Thứ tư, 16/10/2019 | 04:00 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước
Thứ sáu, 2/1/2015, 09:06 (GMT+7)

Ngân hàng năm 2014: Dấu ấn đến từ lãi suất

Thứ sáu, 2/1/2015, 09:06 (GMT+7)

Năm 2014 khép lại với nhiều vấn đề của ngành ngân hàng như tái cơ cấu, nợ xấu, hợp nhất sáp nhập, rủi ro pháp lý… Tuy nhiên, có một thực tế không thể phủ nhận, đó là nỗ lực ổn định hệ thống, đưa ngân hàng vào hoạt động ổn định và từng bước tiệm cận với tiêu chuẩn thế giới.

Bình luận về những "biến cố" trong hoạt động ngân hàng, đại biểu Quốc hội Phan Văn Quý, Ủy viên Ủy ban pháp luật của Quốc hội, cho rằng những bước đi để củng cố ngành ngân hàng là hợp lý.

"Nếu thời điểm năm 2011, tôi thấy lo lắng cho hệ thống ngân hàng vì quá mong manh, thì giờ đây, các ngân hàng bắt đầu bước vào ổn định. Thời điểm đó, tôi muốn đóng góp ý kiến nào đó với Thống đốc để giúp ông vực dậy hệ thống nhưng không nghĩ ra ý tưởng gì. Vậy mà, chỉ sau 4 năm, hệ thống ngân hàng đã đi vào hoạt động ổn định, từng bước loại bỏ những ngân hàng yếu kém bằng cách sáp nhập, hợp nhất, lãi suất cho vay từng bước thấp hơn, giúp doanh nghiệp tiết giảm được chi phí đầu vào", ông Quý bình luận.

Điểm cộng lãi suất, điểm trừ nợ xấu

Nếu lãi suất là điểm sáng trong điều hành chính sách tiền tệ trong năm 2014 của NHNN thì nợ xấu chính là điểm trừ. Thực tế, lãi suất liên tục giảm trong mấy năm qua, kể từ khi Thống đốc Nguyễn Văn Bình bắt đầu ngồi vào "ghế nóng" năm 2011.

Thời điểm đó, lãi suất cho vay ở mức 20 - 25%/năm, thanh khoản căng thẳng, những cuộc chạy đua huy động vượt trần lãi suất phổ biến ở các ngân hàng. Thực tế này có thể nhìn thấy rõ trong vụ đại án Huyền Như mà Tp.HCM vẫn chưa khép lại phiên tòa phúc thẩm.

Bằng "liệu pháp" bơm hút hợp lý nhằm ổn định thanh khoản cho các ngân hàng thông qua thị trường mở, lãi suất đã đi vào ổn định. Đến tháng 10/2013, mặt bằng lãi suất đã giảm 2 - 5%/năm so với cuối năm 2012, trong đó lãi suất huy động giảm 2 - 3%/năm, lãi suất cho vay giảm 3 - 5%/năm và đã trở về mức lãi suất của giai đoạn 2005 - 2006.

Vẫn theo xu hướng giảm, năm 2014, NHNN đã linh hoạt điều chỉnh giảm 0,5%/năm các mức lãi suất điều hành, giảm 2%/năm trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên, giảm 1,5%/năm trần lãi suất huy động VND kết hợp với điều chỉnh giảm 0,5%/năm trần lãi suất huy động USD.

Mặt bằng lãi suất năm 2014 tiếp tục giảm 1,5 - 2%/năm so với cuối năm trước; trong đó, lãi suất huy động giảm khoảng 1,5 - 2%/năm, lãi suất cho vay giảm khoảng 2%/năm.

Mặt bằng lãi suất cho vay phổ biến khoảng 7 - 9%/năm đối với ngắn hạn, lãi suất trung và dài hạn phổ biến khoảng 9,5 - 11%/năm, các NHTM nhà nước áp dụng lãi suất cho vay trung và dài hạn với các lĩnh vực ưu tiên phổ biến khoảng 9 - 10%/năm. Thậm chí có những DN có tình hình tài chính lành mạnh, minh bạch, hoạt động hiệu quả, có phương án, dự án sản xuất kinh doanh hiệu quả lãi suất chỉ khoảng 5 - 6%/năm.

Thành công với lãi suất, nhưng NHNN lại bế tắc trong giải pháp xử lý nợ xấu khi hành lang pháp lý chưa hoàn thiện để các ngân hàng, VAMC bán đấu giá, thanh lý tài sản đảm bảo để thu hồi nợ.

Lãi suất là điểm sáng trong điều hành chính sách tiền tệ năm 2014

Thực tế, nợ xấu trong năm 2014 vẫn xử lý theo hướng trích lập dự phòng và qua VAMC. Điểm làm được của xử lý nợ xấu, đó là kiềm chế được tốc độ gia tăng nợ xấu. Bên cạnh đó, việc áp dụng những quy định mới theo Thông tư 02 và 09 của NHNN đã khiến nợ xấu được phản ánh chính xác hơn, phù hợp hơn theo chuẩn quốc tế.

Dù vậy, nợ xấu vẫn đang là nỗi lo lớn của hệ thống ngân hàng và nếu không sớm tìm được giải pháp phù hợp, việc về đích nợ xấu 3% trong năm 2015 sẽ rất khó khăn.

Theo báo cáo của các TCTD, đến cuối tháng 10/2014, nợ xấu chiếm khoảng 3,87% tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ xấu có xu hướng giảm dần kể từ tháng 6/2014 (tháng 6: 4,17%, tháng 7: 4,11%, tháng 8: 3,9%, tháng 9: 3,88%).

Tỷ lệ nợ xấu giám sát theo số liệu khai thác từ CIC (gọi tắt là nợ xấu theo CIC) đến cuối tháng 10/2014 ước khoảng 5,4%, giảm so với tỷ lệ 5,66% cuối năm 2013, 5,84% tháng 6/2014 và 5,43% tháng 8/2014.

Chủ động tỷ giá, chậm chạp tái cơ cấu

Bên cạnh thành công trong điều hành lãi suất, tỷ giá cũng là một điểm cộng cho chính sách tiền tệ. Đây là năm thứ ba tỷ giá ổn định và chỉ điều chỉnh 1%. Quan trọng hơn, năm 2014, mặc dù điều chỉnh 1% nhưng là Ngân hàng Nhà nước chủ động nhằm hỗ trợ xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.

Có được thế chủ động trong việc điều hành tỷ giá là do NHNN chủ động, linh hoạt và nâng dự trữ ngoại hối. Tính đến thời điểm hiện nay, dự trữ ngoại hối nhà nước đã tăng gần 41% so với cuối năm 2013 và tăng gần 195% so với thời điểm cuối năm 2010.

Vì vậy, vừa qua, tổ chức xếp hạng Moody's đã nâng mức tín nhiệm đối với trái phiếu của Chính phủ Việt Nam lên 1 bậc, từ mức B2 lên mức B1 và mức triển vọng được đánh giá là ổn định.

Bên cạnh đó, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch đã nâng bậc xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam, cụ thể là mức xếp hạng phát hành trái phiếu Chính phủ (IDR) bằng đồng nội tệ và ngoại tệ dài hạn của Việt Nam được nâng lên một bậc từ mức "B+" thành "BB-".

Tuy vậy, quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng dường như diễn ra khá chậm chạp, khi mục tiêu đặt ra trong năm 2014 sẽ sáp nhập, hợp nhất thêm 5 - 7 ngân hàng nữa nhưng thực tế không có thương vụ nào được triển khai.

Chỉ duy nhất có 2 trường hợp được đồng ý sáp nhập, đó là Southernbank sáp nhập vào Sacombank, MDBank vào MaritimeBank. Tuy nhiên, mọi việc cũng mới dừng lại ở sự đồng ý trên nguyên tắc.

Nguyên nhân được đại diện NHNN giải thích là do xuất hiện nhân tố mới giúp cho quá trình tái cơ cấu đạt được hiệu quả cao hơn, thực chất hơn nên cơ quan này đã chủ động làm chậm lại.

Dù vậy, năm 2014 cũng cho thấy sự quyết liệt xử lý sở hữu chéo, lợi ích nhóm của NHNN khi đã phối hợp với công an xử lý những sai phạm của một số cá nhân là lãnh đạo cao cấp của ngân hàng như ông Phạm Công Danh, nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Xây dựng, ông Hà Văn Thắm, nguyên Chủ tịch HĐQT và mới đây là ông Nguyễn Văn Hoàn, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Đại Dương (OceanBank)…

Bên cạnh đó, việc ban hành Thông tư 36 về việc siết lại tỷ lệ sở hữu cổ phần ngân hàng sẽ có hiệu lực từ 1/2/2015 sẽ từng bước tháo gỡ những quan hệ chằng chịt của sở hữu chéo, hạn chế được lợi ích nhóm trong thời gian tới.

Một điểm cũng được đánh giá cao trong điều hành, đó là các ngân hàng hoạt động thực chất hơn.

Từ cuối năm 2013, nhiều ngân hàng đã báo lỗ trong từng quý hoạt động như Eximbank, ACB, DongABank, LienVietPostBank, Navibank (nay là NCB). Điều đó cho thấy những hành lang pháp lý để điều chỉnh hoạt động ngân hàng trong nhiệm kỳ điều hành của Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã chặt chẽ hơn, đầy đủ hơn.

Khi hỏi về tình trạng lỗ của nhiều ngân hàng, TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho biết hoạt động lỗ lãi của các ngân hàng là bình thường. Điều đó cho thấy các ngân hàng đã hoạt động thực chất hơn. Trong điều kiện kinh tế khó khăn, chuyện kinh doanh lỗ cũng là bình thường.

Minh Huệ

Theo Thời báo kinh doanh

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo