Thứ năm, 12/12/2019 | 10:50 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ tư, 31/7/2019, 12:00 (GMT+7)

Đập thuỷ điện đe doạ cuộc sống tiểu vùng sông Mê Kông

Kinh Vũ/ Theo Nikkei Asian Review Thứ tư, 31/7/2019, 12:00 (GMT+7)
daptq-5337-1564547194.jpg

Trạm thủy điện Jinghong ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc năm 2013. Ảnh: AP.

2019 được dự báo là năm khô hạn nhất trong một thập kỷ trở lại đây, theo các nhà khí tượng học Thái Lan. Hoạt động của các con đập dọc theo sông Mê Kông đang khiến cho tình trạng hạn hán trở nên trầm trọng hơn, đồng thời bóp nghẹt tuyến huyết mạch đối với Thái Lan, Campuchia và Việt Nam.

Từ ngày 5/7 đến 19/7, theo thông báo của Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc, đập Jinghong ở Vân Nam thuộc khu vực Trung Nam Trung Quốc sẽ giảm một nửa lượng nước nhằm "bảo trì lưới điện". Ủy hội sông Mê Kông (Mekong River Commission - MRC) dự báo điều này sẽ không gây ảnh hưởng nghiêm trọng nhờ mưa sớm. Tuy vậy, khi việc bảo trì ở Vân Nam chấm dứt, MRC đã buộc phải đưa ra một tuyên bố lưu ý rằng mực nước sông Mê Kông đang đạt đến mức thấp "kỷ lục". Đặc biệt, khu vực liền kề với Chiang Saen và Nong Khai của Thái Lan có mực nước rất thấp đến một vài mét dưới mức bình thường.

Đập Xayaburi có công suất 1.285 megawatt ở Lào cũng đã bất ngờ bắt đầu vận hành vào ngày 15/7 cho đợt thử nghiệm sản xuất điện trước khi đi vào hoạt động chính thức vào tháng 10. Anuparp Wonglakorn, Phó giám đốc điều hành Công ty Điện lực Xayaburi, nói với Bangkok Post rằng điều này không ảnh hưởng đến dòng nước mà thay vào đó, ông đổ lỗi cho lượng mưa thấp hơn dự kiến. "Chúng tôi vận hành một đập thủy điện không cần trữ nước, nước chảy vào bằng nước chảy ra”, ông nói. Năm ngoái, lượng mưa từ tháng 1 đến tháng 7 là 1.200 mm trong khi năm nay chỉ đạt 400 mm là nguyên nhân của tình trạng khô hạn. 

Tuy nhiên, nhiều ý kiến đang chỉ ra mối liên hệ giữa hoạt động của các con đập và tình trạng hạn hán trong khu vực.

10 con đập bao gồm Jinghong được Trung Quốc xây dựng dọc Langcang, vốn là thượng lưu của sông Mê Kông. Lào cũng có đập Don Sahong đang được xây dựng gần biên giới với Campuchia và 7 dự án nữa gần hoặc dọc theo biên giới với Thái Lan. Campuchia có kế hoạch xây đập tại Stung Treng và Sambor song ý tưởng này đang có vẻ được cân nhắc. Tại hội nghị "Tầm nhìn năng lượng" gần đây ở Phnom Penh do Phòng Thương mại Hoa Kỳ tổ chức, ông Keo Rattanak, Tổng giám đốc của Electricite de Cambodge, nói rằng ông không muốn 2 con đập là một phần nguồn cung năng lượng của quốc gia này.

Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 3.700 đập thủy điện đang được triển khai. Song các nghiên cứu học thuật chỉ ra rằng chi phí xây dựng thường tốn gấp đôi ngân sách ban đầu của những dự án này trong khi thời gian hoàn thành kéo dài thêm 50% thời gian dự tính và chúng cũng thường hoạt động kém hơn so với kỳ vọng.

reu-6887-1564547194.jpg

Trong bức ảnh năm 2006 này, trẻ em vui chơi gần đập Pak Mun ở đông bắc Thái Lan. Các chuyên gia nhận định con đập đã hủy hoại ngành công nghiệp đánh cá địa phương. Ảnh: Reuters.

Tại Thái Lan, Park Mun - con đập 25 năm tuổi do Ngân hàng Thế giới tài trợ, được vận hành bởi Cơ quan phát điện Thái Lan EGAT trên một nhánh sông Mê Kông đã gây ảnh hưởng bất lợi hơn 6 lần so với dự kiến ban đầu đến cuộc sống của 262 hộ gia đình. Con đập cũng hủy hoại ngành công nghiệp đánh cá địa phương bất chấp sự phản đối kịch liệt từ người dân và các tổ chức phi chính phủ. Sau đó, những trận mưa lớn đã cuốn trôi con đập và ngây ngập lụt các cộng đồng lân cận ở cả Myanmar và Lào vào năm 2018.

Sông Songkhram dài 485 km của Thái Lan, chảy vào sông Mê Kông gần Nakhon Phanom, vốn cũng bị đe dọa bởi những ý định xây đập trong 40 suốt năm. Theo học giả người Anh David Blake, đập có thể được xây dựng trong tình hình hiện tại vì nhiều lý do. Trong đó, lý do đứng đầu là Chính phủ ông Gen Prayuth Chan-ocha cảm thấy được khuyến khích để thúc đẩy các siêu dự án thủy điện, ông bình luận gần đây trên tờ Bangkok Post. Cụ thể, Chính phủ sắp tới của Prayuth đã đặt "các biện pháp để đối phó với hạn hán và lũ lụt" đứng thứ 11 trong danh sách 12 chính sách quan trọng cần được xây dựng. Thái Lan đã yêu cầu Trung Quốc và Lào xả nước từ các con đập.

Marc Goichot thuộc Chương trình WWF Greater Mekong Programme mô tả đập Sambor dài 18 km mà Campuchia dự tính xây dựng  là một "con quái vật khổng lồ" - sẽ chấm dứt dòng chảy tự do của hạ lưu sông Mê Kông và gây ra tác động rất lớn cho Campuchia và Việt Nam, gây tổn hại vĩnh viễn đến các dòng chảy thủy sản và phù sa.

"Campuchia có một trong những nghề cá nội địa năng suất cao nhất thế giới, cung cấp nguồn đạm với giá cả phải chăng cho mọi người", ông Goichot nói với Nikkei Asian Review. "Đồng bằng có nguy cơ chìm dần và co lại, làm giảm khả năng chống chọi của 18 triệu người Việt Nam trước các cơn bão nhiệt đới, lũ lụt, cũng như làm tăng xâm nhập mặn và giảm khả năng tiếp cận với nguồn nước ngọt". Ông nói thêm: "Giữ cho hạ lưu sông Mê Kông chảy tự do sẽ giúp khoảng 28 triệu người ở Campuchia và Việt Nam an toàn hơn trước thảm họa khí hậu và đe dọa nguồn nước, đồng thời cải thiện an ninh lương thực của họ".

Nhiều chuyên gia tin rằng năng lượng mặt trời và năng lượng gió đem đến các giải pháp thay thế ngày càng khả thi và việc xây dựng nhiều con đập trên sông Mê Kông sẽ là thảm họa. "Điều này nghĩa là dòng sông đang được sử dụng cho một mục đích duy nhất là thủy điện, trong khi những người dùng khác đang phải chịu thiệt thòi", Pianyh Deetes thuộc nhóm International Rivers chia sẻ quan điểm với Reuters.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo