Thứ tư, 30/9/2020 | 21:40 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam 25 năm Việt - Mỹ Kết quả kinh doanh quý II/2020 EVFTA có hiệu lực
Thứ năm, 6/8/2020, 07:32 (GMT+7)

Thách thức tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật EVFTA chờ đợi doanh nghiệp Việt

Ngọc Hà Thứ năm, 6/8/2020, 07:32 (GMT+7)

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực từ 1/8. 50% dòng thuế có thuế suất cơ sở đã về 0%, tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường 500 triệu dân có thu nhập trung bình cao một cách dễ dàng, trong đó có nông sản.

Gạo là một trong những nông sản được cho là có nhiều cơ hội thâm nhập thị trường EU khi mọi thuế suất được về 0% với hạn ngạch 80.000 tấn mỗi năm từ 1/8. Thời điểm 31/7 trở về trước, gạo xuất sang EU phải chịu thuế rất cao, 45% và thậm chí có thị trường lên đến 100%. Khi ấy, giá nhiều loại gạo như ST20, ST25 bị đội lên lần lượt 1.000 USD/tấn và 1.400 USD/tấn, cao hơn 300-700 USD/tấn so với thông thường. Trong khi đó, gạo Capuchia được hưởng thuế suất 0% thi vào thị trường này. 

Ngoài ra, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu gạo năm 2019 của Việt Nam là 6,37 triệu tấn với giá trị 2,8 tỷ USD, tăng 4,2% về sản lượng so với 2018. Tuy nhiên, những thị trường nhập khẩu gạo lớn thì không có tên các nước thành viên EU mà chỉ có Trung Quốc, Indonesia, Bangladesh, Philippines, Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore và một số thị trường châu Phi như Bờ Biển Ngà, Ghana…

Như vậy, dù là quốc gia xuất khẩu gạo thứ ba thế giới, nhưng mặt hàng gạo Việt vẫn còn vắng bóng tại EU. Do đó, EVFTA được thực thi sẽ giúp nông sản nói chung và mặt hàng gạo nói riêng tiếp cận thị trường tiêu thụ 2,5 triệu tấn gạo mỗi năm dễ dàng và cạnh tranh hơn.

Tuy nhiên, thách thức mới mà doanh nghiệp phải đối mặt đó là tiêu chuẩn kỹ thuật và hàng rào phi thuế quan. Ông Phạm Thái Bình, Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, cho biết dư địa để xuất khẩu gạo vào EU là rất lớn, nhất là khi thuế quan về 0%. Hạn ngạch 80.000 tấn so với sản lượng xuất khẩu gạo mỗi năm của Việt Nam khoảng 7 triệu tấn là khá nhỏ. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt chưa chắc đã dùng hết hạn ngạch vừa nêu vì không có đủ gạo tiêu chuẩn. 

Ông Phạm Thái Bình - Tổng giám đốc Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An.

Ông Phạm Thái Bình, Tổng giám đốc Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An. Ảnh: TTXVN.

Để xuất khẩu được gạo vào EU, những lô hàng gạo thơm thuộc diện hạn ngạch thuế quan (RTQ) phải có chứng nhận đúng chủng loại được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và ghi rõ "gạo thuộc một trong các chủng loại được hưởng ưu đãi theo RTQ của EVFTA". Đồng thời, muốn tiếp cận được thị trường EU, doanh nghiệp phải có chứng nhận Global G.A.P và phải thay đổi quy trình canh tác, trồng trọt so với trước đây. Ví dụ, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để giữ chất lượng gạo và phải xây dựng được chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ đạt tiêu chuẩn quốc tế. 

Hiện Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn quy trình đăng ký chứng nhận chủng loại gạo xuất khẩu vào EU để được hưởng ưu đãi hạn ngạch. Theo đó, doanh nghiệp phải được Cục Trồng trọt xác nhận chủng loại gạo với nhiều tiêu chí rất phức tạp.

Trong khi chờ quy tắc được ban hành thì doanh nghiệp vẫn phải chủ động tìm hiểu và nâng cao tính tuân thủ. Chưa kể, việc bán hàng hóa ra thị trường bên ngoài đến nay đã hoàn toàn khác. Theo ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, trước đây, dù không có vùng nguyên liệu hoặc không tuân thủ tiêu chuẩn nào thì hàng hóa của Việt Nam vẫn bán được theo hai cách là tiêu thụ nội địa hoặc thương lái nước ngoài đến tận nơi để mua hàng. “Không thể trách người dân hay doanh nghiệp vì tâm lý dễ làm trước. Tuy nhiên, khi đã bước vào sân chơi EVFTA, doanh nghiệp phải chấp nhận cạnh tranh với doanh nghiệp từ 27 thị trường đối tác và ngay cả với doanh nghiệp nội trên chính sân nhà”, vị này nói.

Dù đồng tình với những lo lắng về khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt, nhưng ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương lại lạc quan chỉ ra, nếu biết tận dụng chương về hợp tác và nâng cao năng lực trong EVFTA thì EU sẽ có sự hỗ trợ phù hợp với Việt Nam. 

Phía EU nhiều lần nhấn mạnh, EVFTA là hiệp định tham vọng nhất mà EU từng ký với nước phát triển. Hàm ý đang phát triển ở đây thể hiện ở chỗ trong EVFTA có một chương riêng về hợp tác và nâng cao năng lực. 

Ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương

Ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương. Ảnh: Dân Trí.

“Tôi phải thừa nhận rằng rất ít cơ quan quản lý nhà nước quan tâm, đề xuất để có sự chuẩn bị cho việc thực thi chương hợp tác và nâng cao năng lực. Một chương tuy ngắn nhưng nếu biết tận dụng đây sẽ là nơi bắt đầu việc hỗ trợ về mặt kỹ thuật cho Việt Nam. Những đề xuất, kiến nghị càng cụ thể thì khả năng được hỗ trợ càng cao. Đây cũng là cách EU bù đắp phần nào những thua thiệt mà doanh nghiệp Việt Nam gặp phải khi bước vào sân chơi EVFTA”, ông Dương nói. 

Ngoài ra, Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp còn lưu ý rằng: “Chúng ta không thể ngây thơ nghĩ rằng EVFTA được thực thi, hàng rào thuế quan được dỡ bỏ và EU sẽ không ban hành thêm nhiều tiêu chuẩn mới mang tính rào cản kỹ thuật trong thời gian tới. Vì vậy, doanh nghiệp nên cập nhật thường xuyên thông tin về định hướng chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn để ứng phó một cách phù hợp”.

Đồng tình, ông Lý Hoàng Hải, Tổng Giám đốc Công ty Eurofins Sắc Ký Hải Đăng, đơn vị chuyên cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm đối với nông - thủy sản xuất khẩu sang EU cho biết xu hướng của thị trường EU là tăng rào cản kỹ thuật khi giảm hàng rào thuế quan. Vì vậy, doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên các quy định mới của EU ví dụ như một số hóa chất EU cấm sử dụng vẫn có thể tìm thấy trên thị trường Việt Nam. Ngoài ra, không phải quy định mới nào của EU cũng hợp lý. Do đó, các hiệp hội, doanh nghiệp cần theo dõi sát để phản biện những quy định không hợp lý.

Trước những rủi ro mang tính rào cản chính sách, nỗ lực của doanh nghiệp thôi là chưa đủ mà còn sự hỗ trợ từ các bộ ngành hay như VCCI. Doanh nghiệp cần sự tham mưu ngay từ khi chính sách của đối tác đang trong quá trình dự thảo thay vì can thiệp ở thời điểm đã được ban hành. Khi đó, việc tuân thủ của doanh nghiệp sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Sáng nay (6/8), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến về “Triển khai kế hoạch thực thi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA)”.

Tại hội nghị, lãnh đạo bộ, ngành và địa phương sẽ trình bày về sự chuẩn bị của mỗi đơn vị về việc thực thi hiệp định. Bên cạnh đó, trên cơ sở định hướng của Thủ tướng, hội nghị còn thảo luận, trao đổi nhằm đề xuất giải pháp về 6 nhóm vấn đề lớn như tận dụng hiệu quả cam kết, phát triển nguồn nhân lực cho doanh nghiệp và yêu cầu phát triển bền vững. Nội dung hội nghị còn bao gồm việc phát triển hạ tầng cơ sở để đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh hiệu quả và sự cạnh tranh trên thị trường nội địa với các sản phẩm của EU.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo