Thứ sáu, 28/2/2020 | 22:40 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Dịch viêm phổi cấp do virus nCoV Basel II với ngân hàng Việt Kết quả kinh doanh 2019 Dự báo chứng khoán 2020 Toàn cảnh kinh tế 2019
Thứ ba, 28/1/2020, 08:40 (GMT+7)

Nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài: Cần tổng rà soát các dự án FDI

Ngọc Hà Thứ ba, 28/1/2020, 08:40 (GMT+7)

Chia sẻ với Người Đồng Hành, Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) nhận định,dòng vốn FDI năm nay vẫn tiếp đà tăng trưởng, số vốn thực hiện cao hơn năm trước, những dự án "tỷ đô" sẽ tập trung vào ngành năng lượng và cơ sở hạ tầng.

- Hoạt động đầu tư nước ngoài 2019 ghi nhận những kết quả như: Việt Nam nằm trong top 20 quốc gia thu hút FDI, số vốn giải ngân cao kỷ lục gần 20,4 tỷ, lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo thu hút được nhiều vốn FDI nhiều nhất... Tuy nhiên, có vẻ Việt Nam vẫn thiếu vắng những dự án “ra tấm ra món”?

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch & Đầu tư). Ảnh: Bảo Linh

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch & Đầu tư). Ảnh: Bảo Linh

- Hoạt động đầu tư nước ngoài năm qua đúng là vẫn thiếu các dự án đầu tư “ra tấm ra món”. Đây là vấn đề đã được đề cập đến suốt nhiều năm. Quy mô vốn bình quân của một dự án cấp mới chỉ 4,3 triệu USD, quy mô dự án tăng vốn là 4,2 triệu. Đối với mua cổ phần, góp vốn thì con số chỉ là 1,57 triệu USD, như vậy là quá nhỏ. 

Trong gần 3.900 dự án đăng ký đầu tư, có dự án góp vốn mua cổ phần của Beerco Limited (Hong Kong) vào Công ty TNHH Vietnam Beverage thông qua hình thức góp vốn, mua cổ phần, trị giá 3,85 tỷ USD, nhằm sản xuất bia và mạch nha ủ men bia tại Hà Nội. Dự án này đã khiến thủ đô vươn lên trở thành địa phương dẫn đầu thu hút FDI.

- Ông ấn tượng gì về dự án này?

- Trong một đám đông xuất hiện "người khổng lồ", tất nhiên mọi sự chú ý sẽ dồn vào "người khổng lồ" này. Nhưng đáng tiếc ở góc độ nào đó, nó phản ánh mặt trái bức tranh đầu tư nước ngoài năm qua. Trước tiên, bia không phải là ngành, lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích đầu tư, chưa kể dự án sẽ tạo ra sự cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp sản xuất bia (tư nhân & nhà nước) trong nước. Ngoài ra, Việt Nam còn là thị trường tiêu thụ bia lớn, xếp hàng đầu thế giới, thứ ba châu Á và lớn nhất Đông Nam Á. Việc chấp thuận dự án đầu tư... hiểu theo một cách nào đó là chúng ta đã “bán” thị trường.

Ông Phan Hữu Thắng cho rằng bê bối tại dự án Our City (Hải Phòng) cho thấy những bất cập của việc thu hút FDI thời gian qua. Ảnh: Bảo Linh

Ông Phan Hữu Thắng cho rằng bê bối tại dự án Our City (Hải Phòng) cho thấy những bất cập của việc thu hút FDI thời gian qua. Ảnh: Bảo Linh

Một điều quan trọng không kém, nhà nước sẽ thu được bao nhiêu tiền và nhà đầu tư thực chất phải bỏ bao nhiêu tiền cho dự án này? Đối chiếu những thắc mắc với quy định hiện hành, tôi thấy rằng, chưa có quy định rõ ràng giữa Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Chứng khoán và quy định về góp vốn mua cổ phần với đầu tư gián tiếp.

Hiện chúng ta đã có Nghị quyết 50 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế chính sách nâng cao chất lượng hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài năm 2030, trong đó nói rõ: Xem xét lại ranh giới giữa đầu tư trực tiếp và gián tiếp, mối liên kết giữa Luật Đầu tư và Luật Chứng khoán với Luật Doanh nghiệp... để chúng ta không bị lặp lại việc thu hút đầu tư không đúng định hướng. 

- Ngoài việc thiếu dự án lớn, ông còn thấy điều gì từ bức tranh thu hút FDI năm qua?

- 365 ngày là 365 chuyện về đầu tư nước ngoài và có quá nhiều câu chuyện để kể. Tôi đã từng viết, chia sẻ về câu chuyện này nhưng một lần nữa tôi muốn nhắc lại dự án bất động sản mang tên Our City tại Hải Phòng, phản ánh thực tiễn quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài tại địa phương quá yếu kém.

Một dự án đóng cửa cài then, không ai biết rõ hoạt động bên trong như thế nào cho đến khi cơ quan điều tra vào cuộc, đánh bạc với quy mô lớn (gần 400 người). Tên dự án cũng rất nhạy cảm và quan trọng hơn, dự án sai hoàn toàn về mục tiêu thu hút đầu tư... cho thấy sự buông lỏng quản lý, thiếu liên kết giữa các cơ quan quản lý với nhau (du lịch, đầu tư, kinh tế, xuất nhập cảnh, tạm trú). Từ dự án này cho thấy, những tồn tại yếu kém trước đây của hoạt động đầu tư nước ngoài chưa được xử lý thì lại xuất hiện thêm những tồn tại yếu kém mới.

- Vậy cơ quan quản lý cần làm gì tiếp theo, sau khi đã tổng kết hoạt động đầu tư xong?

- Theo tôi, đó là tiến hành tổng rà soát để cập nhật hiện trạng và phân loại các dự án. Có thể chia làm 4 loại dự án, trước hết là các dự án vừa mới cấp phép, đang thực hiện thủ tục đầu tư. Tiếp nữa, những dự án đang thực hiện, kiểm tra tiến độ thực hiện dự án. Một nhóm nữa là những dự án đang hoạt động, chưa có lãi. Cuối cùng là những dự án hoạt động rồi, đang có lãi và có triển vọng phát triển.

Việc tiến hành rà soát này không gặp khó khăn gì, chỉ cần Bộ Kế hoạch & Đầu tư ra thông báo về đợt tổng rà soát tới các địa phương, đầu mối là các sở, ban quản lý các khu công nghiệp và kinh phí thực hiện từ ngân sách cho hoạt động quản lý nhà nước. Kết quả của hoạt động này sẽ là cơ sở để đánh giá chất lượng các dự án, dự án nào đang vướng mắc, cần tháo gỡ và hỗ trợ như thế nào? Cần sự vào cuộc của những cơ quan nào?... Mọi việc khi ấy sẽ rất rõ ràng, để con số 150 tỷ USD vốn đăng ký chưa thực hiện được giải ngân. 

Cùng với đó, ngành kế hoạch & đầu tư cần sắp xếp lại toàn bộ hệ thống luật pháp chính sách, như Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp sửa đổi đang được trình Chính phủ.

Nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) cho rằng triển vọng FDI của Việt Nam trong năm 2020 tương đối tích cực. Ảnh: Bảo Linh

Nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) cho rằng triển vọng FDI của Việt Nam trong năm 2020 tương đối tích cực. Ảnh: Bảo Linh

- Vậy triển vọng dòng vốn FDI năm nay sẽ như thế nào?

- Trước tiên, năng lực tiếp nhận đầu tư của Việt Nam năm nay cao hơn so với năm ngoái và triển vọng dòng vốn được chi phối bởi những yếu tố tích cực. Kinh tế Việt Nam bước vào đà tăng trưởng cao, vai trò, vị thế và uy tín trên trường quốc tế ngày càng được củng cố... nên sẽ tiếp tục là điểm đến của dòng chảy FDI.

Bên cạnh đó, tác động từ Hiệp định bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU cũng khơi thông dòng vốn đầu tư từ EU vào Việt Nam, bằng những cam kết bảo hộ giữa nhà đầu tư hai bên, tăng tính minh bạch và thuận lợi hóa thương mại. Năm qua dòng vốn đầu tư cũng ghi nhận sự xuất hiện của 3 nước và vùng lãnh thổ mới thuộc khối EU vào Việt Nam.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang và bất ổn chính trị xảy ra ở một số nơi, Việt Nam và một số khu vực lân cận trở thành điểm tránh “bão”. Điều này lý giải vì sao FDI từ Trung Quốc nói chung và Hong Kong nói riêng vào Việt Nam đều tăng cao (lần lượt gấp hơn 2,4 và 2,5 lần), nhưng chủ yếu là dự án quy mô nhỏ. Vì vậy, Việt Nam rất cần những bộ lọc mới, như đúng tinh thần của Nghị quyết 50.

Cuối cùng, một yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng chính đến triển vọng dòng vốn FDI đó là quyết tâm cải cách của Đảng và Nhà nước sẽ là những tác động tích cực, nếu khâu tổ chức thực hiện tốt. 

- Với triển vọng tích cực như vậy, những dự án tỷ USD liệu sẽ xuất hiện nhiều hơn trong năm nay?

- Hiện chưa tôi chưa nắm được thông tin, nhưng phần lớn nhà đầu tư đang tìm hiểu các dự án điện năng. Cũng cần thời gian để làm rõ những yêu cầu, cơ chế đấu nối và thủ tục đầu tư. Chúng ta hy vọng, lĩnh vực cơ sở hạ tầng với cơ chế đầu tư đối tác công tư và chính sách khuyến khích năng lượng tái tạo sẽ là những động lực giúp thu hút được các dự án tỷ USD trong năm nay. 

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo