế trong số 350 ghế tại Quốc hội, vị này tốt nhất cần phải kêu gọi tổ chức bầu cử sớm. Chính phủ đã mất đà kể từ khi đảng PP mất thế đa số trong năm 2015. Tây Ban Nha không thể chịu đựng được việc Quốc hội không thể làm được gì trong hai năm nữa. Hai đảng Podemos và Ciudadanos có các yếu tố của một liên minh cải cách trong tương lai. Điều này rất quan trọng: cách tốt nhất để đánh bại những người đòi ly khai là biến Tây Ban Nha độc lập trở nên hiệu quả và hấp dẫn hơn. Ngược lại, thế bế tắc tại Madrid có nguy cơ làm trầm trọng thêm sự cách biệt tại Catalan và lãng phí cơ hội để biến sự phục hồi kinh tế thành sự phục hưng của Tây Ban Nha.

Quang Trần/The Economist

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo