Thứ hai, 28/11/2022 | 13:09 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ Chuyên trang Người Đồng Hành.

Câu chuyện kinh doanh Ngân hàng bán nợ/tài sản thế chấp Nhìn lại nửa đầu năm 2022 Ngày ấy - Bây giờ Bí mật đồng tiền
Thứ bảy, 20/8/2022, 00:55 (GMT+7)

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Sẽ đánh thuế cao người sử dụng đất vượt hạn mức

Theo VnExpress Thứ bảy, 20/8/2022, 00:55 (GMT+7)

- Xin chào Bộ trưởng, cảm ơn ông đã dành thời gian trả lời trực tuyến. Câu đầu tiên xin được hỏi, sau 8 năm thi hành Luật Đất đai 2013, thực tiễn đã phát sinh vấn đề gì cấp thiết để phải xem xét sửa luật? (Vũ Tuân, 47 tuổi, Hà Nội)

- Trước tiên tôi cảm ơn VnExpress cho tôi cơ hội tiếp xúc với nhiều người dân để cung cấp thông tin liên quan đến công việc khó khăn, nhưng hết sức quan trọng, cần thiết là sửa đổi Luật Đất đai.

Sau hơn 8 năm kể từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành, chúng ta đã tạo được hệ thống cơ sở pháp lý khá đồng bộ, chặt chẽ, khả thi cho việc khai thác và sử dụng đất đai hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả, khai thác nguồn lực đất đai cho việc phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước thúc đẩy phát triển hệ thống hạ tầng, đô thị hóa, đóng góp lớn cho ngân sách.

Nguồn lực đất đai năm 2013 đóng góp 7-8% nguồn thu ngân sách thì đến năm 2021-2022 tăng lên trung bình 15-20%, có địa phương đến 35% tổng thu ngân sách. Giai đoạn vừa qua nguồn lực đất đai đã cân đối được mọi nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng.

115-5154-1660919308.jpg

Ảnh: Giang Huy

Bên cạnh đó, qua tổng kết Nghị quyết 19 và Luật Đất đai năm 2013 cho thấy công tác quản lý về đất đai còn nhiêu tồn tại, như Tổng bí thư đã nêu trong Hội nghị Trung ương lần thứ 5 là tại sao nguồn lực đất đai quan trọng như vậy nhưng chưa phát huy được để phục vụ phát triển kinh tế xã hội.

Quy hoạch sử dụng đất chưa đảm bảo tính đồng bộ, tổng thể, hệ thống, chất lượng chưa cao, thiếu tầm nhìn dài hạn, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững, thực hiện chưa nghiêm. Chưa giải quyết hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; định giá đất chưa đúng giá trị thị trường; chưa điều tiết được giá trị chênh lệch địa tô; sinh kế bền vững cho người có đất bị thu hồi chưa được đảm bảo...

Thị trường bất động sản phát triển thiếu lành mạnh, chưa bền vững và còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mua bán đầu cơ đất đai, nhà ở nhưng không sử dụng tạo nên khu đô thị không người ở, nhà bỏ hoang, tình trạng thổi giá, làm giá, đấu giá bỏ cọc, nâng cao giá trị để phát hành trái phiếu, thế chấp ngân hàng làm ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô.

Cải cách hành chính trong quản lý đất đai, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Tài chính đất đai và giá đất chưa phản ánh đúng thực tế thị trường; năng lực quản lý nhà nước về đất đai chưa đáp ứng được yêu cầu; cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin đất đai chưa được hoàn thiện.

Xu thế thoái hóa, ô nhiễm đất, xâm nhập mặn diễn ra ở nhiều nơi, diễn biến phức tạp, dẫn đến mất đất, giảm độ màu mỡ, thoái hóa đất, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông, lâm nghiệp và đời sống của người dân.

Khiếu nại, tố cáo, vi phạm pháp luật về đất đai còn nhiều, chiếm 60-70% vụ việc, một bộ phận cán bộ quản lý lợi dụng để mang lại những lợi ích không chính đáng cho mình.

Đó là vấn đề đặt ra cần phải hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai.

- Theo Bộ trưởng, ba điểm mới quan trọng nhất, tác động mạnh mẽ nhất đến người dân và doanh nghiệp trong dự luật là gì? (Nguyễn Dương, 54 tuổi, TP HCM)

- Nghị quyết Trung ương khóa 5 đã đưa ra 6 nhóm chính sách lớn, cá nhân tôi thấy rằng nhóm nào cũng rất quan trọng để giải quyết những tồn tại, hạn chế, tạo ra các động lực huy động nguồn lực tài nguyên và xung lực cho phát trển. Tuy nhiên theo câu hỏi này thì tôi chọn ba vấn đề.

Thứ nhất là vấn đề liên quan đến quy hoạch, vì nhà nước với tư cách là đại diện cho sở hữu toàn dân về đất đai thì quản lý đất đai phải thông qua quy hoạch, việc hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất đai làm sao để đáp ứng nhu cầu là rất quan trọng. Cần phân bổ quản lý nguồn lực này một cách tiết kiệm, công bằng, minh bạch hài hòa giữa các lợi ích các lĩnh vực kinh tế, giữa các địa phương, giữa hiện tại tương lai, giải quyết vấn đề bảo vệ môi trường và biến đổi khí hậu.

Thứ hai, chuyển trọng tâm từ phương thức quản lý nặng về hành chính sang thực hiện đồng bộ các công cụ kinh tế, quy hoạch, hành chính để quản lý, điều tiết các quan hệ đất đai. Hoàn thiện các quy định về giá đất theo nguyên tắc thị trường đảm bảo công khai, minh bạch, có sự giám sát của HĐND; các chính sách tài chính, ngân sách, thuế để điều tiết nguồn thu từ đất, địa tô tăng thêm không do người sử dụng đất đầu tư mang lại, giải quyết tình trạng đầu cơ, chậm sử dụng đất, bỏ đất hoang; giao dịch thực hiện thông qua sàn.

Thực hiện giao đất, cho thuê đất chủ yếu thực hiện thông qua đấu giá đất, đầu thầu dự án có sử dụng đất. Đặc biệt là có các cơ chế để doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ thuận lợi trong tiếp cận đất đai làm mặt bằng cho, sản xuất kinh doanh.

Thứ ba là thúc đẩy cải cách hành chính. Trong sửa đổi lần này cần có chuyển đổi số, áp dụng thành tựu công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, đa mục tiêu, tập trung thống nhất, có thể quản lý đất đai với tư cách là cơ quan nhà nước thay mặt nhân dân quản lý gồm số lượng, chất lượng và kinh tế đất đai. Đồng thời qua đây cải cách các thủ tục hành chính, xây dựng nhà nước phục vụ, mọi dịch vụ công, mọi thông tin đất đai đến người dân ở mọi nơi, mọi lúc.

Ngoài ra dự thảo Luật quy định quyền của công dân trong tiếp cận đất đai, thông tin đất đai (quy hoạch, giá đất,...), tham gia, giám sát việc quản lý, sử dụng đất. Quan tâm giải quyết quyền lợi ích của người dân trong từng chính sách như bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quan tâm đảm bảo sinh kế, tạo việc làm, tổ chức lại sản xuất, ổn định đời sống cho người có đất bị thu hồi; chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất. Trong chính sách nhà ở cho người công nhân, nhà ở xã hội, nhà ở cho các đối tượng chính sách, đối tượng là đồng bào dân tộc thiểu số, khuyến khích đầu tư phát triển khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa.

Hoàn thiện các quyền để người sử dụng đất được góp vốn, góp đất để thực hiện các dự án đầu tư,... mở rộng hạn mức, đối tượng được nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp. Nông dân được được linh hoạt trọng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng lúa.

Tôi cho rằng ba chính sách này có mối quan hệ hữu cơ, khi chúng ta làm được thì sẽ giải quyết được cơ bản các vấn đề đang tồn tại.

5 năm tới Việt Nam sẽ có hệ thống định giá đất mới

- Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi bỏ quy định về khung giá đất sau 30 năm áp dụng. Bản chất sự thay đổi này là gì, thưa Bộ trưởng? (Nguyễn Thị Tâm, 53 tuổi, Vĩnh Phúc)

- Qua tổng kết thực tiễn Nghị quyết 19 và Luật đất đai cho thấy khung giá đất hiện nay được quy định cho một thời gian khá dài 5 năm, làm căn cứ cho địa phương ban hành bảng giá đất, không được cao hơn 30% khung giá. Đồng thời, khung giá đất chỉ quy định mức tối thiểu, tối đa theo vùng và địa bàn trong vùng. Ví dụ đất ở phi nông nghiệp thì phân theo đồng bằng, trung du, miền núi; đối với đất ở đô thị thì theo loại đô thị đặc biệt, loại I, loại II, loại III chưa đủ độ dày, chi tiết để đảm bảo phù hợp với các yếu tố hình thành giá đất như vị trí, khả năng sinh lợi... Có biên độ rất rộng giữa giá tối thiểu, tối đa do đó cũng không điều tiết được vấn đề giá đất giáp ranh...

Trong khi đó, thị trường bất động sản vận động, thay đổi liên tục làm cho mức giá bị giới hạn trong khung giá rất nhanh trở nên lạc hậu, thấp xa so với thị trường, nhất là tại các thành phố. Tôi ví dụ giá đất cao nhất tại đô thị đặc biệt trong khung giá hiện nay là 129,6 triệu đồng được phép biến động trong biên độ 30% thì mới là hơn 164 triệu đồng, như vậy quá thấp so với thực tế ở khu vực Hàng Ngang, Hàng Đào ở Hà Nội hay các khu vực trung tâm quận 1 TP HCM.

Thực tế đó dẫn đến khung giá đất thấp, khó khăn cho địa phương ban hành bảng giá đất phù hợp với giá đất thị trường. Một số địa phương đề nghị cho phép ban hành bảng giá đất vượt khung giá, đề nghị bỏ khung giá đất.

Việc bỏ khung giá đất thì bảng giá đất sẽ tiệm cận với giá đất cụ thể và góp phần tiến tới xóa bỏ cơ chế hai giá, giảm thất thoát, tăng thu cho ngân sách nhà nước. Đây là chủ trương đúng đắn.

- Khái niệm giá đất phù hợp với giá phổ biến thị trường tôi hiểu nôm na là giá đất sát với giá thị trường. Tuy nhiên, giá thị trường sẽ theo từng thời điểm, phụ thuộc vào quy luật cung - cầu. Hơn nữa, bảng giá đất được xây dựng định kỳ hàng năm và công bố vào ngày đầu năm thì làm sao sát với giá thị trường của từng thời điểm trong năm được? Mong Bộ trưởng giải thích rõ điều này. (leviet2509, 39 tuổi, TP Thủ Đức, TP HCM)

- Tôi đồng tình với bạn bảng giá đất trong nhiều thời điểm trong năm có thể không phản ánh được sát với những biến động về giá của thị trường. Do đó, trong dự thảo lần này chúng tôi có quy định cụ thể về Bảng giá đất hàng năm và giá đất cụ thể.

Trong đó, Bảng giá đất chỉ được dùng để tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở của hộ gia đình, cá nhân đối với phần diện tích trong hạn mức; cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với phần diện tích trong hạn mức giao đất ở cho hộ gia đình, cá nhân; tính thuế sử dụng đất, thuế đối với các dự án chậm tiến độ hoặc không đưa đất vào sử dụng.

Bảng giá đất cũng dùng để tính thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân; tính tiền sử dụng đất tăng thêm đối với những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng, không đưa đất vào sử dụng; tính phí và lệ phí trong quản lý, sử dụng đất đai; tính tiền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; tính giá trị quyền sử dụng đất để trả cho người tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước đối với trường hợp đất trả lại là đất Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất có thu tiền sử dụng đất, đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.

Giá cụ thể được định tại thời điểm được sử dụng để làm căn cứ trong các trường hợp: Tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân đối với phần diện tích đất ở vượt hạn mức; cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở cho hộ gia đình, cá nhân.

Giá cụ thể được dùng để tính tiền thuê đất đối với đất nông nghiệp vượt hạn mức giao đất, vượt hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân; tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức mà phải nộp tiền sử dụng đất; khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước mà doanh nghiệp cổ phần sử dụng đất thuộc trường hợp Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất, trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; tính tiền thuê đất đối với doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm; tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất...

Chúng tôi đang tập trung xây dựng bảng giá đất theo vùng giá trị đất. Hiện nhiều địa phương đã áp dụng phương pháp này để xác định giá đất và biến động giá đất thị trường. Ở nước ta, việc lập bản đồ giá trị đất đai phụ thuộc vào từng khu vực, nơi nào có nhiều giao dịch đất đai diễn ra thì sẽ sớm thu thập được cơ sở dữ liệu phục vụ định giá đất.

Năm 2025, chúng ta sẽ có cơ sở dữ liệu đất đai, trong đó có bản đồ về giá đất đai. Khi hoàn thành xong việc đo đạc, các thửa đất đều được thể hiện trên bản đồ địa chính, gắn với giá đất thu thập hàng ngày. Tôi nói 5 năm ở các nước là thay đổi từ 5 phương pháp sang phương pháp vùng giá trị đất. Tôi nghĩ trong vòng 5 năm tới, Việt Nam sẽ có hệ thống định giá đất mới.

Còn hiện nay chúng ta phải kết hợp các phương pháp định giá như tôi đã nói ở trên.

- Xin Bộ trưởng chia sẻ tiến độ xây dựng dữ liệu giá đất sát giá thị trường thế nào rồi? Vì sao hàng thập kỷ qua Nhà nước đã nhắc đến khái niệm này nhưng chưa thấy công bố dữ liệu cụ thể nào về giá đất thị trường để người dân được tiếp cận? (Lê Vũ, 40 tuổi, TP HCM)

- Câu hỏi này chính là nhiệm vụ của sửa đổi Luật Đất đai lần này, là xây dựng hệ thống thông tin và dữ liệu đất đai đa mục đích, kết nối thống nhất, tập trung. Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, mục tiêu năm 2025 sẽ đi vào hoạt động chung cho cả nước.

Từ cuộc cách mạng lần thứ tư đến nay thế giới đã chuyển sang cách mạng số. Đây là giai đoạn chúng ta quyết định xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu đất đai, gồm kinh tế đất đai, giá đất... Đây cũng là giải pháp để cải cách thủ tục hành chính, đảm bảo công khai, minh bạch; phụng sự nhân dân thông qua cung cấp dịch vụ công; giám sát được tài nguyên đất đai. Đây cũng là kênh để người dân biết thông tin đất đai và nắm chủ trương, chính sách về đất đai.

- Để xác định giá đất sát với thị trường thì nhà nước đóng vai trò gì? Cá nhân tôi cho rằng Nhà nước không nên can thiệp trực tiếp quá sâu vào việc định giá đất. Quan điểm của Bộ trưởng thế nào? (Vũ Phong, 41 tuổi, Hải Phòng)

- Tôi đã nói không ai được can thiệp vào định giá đất. Thị trường sẽ xác định giá đất. Hai người mua bán thế nào thì giá thị trường như vậy. Nhà nước đấu giá như thế nào thì giá như vậy. Giá thị trường là mọi giá giao dịch đất đai, giá đấu thầu, đấu giá thì không ai can thiệp được cả.

Hiện chúng ta thiếu thông tin minh bạch, thiếu việc xác định giá đất một cách thực tế. Chúng ta có 5 phương pháp xác định giá đất, nhưng theo phương pháp này ra giá khác, theo phương pháp kia ra giá khác. Nguyên nhân do dữ liệu đầu vào không chính xác.

huy-3474-4167-1660901322-9572-1660919308

Người dân được lợi gì khi bỏ khung giá đất?

- Đọc dự luật, tôi hiểu rằng khi bỏ khung giá đất của Nhà nước sẽ chỉ còn bảng giá đất mà các địa phương quy định và giá này được cho là sẽ sát với thực tế thị trường hơn. Nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp được giao đất, thuê đất sẽ phải cao hơn trước và ngân sách sẽ có lợi hơn. Nhưng ở góc độ người dân, tôi chưa rõ việc này có lợi như thế nào. Mong Bộ trưởng chia sẻ rõ hơn. (Phạm Linh, 48 tuổi, Bình Dương)

- Khi tính giá chính xác thì người dân cũng phải xác định nghĩa vụ với nhà nước một cách chính xác. Nhà nước và người dân sẽ đều có lợi khi thực hiện đền bù và các việc liên quan giá đất tại thời điểm đền bù.

Trong quá trình xác định bảng giá đất, nghĩa vụ người dân sẽ tăng lên rất nhiều. Nhưng nhà nước sẽ sử dụng hệ số điều chỉnh làm sao để nghĩa vụ người dân sử dụng đất không tăng lên đột biến làm ảnh hưởng tới đời sống. Việc tăng này sẽ được xem xét một cách cân đối với đời sống người dân và quá trình liên quan đến việc đền bù cho người dân phải hài hòa. Khi chúng ta xác định giá đúng thì sẽ giải quyết được một số bài toán lớn.

Thứ nhất, khi nhà nước tổ chức giao đất cho các doanh nghiệp, cho thuê, hoặc giao đất có trả tiền thì sẽ thu được giá chính xác, không vì bất kỳ lý do gì có thể sai lệch được. Bởi vì đây là phương pháp được tính hết sức khách quan. Nguồn lực đất đai sẽ được phản ánh đúng.

Thứ hai, khi giá cả đúng thì sẽ đo đếm được một thửa đất của người dân không có đầu tư gì cả, nhưng giá đất tăng mà nguyên nhân là nhà nước chuyển đổi quy hoạch, chuyển đổi mục đích, đầu tư hạ tầng thì chênh lệch địa tô là do nhà nước thì nhà nước tính toán để cân đối điều hòa địa tô chênh lệch mà không phải do người sử dụng đất đầu tư. Nhà nước thu lại những phần đó để điều tiết lại cho toàn dân.

Nói về doanh nghiệp, trước quy hoạch đã có giá chính xác; sau khi quy hoạch, khi nhà đầu tư vào đầu tư thì có giá khác. Chênh lệch giá đất là do điều chỉnh mục đích từ đất nông nghiệp, đất rừng sang đất thương mại, dịch vụ. Việc điều tiết hài hòa lợi ích giữa người dân có đất với doanh nghiệp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất thông qua văn phòng buôn bán. Điều này giúp tránh được nhiều vấn đề liên quan đến sai phạm trong giai đoạn vừa rồi.

- Trong bài báo trên VnExpress, Bộ trưởng nói cần 5-10 năm để áp dụng ý tưởng khung giá đất theo thị trường. Tại sao không sử dụng công cụ thuế để người mua giám sát giá bán đất của người bán? Làm như vậy sẽ chỉ cần 5-10 năm là có thể áp dụng triệt để trên cả nước. Nhà nước sẽ thu được nguồn lợi rất lớn, người tham gia giao dịch sẽ tự điều chỉnh thái độ mua bán để phù hợp với pháp luật tránh liên lụy về sau? (Le Hao, Trung đô. TP Vinh, Nghệ An)

- Tôi đánh giá rất cao sáng kiến này.

Tất nhiên hiện nay để có được giá đất theo thị trường, áp dụng phương pháp định giá theo vùng giá trị thì cần thu thập các thông tin, làm sao người dân giao dịch thông qua sàn giao dịch; giá hợp đồng đảm bảo đúng nhưng không liên quan đến tính thuế thu nhập, gia tăng trong mua bán đất.

Đồng thời cần có chế tài với người cung cấp thông tin giá không đúng. Chúng ta sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin về đất đai, trong 5 năm nếu làm tốt thì sẽ chuyển sang phương pháp định giá đất mới. Hoặc nhiều quận, huyện có thể áp dụng phương pháp định giá mới sớm hơn.

Tôi cho rằng, cách tính thuế mới này thì ai cũng có thể giám sát được.

Giá đất phụ thuộc vào cung - cầu, không hẳn do bỏ khung giá đất

- Xin Bộ trưởng cho biết, nếu nhà nước bỏ khung giá đất và áp dụng quy định tính giá đất theo giá thị trường thì giá bất động sản có tăng không? Vì người bán chắc chắn không bao giờ chịu phần thuế nộp thêm mà sẽ tăng giá bán. (Trần Thanh Bình, 50 tuổi, Hà Nội)

- Giá sản phẩm bất động sản do nhà đầu tư đưa ra trong đó đã gồm giá đất, chi phí đầu tư và các chi phí khác của họ. Việc thay đổi cách tính giá đất thì ở lần sửa đổi Luật Đất đai này sẽ minh bạch hơn, và không phải yếu tố làm thay đổi giá trị sản phẩm bất động sản.

Tôi cho rằng một sản phẩm bất động sản bán ra còn có nhiều giá trị khác, ngoài giá đất. Khi xác định giá đất chính xác sẽ là giá trị đầu vào và được hạch toán vào giá đầu tư của nhà đầu tư dự án bất động sản.

Tuy nhiên, giá bất động sản tăng hay không và tăng ở mức độ nào... sẽ phụ thuộc vào cung - cầu, chứ không hẳn do thay đổi, bỏ khung giá đất và áp dụng quy định tính giá đất theo giá thị trường.

- Bộ trưởng dự liệu sẽ có những khó khăn gì khi xây dựng, triển khai các quy định cụ thể về xác định giá đất (nhân lực, vướng mặt pháp lý, công nghệ, cơ sở dữ liệu...)? (Nguyễn Huy Đăng, 42 tuổi, TP HCM)

- Về mặt công nghệ sẽ được giải quyết. Các giao dịch bất động sản phải qua sàn giao dịch, chúng ta sẽ có dữ liệu, kết nối với trung tâm. Mọi giao dịch mà người dân đăng ký với văn phòng đăng ký đất đai thì rất đơn giản để kết nối với Cơ sở dữ liệu thông tin về đất đai quốc gia.

Trên thực tế chúng ta đang triển khai công việc này. Có vấn đề tôi cho rằng sẽ khó là giai đoạn đầu chúng ta chưa có đầy đủ dữ liệu thì phải dùng 5 phương pháp xác định giá đất để xác định được bảng giá đất. Chúng ta có chuyên gia, cơ quan chuyên môn để đưa đến cho người ra quyết định là HĐND cấp tỉnh. Bây giờ phải làm sao để cả hệ thống vào cuộc. Nhiệm vụ này không mới nhưng đang đặt ra. Trước đây HĐND vẫn quyết định bảng giá đất nhưng làm sao để độc lập giữa các cơ quan này.

Đền bù đất sẽ thế nào?

- Gia đình tôi có một ngôi nhà đang ở, nghe nói sẽ phải di dời nếu cơ quan bên cạnh mở rộng trụ sở. Nếu bồi thường theo khung giá hiện nay thì quá thấp, cả nhà chúng tôi sẽ phải ra đường ở. Nếu luật bỏ khung giá đất, khi đó chúng tôi có được đền bù theo giá thị trường không? Chúng tôi rất lo lắng, mất ăn mất ngủ. Rất mong bộ trưởng trả lời? (Vũ Kim, 41 tuổi)

- Ông Vũ Kim yên tâm không ai lấy khung giá đất để tính toán giá bồi thường cả, kể cả trước đây thì người ta cũng phải tính giá ở thời điểm sát giá thị trường. Lần này thì khác hơn, Ban chấp hành Trung ương đã thông qua chính sách mới đó là phải làm tốt việc quản lý đất đai theo thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Luật sẽ làm rõ hơn những trường hợp phải thu hồi đất thì nhà nước sẽ xem xét chính sách, tính toán, thỏa thuận với người thu hồi. Người có nhu cầu tái định cư thì tái định cư, thỏa thuận xong thì mới thu hồi, thậm chí lo chỗ ở người có nhu cầu tái định cư. Khi chưa có nhà thì chỗ ở như thế nào, chỗ tái định cư như thế nào đều phải đưa ra nhiều phương án. Người thuộc diện chính sách, người cao tuổi thì phải có chính sách để họ có điều kiện sống, sinh kế tốt hơn khi di dời.

Điều này khác với trước đây, nhiều khi quyết định thu hồi được ban hành nhưng việc trao đổi, thống nhất với người dân chưa tốt. Ở đây không phải do chính sách mà do các địa phương, hoặc là trước đây có trường hợp doanh nghiệp đền bù tự thỏa thuận, có thể giá đất khá tốt, nhưng người dân chỉ cầm một khoản tiền mà không biết quản lý, không còn công việc mưu sinh.

381-4045-1660919308.jpg

- Dự luật nêu "Nếu không có đất để bồi thường sẽ đền bằng tiền". Chính quyền Hà Nội dựa vào điều này để đền tiền chứ không đền đất, gây thiệt thòi cho người dân. Bộ trưởng có suy nghĩ gì. (Nguyễn Thông, 47 tuổi, 53 Quang Trung, Hà Nội)

- Sửa đổi Luật Đất đai lần này, chúng tôi thiết kế việc đền bù cho người dân không chỉ bằng tiền mà có thể bằng các loại đất khác tương đương. Trường hợp nếu không có đất tương đương thay thế thì tính tới các loại đất khác để đền bù cho người dân.

Tôi cho rằng điều quan trọng là khi chúng ta tính, xác định giá đất chính xác thì giá trị đền bù cho người dân cũng sẽ chính xác.

- Hiện có tình trạng địa phương thu hồi đất của người dân với giá rẻ, sau đó giao cho doanh nghiệp thực hiện dự án đô thị, nhà ở với giá cao gấp nhiều lần. Dự luật có quy định nào để chấm dứt tình trạng này, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người có đất bị thu hồi, nhà nước, nhà đầu tư? (Nguyễn Văn Linh, 45 tuổi, TP HCM)

- Nếu chúng ta làm tốt phương pháp định giá đất thì mọi việc lợi dụng như nêu trên không còn nữa. Giá đất sẽ công khai, minh bạch với mọi người.

- Ở địa phương, chính quyền các cấp huyện, thị xã, thành phố đua nhau phân lô, bán nền (thông qua giải phóng mặt bằng đất xen kẹt, mở đường bán đất...), sau đó chuyển đấu giá. Dự thảo Luật đất đai sửa đổi có giải pháp gì để giải quyết thực trạng này? (dungqnc, 47 tuổi, T1, K9, Thanh Sơn, Uông Bí, Quảng Ninh.)

- Thứ nhất, vấn đề phân lô, phân thửa để bán nền, nhất là đất nông nghiệp là thực trạng đang diễn ra rất nóng. Khâu quy định quản lý việc này đang có sơ hở. Cần có quản lý để đáp ứng nhu cầu thiết thân của nông dân trên mảnh ruộng của mình, đảm bảo điều kiện sinh sống của gia đình họ.

Thứ hai, các địa phương thông qua xử lý các khu đất xen kẹt (đất trong đô thị nhưng là đất nông nghiệp) thì Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có hướng dẫn là khi chuyển đổi sang đất đô thị nếu đủ diện tích thì phải đấu giá để thu lại nguồn lợi cho nhà nước.

438-3559-1660919309.jpg

Còn khu đất xen kẹt nhỏ không bán đấu giá được hoặc nằm giữa nhà này, nhà kia thì các gia đình có thể tiếp cận mua đất ấy theo định giá của địa phương.

Nếu nói về đất xen kẹt thì phải xem là cách làm có đúng không, phải phân cấp hoàn toàn cho địa phương chịu trách nhiệm.

Nếu đất xen kẹt có thể bán đấu giá mà không làm mà lại núp bóng theo phương án định giá đất để giá này thấp hơn giá thị trường, thì phải xem xét lại.

Đánh thuế cao, thuế lũy tiến với người đầu cơ đất

- Tôi thấy thời gian qua, nhiều doanh nghiệp tham gia đấu giá đất với giá trúng rất cao, nhưng sau đó bỏ cọc, điển hình là vụ đấu giá đất Thủ Thiêm (TP HCM). Bộ trưởng có giải pháp gì để khắc phục trong lần sửa đổi luật lần này? (Trần Văn Dũng, 61 tuổi, Bà Rịa Vũng Tàu)

- Trong lần sửa đổi này, Luật Đất đai sẽ quy định cụ thể hơn giá tại thời điểm đấu giá. Xác định giá tại thời điểm đấu giá mà chúng ta làm được như tôi vừa nói lúc nãy thì đã là giá phản ánh theo thị trường rồi.

Cái thứ hai là chúng ta phải quy định điều kiện của nhà đầu tư tham gia đấu giá bằng việc đặt cọc tiền là bao nhiêu để giữ chân, anh bỏ cọc thì bị phạt. Chúng ta quy định thời gian sau khi đấu giá trúng thì phải trả tiền đầy đủ là một tuần chứ không phải 1-3 tháng trước đây. Bởi vì nhiều khi người ta tham gia đấu giá để tạo giá ảo, dựa vào giá ảo đó để lợi dụng khi giao dịch với những mảnh đất khác.

Chúng tôi quy định giá đấu giá đó không được coi là giá thị trường. Giá thị trường phải được xác định bằng một chuỗi giá giao dịch và xác định đưa vào giá trị trung bình trong điều kiện bình thường. Điều này để tránh khi người ta thế chấp một mảnh đất nào đấy thì không thể lấy giá đó đưa thế chấp, lấy tiền ra, làm ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng.

Sẽ phải sửa trong Luật Đấu giá để quy trình rõ ràng hơn, đấu giá đất đai phải khác đấu giá vật dụng cụ thể, để tránh quân đỏ, quân xanh, tránh móc ngoặc lợi dụng giữa người tham gia đấu giá với người thực hiện công tác đấu giá.

- Thưa Bộ trưởng, vấn đề người dân rất quan tâm là nhà nước có biện pháp gì để đối phó với vấn nạn đầu cơ đất đai, làm lũng đoạn thị trường, nâng giá không vượt giá trị nhiều lần, bởi tình trạng này diễn ra phổ biến trên toàn quốc? (Thanh Lam, 49 tuổi, Bắc Ninh)

- Ở đây có mấy vấn đề chúng ta cần giải quyết. Trước tiên phải dùng các công cụ tài chính, thuế để hạn chế các đối tượng đầu cơ đất đai. Chẳng hạn, với dự án mà nhà đầu tư mua với mục đích chờ giá tăng lên, đất hóa tài sản... thì sẽ xem xét dùng thuế lũy tiến để đánh vào đất, dự án trúng thầu, đấu giá nhưng chậm đưa vào sử dụng.

Với nhà đầu cơ, nếu họ mua xong bán ngay thì sẽ phải chịu mức thuế cao hơn, so với người mua, đầu tư nhưng sử dụng lâu dài, ổn định. Tức là chúng ta sẽ áp thuế cao với những người đầu cơ, mua đất, dự án nhưng sau đó không đầu tư mà chờ thị trường tăng để thu lời. Còn đối tượng thổi giá thông qua đấu giá thì sẽ thay đổi phương thức đấu giá để loại trừ động tác này.

Quan trọng nhất, tôi cho rằng phải xác định giá theo thị trường và dùng công cụ thị trường để điều tiết giá. Công cụ thị trường ở đây là cung - cầu để xác định giá. Ví dụ phân khúc nhà nào đang quá ít mà nhu cầu quá lớn thì Nhà nước cần có quỹ đất bổ sung vào phân khúc này. Khi số lượng sản phẩm tăng lên thì giá sẽ giảm xuống.

- Gia đình tôi có mấy mảnh đất diện tích lớn, do đời cha ông để lại. Với luật mới, khi chuyển nhượng, tôi có bị áp thuế cao như những người đầu cơ đất không, thưa Bộ trưởng? (Văn Kiên, 31 tuổi, Cần Thơ)

- Thực tế mà nói sẽ có chính sách đánh thuế với người đầu cơ đất. Nhưng chúng ta cần phân biệt. Nếu là đất đai của cha ông để lại, giao dịch đúng luật thì mức thuế sẽ tính bình thường. Tôi nói thêm, ở Nhật Bản họ đánh thuế tài sản thừa kế rất cao. Họ không khuyến khích con cháu cứ phải thừa hưởng từ đời trước, nên đánh thuế rất cao 40-50%.

Việt Nam chưa áp dụng chính sách này. Nghị quyết 18 của Trung ương yêu cầu quy định mức thuế cao hơn với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhà ở, đầu cơ đất, chậm sử dụng hoặc bỏ đất hoang. Vì vậy, sắp tới đương nhiên chúng ta sẽ phải làm. Tuy nhiên, hiện nay có người nhiều nhà, nhưng diện tích nhỏ 10 m2. Cũng có người chỉ có một nhà, nhưng diện tích hàng nghìn mét vuông. Vậy nên cần tính hạn mức sử dụng đất cho từng địa phương.

Chẳng hạn có nơi 300 m2, 500 m2, có nơi 1.000 m2. Nếu người dân dùng đất trong hạn mức đó sẽ tính thuế thấp. Người sử dụng đất vượt hạn mức sẽ bị tính thuế cao hơn. Người dùng đất vượt hạn mức 3, 4 lần thì sẽ có mức thuế cao hơn tương ứng. Tất nhiên việc này chúng ta cần nghiên cứu và sẽ đưa vào Luật Thuế.

Không đánh thuế vào nhiều nhà, nhưng đánh vào hạn mức sử dụng

- Bộ trưởng cho hỏi luật đất đai mới có đánh thuế tài sản lũy tiến, hay bỏ hoang không? Và như thế nào là bỏ hoang, không sử dụng (nhà, đất thổ cư, đất nông nghiệp) (Quốc Khánh , 45 tuổi, Nghệ An)

- Câu hỏi này rất hay. Đây là vấn đề chúng tôi xác định chính sách về lâu dài. Đất đai hiện nay bỏ hoang hóa rất nhiều do dự án treo, đất nông nghiệp không đưa vào sử dụng, thậm chí đất khu biệt thự, bất động sản mua nhưng dưới dạng là đầu tư vào đấy như một tài sản để chờ thị trường giá tăng lên. Chúng tôi sẽ không đánh thuế vào nhiều nhà, nhưng đánh vào hạn mức sử dụng và nhiều đất đai nhưng không sử dụng.

Như ở Mỹ, nếu có 5 nhà, cho thuê cả 5 và đều đóng thuế kinh doanh thì không đóng thuế chồng thuế nữa. Còn nếu nhà bỏ hoang thì sẽ bị đánh thuế rất cao là thuế không sử dụng. Như ở Anh, nếu nhà không phát sinh tiền điện nước, không có đóng góp gì cho nhà nước, được gọi là lãng phí, thì phải đánh thuế cao.

Tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ học tập các nước như vậy.

Về các loại đất, thì đất nào không sử dụng cũng lãng phí. Về đất nông nghiệp hiện nay thuế bằng không, theo quy định của Quốc hội, nhưng nếu không sử dụng sẽ bị cộng hệ số.

- Nghị quyết trung ương nêu rõ việc giao dịch đất phải thông qua sàn giao dịch, thanh toán qua ngân hàng, không dùng tiền mặt. Chủ trương này sẽ được đưa vào dự luật thế nào? (Dương Ánh, 67 tuổi)

- Như tôi đã nói ở trên, các giao dịch của các dự án thì phải thông qua sàn giao dịch bất động sản. Đối với các giao dịch của người dân thì thực hiện thông qua Văn phòng đăng ký đất đai như quy định hiện hành để tránh phát sinh thủ tục, khó khăn cho người dân nhất là người dân ở nông thôn, vùng xa.

Về chủ trương giao dịch không bằng tiền mặt, Luật Phòng chống tham nhũng đề cập các chi tiêu, tiền lương, hiện nay đều qua ngân hàng. Đây là cách làm ở các nước để chống tham nhũng, nên rất cần thiết.

Việc này, Chính phủ sẽ triển khai, cũng như bất cứ gia đình khác, với giá trị bao nhiêu tiền thì phải thông qua ngân hàng.

Nếu làm được như vậy thì chúng ta sẽ kiểm soát được vấn đề tham nhũng, giá đất.

Người dân tiếp cận thông tin đất đai thế nào?

- Xin cho tôi hỏi, hiện nay có tình trạng cứ hễ tỉnh nào đó công bố quy hoạch xây sân bay, xây cầu, mở đường... là những khu vực xung quanh đó bắt đầu sốt đất, giá được đẩy lên nhiều lần. Mà theo tôi biết thông tin quy hoạch khi được quyết định là phải công khai. Xin hỏi Bộ trưởng có cách nào để hạn chế (hoặc tốt hơn là loại bỏ) được hiện trạng này không? (Bùi Châu Minh Tùng, 39 tuổi, Hà Nội)

- Hiện nay có nhiều cách thức để đưa thông tin đến người dân, thứ nhất là Cổng thông tin Chính phủ, cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, cơ sở dữ liệu đến văn phòng đăng ký đất đai ở các địa phương. Trong thời đại ngày nay, chúng tôi tính toán trong điện thoại di động có thể có thông tin về quy hoạch để người dân biết.

Cần xem xét chống những người đầu cơ đất đai, mua để chờ cơ hội do đất đai dự báo thường xuyên tăng. Có hai biện pháp, một là thuế với những người đầu cơ đất. Thứ hai là chúng ta cần điều tiết thị trường. Nếu thực sự thị trường đang khan hiếm thì giá cả bao giờ cũng lên thì chúng ta cần có nhiều sản phẩm hàng hóa hơn, nhà nước cần có quỹ đất để điều tiết thị trường này.

Đất cũng tương tự như ngoại tệ, giá vàng. Nếu thấy kỳ vọng tăng lên thì chúng ta phải đưa sản phẩm tăng lên nhiều hơn.

- Bộ trưởng cho biết có chính sách gì khi bỏ khung giá đất vì khi đó giá chuyển đổi mục đích sang đất ở sẽ tăng và người dân không đủ khả năng tài chính để đóng thuế. Khi mua bán đất bắt buộc phải đăng ký sàn giao dịch sẽ có quá tải và tiêu cực vì muốn bán được đất? Giá đền bù sẽ rất cao khi triển khai dự án liệu có quá khả năng khi triển khai các dự án không? (Tuyen Tran Duc, 49 tuổi, Đồng Nai)

- Có thể ông Tuyến chưa theo dõi hết những gì tôi đã trả lời trước đó. Ở đây tôi xin nhắc lại, với các nhà kinh doanh bất động sản khi mua bán đất bắt buộc phải đăng ký qua sàn giao dịch; còn người dân như ông Tuyến có thể lựa chọn qua văn phòng đăng ký đất đai.

Còn ý kiến cho rằng khi bỏ khung giá đất và đưa ra đất thị trường có thể sẽ khiến giá chuyển đổi mục đích sang đất ở tăng, tôi cho rằng Nhà nước bao giờ cũng quan tâm tới người dân. Vì thế chính sách thiết kế sẽ đưa ra hệ số điều chỉnh bảng giá đất phù hợp, để chi phí mà người sử dụng đất khi chuyển đổi phải đóng cho Nhà nước thay đổi không quá lớn.

Như tôi nói ban đầu, người dân hiện nay khi có đất bị thu hồi bao giờ cũng muốn được đền bù theo giá thị trường. Còn người phải bồi thường thì muốn giá thấp hơn thị trường.

Giá thị trường phải xác định là giá đúng nhất, chính xác nhất. Còn chuyện giá lên sẽ liên quan tới đầu vào của kinh tế, nên phải có điều tiết giá. Ví dụ, khi giá tăng quá cao thì phải có điều tiết của Nhà nước để cân bằng lại cung cầu, không để thị trường quá khan hiếm, đẩy giá tăng.

- Hạ tầng để phát triển và phục vụ nhu cầu cho một trăm triệu dân Việt Nam đã và đang bị quá tải do rất nhiều lý do. Là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực tài nguyên và môi trường, Bộ sẽ chuẩn bị đề xuất gì với Quốc hội, Chính phủ có chính sách mà mỗi người dân trong tương lai đều được thụ hưởng giá trị thực chất của tài nguyên và môi trường, để con cháu chúng ta được sống trong một xã hội và môi trường đáng sống? (Đinh xuân Thắng, Số 1 ngõ 47 Yên Hòa)

- Đây là vấn đề tôi rất quan tâm. Lần này chúng ta phải quan tâm phân khúc nhà xã hội, nhà cho người thu nhập trung bình trở xuống, nhà cho sinh viên. Vấn đề này cũng để thực hiện quyền của người dân đã được ghi nhận trong Hiến pháp.

Thông qua quản lý đất đai, nhất là công cụ kỹ thuật đảm bảo giữ gìn được giá trị lâu dài cho đất nước như giá trị về môi trường, bảo tồn hệ sinh thái, thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, văn hóa, lịch sử và đồng thời qua luật này chúng ta đảm bảo được an ninh, độc lập, chủ quyền của đất nước.

Công chức lương thấp bao giờ mới mua được nhà đất?

- Xin hỏi Bộ trưởng Hà, tôi năm nay 33 tuổi làm công chức từ 18 đến nay là 15 năm. Lương hiện nay đạt mức hơn 9 triệu. Các chi phí sống tại một thành phố tối giản cho một người độc thân như tôi từ ăn, uống, trọ, đi lại, sinh hoạt chiếm của tôi 3-7 triệu đồng/tháng. Số tiền tiết kiệm một năm chỉ đạt mức 20 triệu đồng.

Trong khi giá nhà đất ở quá cao. Xin hỏi ông rằng là người đứng đầu một bộ có ảnh hưởng nhất đến các chính sách đất đai. Ông có giải pháp nào để một công chức có thể mua nhà sau 5 năm, 10 năm tiết kiệm? (Lê Tiến, 33 tuổi, Lâm Đồng)

- Tôi được biết, Bộ Xây dựng đang xây dựng chính sách này, nhất là liên quan đến đất đai thì phải quy hoạch, bố trí quỹ đất để giao đất không thu tiền và có chính sách xã hội hóa khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia vào đầu tư xây dựng nhà ở xã hội và nhà cho người thu nhập thấp.

Còn về khía cạnh Bộ Tài nguyên và Môi trường thì chúng tôi quy định xây nhà ở xã hội, nhà cho sinh viên, nhà ở của lực lượng công an, quốc phòng, công nhân... đều được bố trí quỹ đất phù hợp không thu tiền. Bên cạnh đó còn cần nhiều giải pháp khác.

58-3054-1660919309.jpg

- Xin hỏi Bộ trưởng là trong Luật sửa đổi lần này có về Quy hoạch và Cơ sở dữ liệu đất đai, vậy trong dự thảo đề ra hạn mức thời gian cho Nhà nước cần hoàn thành công việc này không? (Trần T Ngoc Thạch, 58 tuổi)

- Dự luật Đất đai sửa đổi đã quy định kỳ quy hoạch là 10 năm, kế hoạch sử dụng đất 5 năm. Hiện nay Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050 và đã được Quốc hội thông qua. Đối với kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất cấp huyện đang được các địa phương triển khai.

Liên quan đến thời gian hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, nghị quyết 18 của Trung ương đã yêu cầu hoàn thành trong năm 2025, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang phối hợp với địa phương hoàn thành để tạo nền tảng cho công tác quản lý đất đai theo mô hình hiện đại.

664-5558-1660919309.jpg

- Xin Bộ Trưởng cho biết đô thị vệ tinh Hòa Lạc đang được đầu tư như thế nào? Dự án đã quá lâu mà chưa thấy có nhiều đột biến. Chúng tôi đã bị thu hồi đất 20 năm nay rồi, hàng nghìn hộ gia đình đã phải mất đất, nhưng đền bù chả được bao nhiêu. 20 năm trôi qua đến nay đất dịch vụ cũng chưa cấp cho chúng tôi? Bộ trưởng có suy nghĩ gì? (Đỗ Hải, 34 tuổi, Hà Nội)

- Thực tế, chính sách đền bù hiện nay đã khá rõ ràng, gồm đền bù tài sản trên đất, liên quan tới đất khác để làm dịch vụ. Vấn đề ở đây là thỏa thuận, cam kết của cơ quan địa phương thế nào? Nếu việc đó không được thực hiện, độc giả có thể phản ánh tới UBND TP Hà Nội.

Trường hợp cụ thể này, nếu đã gửi phản ánh tới chính quyền địa phương nhưng chưa được giải quyết, độc giả có thể gửi phản ánh tới Bộ Tài nguyên và Môi trường. Với trách nhiệm, thẩm quyền của mình chúng tôi sẽ kiểm tra, xem xét và trả lời.

732-7150-1660919309.jpg

- Chúng tôi là những người dân mua đất tại KĐT Thanh Hà- Cienco5, xã Cự Khê, Thanh Oai, Hà Nội. Chúng tôi đã mua đất và hoàn thành nghĩa vụ tài chính rồi nhưng bao năm nay vẫn chưa được xây nhà trên đất của mình, mặc dù các tiện ích của KĐT đã hoàn thiện. Nhà nước và các cơ quan ban ngành bao giờ sẽ giải quyết cho chúng tôi có nhà cửa để ở? Tại sao chúng tôi phải chịu đựng hậu quả về chính sách đất đai, sai phạm của chính quyền và chủ đầu tư? (Phạm Thu Hà, 37 tuổi, KĐT Thanh Hà, Hà Nội)

- Đây cũng là một trong nhiều trường hợp tương tự, tức khi chủ đầu tư và những người có nhu cầu mua nhà đã thực hiện hợp đồng trả tiền nhưng chủ đầu tư vi phạm pháp luật hoặc không thực hiện trách nhiệm pháp luật, trách nhiệm tài chính... Điều này hết sức đáng tiếc.

Nguyên nhân có cả việc cơ quan nhà nước không cung cấp thông tin kịp thời. Nguyên nhân nữa là người dân không cảnh giác, tiếp cận dự án không khả thi.

Lý do thì có nhiều, như dự án không đáp ứng quy định pháp luật từ quy hoạch, giao đất mà đã giao dịch khi chưa được cho phép. Về nguyên tắc, giao dịch bất động sản phải xong nền móng và thực hiện theo lộ trình.

Chúng tôi đã nắm được vấn đề này và đang tháo gỡ vướng mắc cho người dân. Tôi tin trong thời gian tới, Trung ương và Hà Nội sẽ có giải pháp để xử lý vấn đề này.

- Tôi có mảnh đất nằm trên đường số 23 Nguyễn Xiển, quận 9, TP HCM, tới đây mảnh đất này của tôi sẽ bị thu hồi để làm đường vành đai 3 TP HCM. Xin hỏi giá đất đền bù sẽ áp dụng theo giá thị trường, hay vẫn theo Luật Đất đai 2013. Bao giờ dự luật này mới được xem xét thông qua và có hiệu lực thi hành? (Nguyễn Phương, 40 tuổi, Hà Nội)

- Dự luật Đất đai sửa đổi lần này sẽ được thông qua sau 3 kỳ họp Quốc hội. Tại kỳ họp vào tháng 10 tới, Quốc hội cho ý kiến; sau đó tại cuộc họp vào tháng 5/2023, Quốc hội sẽ cho ý kiến lần 2.

Trong thời gian từ tháng 5 đến 10/2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổ chức lấy ý kiến nhân dân về việc sửa đổi này, do đây là luật quan trọng, liên quan tới nhiều đối tượng, mức độ ảnh hưởng lớn.

Dự kiến luật sẽ được thông qua tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10/2023. Sau đó sẽ cần thêm khoảng 6 tháng để xây dựng, ban hành các nghị định hướng dẫn. Tức là khoảng tháng 6-7/2024 Luật Đất đai sửa đổi sẽ có hiệu lực.

Về câu hỏi của độc giả, tôi xin trả lời: Nếu đất của bạn đã có sổ đỏ, có quyền sử dụng đất, thì sẽ được tính toán đền bù theo giá thị trường tại thời điểm thu hồi.

Ngoài đền bù đất đai sẽ còn có các chính sách hỗ trợ, đền bù khác nữa như tái định cư nếu người dân có nhu cầu. Hoặc nếu không có đất tương tự để đền bù thì có thể đền bù bằng tiền, hoặc đất khác để đảm bảo sau khi thu hồi đất, ngườid ân có điều kiện ở không kém, thậm chí tốt hơn trước.

834-2500-1660919309.jpg

- Tôi đọc dự thảo thấy có rất nhiều điều giao quy định cho Chính phủ ban hành chi tiết, cụ thể như điều 120, thẩm quyền cấp GCN QSDĐ sao không ghi cụ thể trong luật để thi hành luôn mà không cần hướng dẫn. (Dương Quốc Đệ, 42 tuổi, TP HCM)

- Trong một bộ luật thì có những thẩm quyền thuộc về Quốc hội, có những thẩm quyền thuộc về cơ quan hành chính thì Chính phủ sẽ quy định. Vậy nên chỉ đưa vào bộ luật những chính sách có tính chất quan trọng, còn những vấn đề mang tính chất quy định trách nhiệm thẩm quyền, tổ chức bộ máy thì các này không đưa vào luật.

Tất nhiên, chúng tôi sẽ nghiên cứu để những vấn đề gì ổn định trong thực tiễn đã thực hiện, đã đúng, ổn định lâu dài thì chúng ta được vào luật, những vấn đề gì mới có nghiên cứu chúng ta chưa đánh giá được hết mà thuộc thẩm quyền Chính phủ thì giao Chính phủ để đảm bảo bộ luật này có tính ổn định lâu dài.

Còn nếu tất cả đưa vào luật thì khi có vấn đề gì mà triển khai vướng mắc thì lại phải sửa một bộ luật, quy trình hết sức phức tạp.

- Dự Luật có khá nhiều điều khoản quy định Chính phủ sẽ quy định chi tiết hơn, trong đó có điều khoản (từ điều 129, 130, 131) về phương pháp xác định giá đất, bảng giá đất, giá đất cụ thể... Đây lại là những vấn đề rất quan trọng và gây tranh cãi nhất về giá đất. Ông nghĩ sao về việc dự luật còn quá chung chung, không cụ thể? (Nguyễn Văn Đức, 54 tuổi, Đà Nẵng)

- Hiện nay chúng tôi cố gắng để có thể thể chế hóa bằng luật, tất nhiên các vấn đề mang tính chất quy trình, thủ tục, kỹ thuật thì điều này nếu đưa vào luật thì sẽ tạo ra một bộ luật với quá nhiều điều. Luật có thể nhiều khi mang tính chất thì đưa ra chính sách, khung chính sách.

Như tôi nói ở trên phương pháp định giá đất hiện nay năm phương pháp thì có rồi, còn việc triển khai cụ thể thế nào, lộ trình thế nào thì cần có hướng dẫn mang tính chất chuyên môn nữa là trong nghị định. Vấn đề này chúng tôi vẫn giữ quan điểm là chỉ đưa ra nguyên tắc, phương pháp, còn khi vào chi tiết kỹ thuật thì phải để các văn bản dưới luật.

Tôi không bị bất cứ bên liên quan nào tác động

- Tôi đang theo dõi cuộc trả lời trực tuyến của Bộ trưởng, thấy rằng dự luật này tác động quá lớn tới người dân, doanh nghiệp cũng như "động chạm" tới nhiều cơ quan, luật khác. Là Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường, lĩnh xướng soạn thảo dự luật lớn như vậy, thách thức lớn nhất với cá nhân ông và Bộ là gì? (Thanh Nga, 52 tuổi, Nha Trang, Khánh Hòa)

- Thách thức lớn nhất của tôi chính là lắng nghe được hết, thật đầy đủ vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn và giải quyết được các vấn đề này. Đồng thời, làm sao biến được thách thức trở thành cơ hội. Đó là nhiệm vụ của tôi.

Còn hiện nay, những vấn đề liên quan đến nhiều bộ ngành, các vấn đề hết sức phức tạp và lớn như vậy, khi lắng nghe, hiểu dân, vì dân thì tôi tin vấn đề khó khăn, phức tạp sẽ giải quyết được.

9-6544-1660919309.jpg

Đồng thời, việc phân định trách nhiệm giữa các bộ ngành cũng giải quyết được, bởi dự luật Đất đai sửa đổi liên quan đến kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, đối ngoại, quá khứ, hiện tại, tương lai.

Luật này phải đảm bảo thống nhất, đồng bộ với các luật khác và không mâu thuẫn. Khi nói đến chính sách quản lý từ hành chính sang công nghệ, thì ở Luật Đất đai sửa đổi thể hiện mục tiêu, nguyên tắc, còn cụ thể thể hiện bằng chính sách thuế, đầu tư...

Liên quan đến quản lý đất đai gắn với công sản phải liên thông. Thể hiện chính sách đó, bằng chính sách thuế, đầu tư, giá... liên quan đến quản lý đất đai gắn với công sản nhà nước.

Những khó khăn đó, tôi cho rằng có thể làm được. Chúng ta chỉ không làm được khi không nắm bắt được những khó khăn vướng mắc đang xảy ra và không xác định đây là nhiệm vụ chung. Sửa đổi Luật Đất đai là nhiệm vụ của không riêng bộ ngành nào mà của mỗi người chúng ta.

- Khi xây dựng dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, Bộ trưởng chịu áp lực gì nhất? (Thanh Lan, 35 tuổi, Hà Nội)

- Áp lực lớn nhất là việc khó như vậy không biết mình có hoàn thành được nhiệm vụ hay không. Nếu làm được thì sẽ giải quyết được khó khăn hiện nay, bảo vệ, quản lý được đất đai và quan trọng là bảo vệ được cán bộ. Nếu làm tốt thì tạo động lực cho đất nước bứt phá trong thời điểm khó khăn này, bởi đất đai rất quan trọng.

Còn tôi không bị áp lực bởi tác động của nhóm này hay nhóm khác. Đảng đã có Nghị quyết, cấp trên ủng hộ.

- Đã khi nào ông trực tiếp nhận được ý kiến trái chiều, phản biện gay gắt? (Nguyễn Trang, 46 tuổi, TP HCM)

- Trong quá trình dự thảo luật này, rất nhiều ý kiến phản ánh. Cho đến bây giờ chúng tôi có may mắn quá trình chuẩn bị từ năm 2017 rồi 2019 mỗi lần xây dựng một bộ luật thì bao giờ cũng có chủ trương, quan điểm định hướng của Đảng. Đó là căn cứ chính trị. Bên cạnh đó chúng ta tổng kết, đánh giá của các bên liên quan.

Để làm sao khi đưa ra luật thì chúng tôi đã có quá trình lắng nghe, có thời gian để thấu hiểu nhận biết được khó khăn hiện nay. Chúng tôi đưa ra dự thảo thì có vấn đề này vấn đề khác, các ý kiến đưa ra nhiều phương án, nhiều tính toán để bổ sung thông tin. Chúng tôi chưa gặp phải phản ứng về dự luật trái với chủ trương chính sách của Đảng hay là trái với nguyện vọng của người dân.

Trong thực tế là chúng tôi đã làm việc với VCCI với tinh thần cởi mở như hôm nay. Tinh thần của chúng tôi là cầu thị và xây dựng vì đây là việc chung. Kể cả ý kiến phản biện, trái chiều gay gắt, góp ý mà đưa ra giải pháp mới thì hết sức tốt, thậm chí đó là niềm vui với người soạn thảo.

Tôi đang chờ các ý kiến gay gắt để luật đưa ra giải pháp gắn với thực tiễn, tuổi đời dài hơn.

- Điểm gì trong dự thảo luật mà ông còn băn khoăn nhất và muốn lắng nghe ý kiến của giới chuyên gia, doanh nghiệp và người dân nhất? (Trần Trung, 48 tuổi, Nha Trang, Khánh Hòa)

- Đúng là với tôi, những ý kiến góp ý, đóng góp của người dân, doanh nghiệp trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai lần này là rất quan trọng. Chúng tôi biết rằng, điều mong mỏi của người dân, doanh nghiệp hiện nay là thông qua lần sửa đổi luật lần này sẽ giải quyết được những vướng mắc, tồn tại hiện nay trong quản lý đất đai. Họ cũng muốn được biết giải pháp Nhà nước trong việc này.

Đất đai là nguồn lực quan trọng của quốc gia. Luật Đất đai sửa lần này không chỉ giải quyết khó khăn, mà mục tiêu là phải tạo ra đột phá mới, động lực mới cho phát triển kinh tế, xã hội. Tức là, bên cạnh việc quản lý chặt chẽ thì chúng ta phải tạo ra hệ thống công cụ quản lý đơn giản minh bạch, nhất là cải cách và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, việc thay đổi cách tính giá đất cũng phải tính tới làm sao tạo ra môi trường thu hút đầu tư, đổi mới, sáng tạo; làm sao từ chính sách đất đai để phục hồi, phát triển và bảo vệ chất lượng đất, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn văn hóa, lịch sử, bảo đảm an ninh quốc phòng...

Vì thế, ở lần sửa đổi này có rất nhiều vấn đề cần nghiên cứu, sự góp ý từ những am hiểu của độc giả, người dân. Tôi rất mong và muốn được lắng nghe những tồn tại, vướng mắc và các góp ý giải pháp từ phía người dân, doanh nghiệp... để việc sửa đổi lần này đạt được mục tiêu cao nhất.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo