Thứ năm, 12/12/2019 | 20:33 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ bảy, 4/8/2018, 14:25 (GMT+7)

Phương Tây đã phóng đại về tiến bộ công nghệ của Trung Quốc

Lưu Thanh Tùng Thứ bảy, 4/8/2018, 14:25 (GMT+7)

Trong vòng hai thập niên qua, Trung Quốc đã đạt được những tiến bộ công nghệ vũ bão, đa phần là nhờ vào những khoản đầu tư khổng lồ vào nghiên cứu và phát triển, chỉ riêng trong năm ngoái đã chiếm 2,2% GDP của nước này, tức khoảng 269 tỷ USD.

Thế nhưng Trung Quốc còn xa mới đến được cực hạn của công nghệ hiện nay. Thực tế, khoảng cách của nền công nghệ Trung Quốc đối với cực hạn này còn lớn hơn mọi người tưởng rất nhiều.

Ở phương Tây, nhiều nhà kinh tế học và các quan sát viên hiện đang khắc họa hình tượng Trung Quốc như là một đối thủ cạnh tranh khốc liệt cho vị trí hàng đầu về công nghệ của thế giới. Họ tin rằng chính phủ Trung Quốc đã dùng những chính sách về công nghiệp để giúp Trung Quốc sánh vai với Mỹ và châu Âu.

Giáo sư kinh tế học của đại học Harvard và là cựu Bộ trưởng Ngân khố Mỹ, ông Larry Summers đã tuyên bố trong một hội nghị tại Bắc Kinh vào hồi tháng 3 rằng đó là một “kì quan lịch sử” khi Trung Quốc, quốc gia chỉ có thu nhập bình quân đầu người bằng 22% của Mỹ lại có thể sở hữu công nghệ tiên tiến nhất thế giới và những công ty công nghệ lớn. Trong một báo cáo vào tháng 3 của Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) đã giới thiệu kế hoạch “Made in China 2025”, một kế hoạch chi tiết được đưa ra năm 2015 để nâng cấp năng lực sản xuất của Trung Quốc, như là một bằng chứng chứng minh rằng Trung Quốc đang tìm cách thay thế Mỹ trong các ngành công nghiệp công nghệ cao mà Mỹ xem như là ngành chiến lược, ví dụ như khoa học người máy.

Hơn nữa, các báo cáo của USTR xác định rằng Trung Quốc đang cố tình làm mọi việc theo các quy tắc riêng và đã vi phạm các quy định toàn cầu nhằm thỏa mãn mục đích của mình. Thực tế, nhiều nước phương Tây đã cảnh báo Trung Quốc đang có kế hoạch sử dụng quyền lực dựa trên công nghệ của mình để áp đặt một bộ quy tắc hoàn toàn mới không phù hợp với các quy tắc đang được thực thi bởi phương Tây lâu nay.

Đây là một sự hiểu lầm nghiêm trọng. Đúng là các công nghệ kĩ thuật số đang chuyển đổi nền kinh tế Trung Quốc, nhưng điều này phản ánh việc triển khai các mô hình kinh doanh trên Internet di động hơn là phát triển các công nghệ tiên tiến, và nó ảnh hưởng đến phong cách mua hàng nhiều hơn là đến việc sản xuất. Việc chuyển đổi này không chỉ diễn ra tại Trung Quốc, chỉ là tại nước này diễn ra nhanh chóng hơn, nhờ vào một thị trường người tiêu dùng lớn và các quy định kiểm soát tài chính lỏng lẻo.

Bên cạnh đó, thật khó nhận ra những thay đổi này lại có liên quan gì đến các chính sách công nghiệp của chính phủ. Ngược lại, sự phát triển của nền kinh tế Internet của Trung Quốc phần lớn là dựa vào các công ty khởi nghiệp tư nhân như Alibaba hay Tencent.

Thực tế, các quan sát viên phương Tây, không chỉ các phương tiện truyền thông mà cả các học giả và các nhà lãnh đạo chính phủ, bao gồm Tổng thống Mỹ Donald Trump về cơ bản đã hiểu lầm bản chất và đã nói quá lên về vai trò của các chính sách của Trung Quốc trong phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và công nghệ cao. Trái với quan niệm thông thường, các chính sách này thực sự không làm gì ngoài việc giúp làm giảm chi phí đầu vào cho các công ty và tăng cường cạnh tranh. Thực tế, các chính sách này đã bị chỉ trích nặng nề tại Trung Quốc do cổ vũ sự thành lập tràn lan các công ty, kết quả dẫn đến sự cạnh tranh và thiếu bảo hộ cho các công ty hiện có. Vì vậy, trong một chừng mực nào đó có thể nói đối với các quy tắc toàn cầu, các chính sách của Trung Quốc không tạo ra quá nhiều bất công.

Nếu nói như vậy, đâu là tiềm năng công nghệ thực sự của Trung Quốc? Người Trung Quốc là những người học nhanh. Trong 30 năm qua, các nhà sản xuất Trung Quốc đã chứng minh mình rất lão luyện trong việc nắm bắt cơ hội để bắt chước, thích nghi và phổ biến các công nghệ mới.

Những tiến bộ công nghệ trong ngành kinh doanh Trung Quốc diễn ra ở giữa “đồ thị nụ cười”(*), có nghĩa là Trung Quốc thường chỉ phát triển công nghệ mới ở giai đoạn lắp ráp chế tạo chứ không phải sáng tạo ra ý tưởng công nghệ mới.

Các ông chủ ngoại quốc sở hữu các công nghệ cốt lõi đã lấy phần lớn giá trị thặng dư từ sản xuất của Trung Quốc. Ví dụ như ở Đan Dương, một huyện thuộc tỉnh Giang Tô, là một trung tâm sản xuất các thấu kính quang học cho thị trường thế giới, các nhà sản xuất có thể tạo ra các sản phẩm phức tạp nhất. Thế nhưng các nhà sản xuất này lại thiếu một phần mềm cốt lõi để chế tạo thấu kính đa tròng, vì vậy họ phải trả một khoản tiền bản quyền cố định cho một công ty của Mỹ tính trên mỗi thấu kính đa tròng mà họ chế tạo. Tương tự, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc phải nhập khẩu dây chuyền sản xuất từ các nước phát triển.

Rõ ràng, có một sự khác biệt lớn trong việc ứng dụng công nghệ kĩ thuật số vào các mô hình kinh doanh hướng đến người dùng và trở thành nước dẫn đầu thế giới trong việc phát triển và sản xuất công nghệ phần cứng. Mục tiêu thứ hai đòi hỏi phải có một sự đầu tư lâu dài vào thời gian, con người và tài chính vào các mảng công nghệ có chu kỳ nghiên cứu và phát triển lâu dài (ví dụ như ngành dược phẩm).

Do đó, hiện nay Trung Quốc còn cách biệt từ 15 đến 20 năm so với Nhật và Hàn Quốc trong nghiên cứ và phát triển đầu vào, còn nếu tính đến đầu ra, một yếu tố còn quan trọng hơn, thì khoảng cách này còn xa hơn nữa. Tuy Trung Quốc có thể đẩy nhanh tiến độ bằng việc thu hút các nhân tài sáng tạo và tăng cường ưu đãi cho các nghiên cứu dài hạn, thực sự không có đường tắt nào cho việc chuyển từ bắt chước sang sáng tạo.

Ở đây, các trường đại học có vai trò rất quan trọng, không chỉ đào tạo các nhân tài khoa học và công nghệ, mà còn tiến hành các nghiên cứu cơ bản. Điều này có nghĩa là Trung Quốc phải bỏ qua việc chỉ tập trung vào số lượng sinh viên mà phải nhấn mạnh hơn vào chất lượng giáo dục.

Những việc trên không việc nào có thể xảy ra chỉ trong một đêm. Trung Quốc đã học được một bài học từ sự thất bại của cuộc Đại nhảy vọt những năm 1950: một sự biến đổi nền kinh tế thực sự không thể và do đó không nên được tiến hành một cách vội vã.

(*):đồ thị nụ cười là một đồ thị có phần bên trái là phần “Kĩ Thuật và Bản Quyền“, phần giữa là phần “chế tạo và lắp ráp“, phần bên phải là phần “thương hiệu và dịch vụ”.

Phương Anh/Asia Nikkei Review

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo