Chủ nhật, 26/6/2022 | 15:26 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Ngày ấy - Bây giờ Bí mật đồng tiền Căng thẳng Nga - Ukraine ĐHĐCĐ 2022 Kết quả kinh doanh quý I/2022
Thứ tư, 1/6/2022, 08:20 (GMT+7)

Ủy ban Kinh tế: Cơ cấu thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn mất cân đối

Việt Hưng Thứ tư, 1/6/2022, 08:20 (GMT+7)

Theo số liệu của Ủy ban Kinh tế, trong quý I, tổng khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành là 144.000 tỷ đồng. Trong đó, phát hành riêng lẻ là 136.500 tỷ đồng (chiếm 94,7%), còn lại là phát hành ra công chúng. Khối lượng phát hành tập trung chủ yếu trong tháng 1 và giảm dần trong tháng 2, 3. Trong tháng 4, lượng chào bán trái phiếu riêng còn khoảng 30.000 tỷ đồng, giảm 33% so với cùng kỳ năm 2021.

Kỳ hạn của trái phiếu bình quân trong quý này là 3,35 năm, giảm 0,35 năm so cùng kỳ với năm 2021. Lãi suất bình quân là khoảng 9,7%/năm, tăng 2% so với quý I/2021. Đặc biệt, có một số doanh nghiệp bất động sản huy động khối lượng lớn trái phiếu riêng lẻ với lãi suất cao, khoảng 12-13%/năm, gấp đôi so với lãi suất tiền gửi ngân hàng. Đối với trái phiếu phát hành ra công chúng, lãi suất phát hành chủ yếu là thả nổi tham chiếu lãi suất tiền gửi bình quân của các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước.

Doanh nghiệp bất động sản và xây dựng là 2 nhóm phát hành nhiều nhất, chiếm lần lượt 50,9% và 18,8%; các tổ chức tín dụng chiếm 4,9%, doanh nghiệp sản xuất chiếm 9,2%, các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ chiếm 6,8%. Tuy nhiên, trong tháng 4, trái phiếu do các tổ chức tín dụng phát hành chiếm 63,4%, trái phiếu của nhóm bất động sản giảm mạnh xuống mức 11,6%.

Ủy ban Kinh tế đánh giá thị trường trái phiếu phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Nguồn: VNExpress
tpdn1-4615-1654020616.png

Cũng theo nhận xét của Ủy ban Kinh tế, từ năm 2021, quy mô thị trường trái phiếu đã tăng nhanh vẫn tiếp tục đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn cho nhiều ngành, lĩnh vực (sản xuất, thương mại, dịch vụ, năng lượng...). Mặc dù nền kinh tế chịu ảnh hưởng lớn của dịch bệnh Covid-19, các doanh nghiệp vẫn lựa chọn kênh phát hành trái phiếu để huy động vốn với khối lượng phát hành tăng 36,4% so với năm 2020 với cơ cấu chủ thể phát hành và cơ cấu nhà đầu tư đa dạng.

Đặc biệt, từ thời điểm dịch bệnh được kiểm soát, khối lượng phát hành cũng tăng nhanh cho thấy các doanh nghiệp đang đẩy mạnh phát hành trái phiếu để huy động vốn phục hồi sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, kênh huy động qua trái phiếu đã góp phần giảm tải cho các ngân hàng cũng như giúp giải quyết vấn đề về vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã tồn tại trong nhiều năm qua . Thông qua kênh phát hành trái phiếu, các tổ chức tín dụng đã huy động vốn trung và dài hạn để đáp ứng các chỉ tiêu an toàn vốn theo quy định. Doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc đầu tư, sản xuất kinh doanh với nguồn vốn trung dài hạn.

Nhưng đơn vị này cũng cho rằng thị trường này phát triển nhanh trong thời gian qua cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế và tiềm ẩn rủi ro có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường trong cả trước mắt và dài hạn.

Những tồn tại của thị trường trái phiếu

Cụ thể, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam so với GDP còn nhỏ (chiếm 15%), thấp hơn một số nước trong khu vực như Thái Lan (24,8%), Singapore (36,5%), Malaysia (56,8%)... Thị trường có thời điểm tăng trưởng nóng, thiếu tính ổn định; khối lượng phát hành riêng lẻ của quý I tăng cao so với năm 2020 nhưng lại sụt giảm và thay đổi đáng kể về cơ cấu chủ thể phát hành

Cơ cấu thị trường còn thiếu cân đối. Trái phiếu phát hành riêng lẻ chiếm xấp xỉ 95% tổng khối lượng trái phiếu phát hành; trong khi phát hành ra công chúng chỉ chiếm khoảng 5%. Về cơ cấu chủ thể phát hành, có khoảng 70% tổng khối lượng thuộc các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bất động sản và các công ty chứng khoán. Việc phát hành TPDN của các doanh nghiệp sản xuất còn hạn chế  (chiếm từ 11-15% tổng khối lượng phát hành) do đó thị trường này chưa phát huy tối ưu chức năng cung ứng vốn cho nền kinh tế, nhất là phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Gần đây, hoạt động mua lại trái phiếu riêng lẻ được thực hiện với khối lượng khá lớn. Trong 4 tháng đầu năm, tổng khối lượng trái phiếu đã mua lại trước hạn là 24.700 tỷ đồng, tăng 17,9% so với cùng kỳ năm 2021. Riêng trong tháng 4, khối lượng trái phiếu được mua lại là 11.900 tỷ đồng, tương đương khối lượng mua lại trong cả quý I. Điều này cho thấy mặt tích cực trong việc các tổ chức phát hành cơ cấu lại nợ cũng như giảm được khoản trả lãi trong tương lai, tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến mục đích thực chất của việc sử dụng vốn vay từ phát hành, tránh trường hợp sử dụng trái phiếu để huy động vốn ngắn hạn, không đúng với bản chất.

Cơ quan của Quốc hội này còn nêu thêm một bộ phận tổ chức phát hành là trái phiếu không có tài sản bảo đảm hoặc bảo đảm bằng cổ phiếu chưa niêm yết, các dự án, tài sản hình thành trong tương lai , khó xác định giá trị hợp lý hoặc giá trị tài sản bảo đảm bằng cổ phiếu, dự án bất động sản có thể được nâng giá bất thường thông qua giao dịch cổ phiếu, đấu giá đất. 

Bên cạnh đó, Ủy ban này còn đánh giá hoạt động đầu tư trái phiếu riêng lẻ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các trái chủ và hệ thống ngân hàng. Trên thị trường sơ cấp, trong năm 2021, các tổ chức tín dụng và công ty chứng khoán là nhà đầu tư chính, lần lượt mua 37,8% và 34,5% tổng khối lượng phát hành. Trên thị trường thứ cấp, tính đến cuối năm trước, tổ chức tín dụng và nhà đầu tư cá nhân lần lượt nắm giữ 45,7% và 30,1% tổng khối lượng trái phiếu lưu ký. Như vậy, phần lớn các trái phiếu được các công ty chứng khoán mua trên thị trường sơ cấp và phân phối lại cho tổ chức tín dụng, nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức khác.

Chất lượng của các tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ trên thị trường cũng chưa bảo đảm. Do nhà đầu tư tư tiếp cận với một số trái phiếu riêng lẻ dễ dãng dẫn đến tình trạng tổ chức tư vấn phát hành, tổ chức phân phối trái phiếu không cung cấp thông tin đầy đủ, cho nhà đầu tư làm cho những ngườu này nhầm lẫn về việc các tổ chức này trả nợ thay doanh nghiệp phát hành hoặc xây dựng hồ sơ chào bán và công bố thông tin cho nhà đầu tư dựa trên các thông tin có lợi cho doanh nghiệp.

Cơ quan cũng nhận định một số công ty chứng khoán, ngân hàng đã triển khai các sản phẩm tài chính cơ cấu trên cơ sở các trái phiếu riêng lẻ, mua lại khi nhà đầu tư có nhu cầu. Điều này khiến cho nhà đầu tư không quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành, mua trái phiếu vì có các đơn vị nêu trên làm tư vấn phát hành hoặc phân phối trái phiếu. Thậm chí, có hiện tượng các tổ chức đại lý phát hành, tổ chức đăng ký lưu ký phân phối là các ngân hàng, công ty chứng khoán mời chào cá nhân nhỏ lẻ mua trái phiếu riêng lẻ và cung cấp các dịch vụ để hợp thức hóa hồ sơ xác nhận nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp . 

Rủi ro có thể xảy ra trong trường hợp công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại không đáp ứng các chỉ tiêu an toàn tài chính theo quy định của pháp luật nên không thực hiện được cam kết với nhà đầu tư về việc trả nợ lãi, gốc hoặc mua lại trái phiếu. Chưa tính đến trường hợp những trái phiếu đã được phân phối tiếp cho các nhà đầu tư đại chúng ở nhiều hình thức khác nhau mà không có việc bảo lãnh của các tổ chức trung gian, tạo ra các rủi ro không lường trước cho nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân.

Những khuyến nghị của Ủy ban giúp thị trường trong sạch hơn

vay-tien-7817-1654020616.jpg

Để phát triển và làm trong sạch thị trường, Ủy ban Kinh tế cũng đưa ra một số khuyến nghị cho nhà đầu tư để tránh những rủi ro trên. Đầu tiên, cơ quan này đề nghị các bên liên quan tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khung khổ pháp lý về chứng khoán và thị trường chứng khoán. 

Thứ hai,  các doanh nghiệp cần tập trung nâng cao chất lượng trái phiếu, cùng với đó nâng cao năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành, áp dụng chuẩn mực quốc tế về quản trị, hạch toán, kế toán và công bố thông tin trong hoạt động; đa dạng hóa mô hình, chiến lược kinh doanh… để tăng niềm tin của nhà đầu tư.

Các cơ quan ban ngành cần tiếp tục tăng cường thực hiện các biện pháp thúc đẩy thị trường phát triển cân bằng và hài hòa với thị trường tiền tệ và thị trường cổ phiếu, trở thành kênh dẫn vốn trung dài hạn quan trọng, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Ủy ban cũng yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường cường quản lý, giám sát, phối hợp giữa các bên liên quan liên quan (Bộ Tài chính, UBCKNN, ngân hàng Nhà nước) theo hướng phân định rõ chức năng và trách nhiệm cụ thể đối với hoạt động quản lý chuyên ngành theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các tổ chức phát hành thuộc lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro trên cơ sở rủi ro; các tổ chức tín có tốc độ đầu tư tăng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo