Thứ tư, 16/10/2019 | 02:30 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước
Chủ nhật, 22/2/2015, 15:48 (GMT+7)

Góc nhìn đa chiều về TPP

Chủ nhật, 22/2/2015, 15:48 (GMT+7)
TPP được kỳ vọng là mô hình mới về hợp tác kinh tế khu vực, tạo thuận lợi tối đa cho thương mại, đầu tư và nếu có thể sẽ trở thành hạt nhân để hình thành FTA chung cho toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Cơ hội lớn cho quan hệ thương mại
Việt Nam có vai trò quan trọng đối với các nước trong đàm phán TPP, bởi là quốc gia có thị trường đáng kể, có thể đem lại giá trị gia tăng tương đối lớn cho các nước tham gia đàm phán. Đối với Việt Nam, việc tham gia vào TPP có thể đem lại một số tác động tích cực.
Đầu tiên, TPP sẽ giúp Việt Nam cân bằng được quan hệ thương mại với các khu vực thị trường trọng điểm, tránh phụ thuộc quá mức vào một khu vực thị trường nhất định. Số liệu thống kê cho thấy, khu vực Đông Á, bao gồm ASEAN, Trung Quốc, Đài Loan và Hongkong (Trung Quốc), Nhật Bản và Hàn Quốc luôn chiếm tỷ trọng rất lớn trong kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) của Việt Nam, thường xuyên ở mức trên 60%, nếu tính riêng NK thì lên tới trên 75%. Với sự gần gũi về vị trí địa lý, việc Đông Á chiếm tỷ trọng lớn trong quan hệ thương mại với Việt Nam là việc khó tránh. Tuy nhiên, tỷ trọng trên là quá lớn, có thể tiềm ẩn rủi ro khi kinh tế Đông Á có biến động bất lợi. Đàm phán và ký kết FTA với một số thị trường trọng điểm như Mỹ, EU có thể giúp chúng ta khắc phục tình trạng mất cân đối này.

Thứ hai, quan hệ thương mại tự do với các thị trường lớn như Mỹ, Canada và việc Nhật Bản xóa bỏ thuế NK cho hàng nông sản trong TPP, sẽ là cú hích cho XK của Việt Nam. Theo tính toán của các DN, nếu thuế NK được hạ về mức 0% thì hàng dệt may và giày dép Việt Nam sẽ có cơ hội lớn trong việc mở rộng thị phần tại các nước TPP, trong đó có thị trường Mỹ. Cơ hội cho các sản phẩm XK chủ lực khác như thủy sản, đồ gỗ và nông sản cũng rất lớn.
Lợi ích thứ ba là cơ hội tiếp cận các thị trường rộng lớn gồm Mỹ, Nhật Bản, Canada với thuế NK bằng 0%, kết hợp với các cam kết rõ ràng hơn về cải thiện môi trường đầu tư, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chắc chắn sẽ góp phần thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, nhất là của các tập đoàn lớn. Nếu biết tận dụng thời cơ này, Việt Nam sẽ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư mới, tạo thêm nhiều việc làm, hình thành năng lực sản xuất mới để tận dụng các cơ hội XK và tham gia các chuỗi giá trị trong khu vực và toàn cầu do TPP đem lại.
Cuối cùng nhưng rất quan trọng, với các cam kết sâu và rộng hơn WTO, TPP sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam phân bổ lại nguồn lực theo hướng hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ tích cực cho quá trình tái cơ cấu và đổi mới mô hình tăng trưởng. Ngoài ra, do TPP hướng tới môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch hóa quy trình xây dựng chính sách và khuyến khích sự tham gia của công chúng vào quá trình này, cho nên sẽ có tác dụng rất tốt để hoàn thiện thể chế kinh tế cũng như tăng cường cải cách hành chính.

Thách thức từ sức ép cạnh tranh

Bên cạnh các yếu tố tích cực nêu trên, việc tham gia vào TPP cũng tiềm ẩn một số thách thức, trong đó được nói tới nhiều nhất là sức ép cạnh tranh. Thách thức này xuất phát từ việc giảm thuế NK về 0%, mở cửa thị trường dịch vụ, đầu tư công trong khuôn khổ TPP.
Trong thực tế, thách thức về sức ép cạnh tranh do giảm thuế NK về 0% là có nhưng không lớn, bởi trong số 11 đối tác TPP hiện tại, Việt Nam đã có quan hệ FTA với 7 nước: Brunei, Malaysia, Singapore, Australia, Chile, New Zealand, Nhật Bản. Trong tương lai gần, dù có hay không tham gia TPP, thuế NK áp dụng cho hàng hóa của những nước này vẫn được hạ về 0%, nên tác động tăng thêm của việc tham gia vào TPP nếu có cũng không lớn.
Với những nước mà ta chưa có quan hệ FTA gồm: Mỹ, Canada, Mexico và Peru thì hoặc là có cơ cấu XNK mang tính bổ sung hơn là cạnh tranh với cơ cấu XNK của Việt Nam (như Mỹ, Canada) hoặc là không có triển vọng thâm nhập thị trường Việt Nam với mức độ đủ lớn để gây ra sức ép cạnh tranh (như Peru, Mexico).
Nếu đi sâu phân tích cơ cấu XK của các nước TPP, có thể thấy những ngành sản xuất của Việt Nam thực sự gặp khó khăn sẽ là: Ô tô, sản phẩm thịt lợn, thịt bò và đường. Các ngành bị tác động tương đối mạnh bao gồm thực phẩm chế biến, rượu và hóa phẩm tiêu dùng. Các mặt hàng vẫn được bảo hộ cao như muối, lá thuốc lá, trứng gia cầm, thép, giấy… có thể không đáng ngại, do các nước TPP hoặc không XK hoặc hướng đến phân khúc thị trường khác so với sản xuất trong nước.
Riêng với xăng dầu, nếu xóa bỏ thuế NK, Việt Nam sẽ mất đi một trong các công cụ điều hành giá quan trọng. Đây là tác động mà các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ phải tính đến một cách cẩn trọng. Trong lĩnh vực dịch vụ, cần nhớ rằng, sau 7 năm thực hiện cam kết gia nhập WTO, thị trường Việt Nam đã tương đối mở. Sức ép cạnh tranh từ TPP, nếu có sẽ xuất hiện ở 3 ngành chính: Ngân hàng, phân phối và phần nào đó là viễn thông giá trị gia tăng.Trong lĩnh vực mua sắm công, tác động của việc mở cửa thị trường tuy có nhưng ở mức chấp nhận được, bởi với một số thiết kế đặc thù trong bản chào hàng, việc mở cửa thị trường diễn ra từ từ sẽ giúp các nhà thầu Việt Nam có thêm thời gian để làm quen với sức ép cạnh tranh. Một thách thức nữa cũng hay được nhắc tới, nhất là trong bối cảnh khó khăn của ngân sách Nhà nước thời gian qua, chính là rủi ro thất thu ngân sách. Giảm thuế NK sẽ dẫn tới giảm thu ngân sách, nhưng tính toán của các chuyên gia cho thấy, thách thức này không lớn và việc giảm thu từ thuế NK, nếu có cũng sẽ được bù đắp từ các nguồn khác.
Tuy nhiên, có 2 điểm cần lưu ý. Thứ nhất, việc giảm thu diễn ra từ từ bởi Việt Nam sẽ giảm thuế NK theo lộ trình. Thứ hai, khi Việt Nam giảm thuế NK, hàng nhập từ Mỹ và các nước TPP có khả năng tăng lên và số thu từ thuế giá trị gia tăng (loại thuế không phải xóa bỏ trong các FTA) vì vậy cũng tăng lên. Thậm chí không loại trừ khả năng không những đủ bù đắp cho thuế NK bị giảm mà còn tăng thu cho ngân sách Nhà nước.
Tóm lại, đánh giá đầy đủ tác động của một hiệp định thương mại toàn diện, có mức độ cam kết sâu như TPP là việc khó và phức tạp. Những gì đã trình bày ở trên, vì vậy chỉ góp phần đưa ra một góc nhìn về cơ hội và thách thức của việc Việt Nam tham gia vào TPP.

Theo Kinh Tế & Đô Thị

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo