Thứ năm, 14/11/2019 | 01:17 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm
Thứ năm, 12/7/2012, 08:19 (GMT+7)

Kinh tế Trung Quốc sẽ hạ cánh "cứng"?

Thứ năm, 12/7/2012, 08:19 (GMT+7)

Vài năm gần đây, dự báo của các chuyên gia về đà giảm tốc của kinh tế Trung Quốc hầu hết đều không thành sự thực, ngay cả khi chính quyền Bắc Kinh cũng tìm mọi cách hạ nhiệt. Tuy nhiên, nguy cơ này ngày càng hiển hiện rõ nét hơn, khi sản lượng các nhà máy cũng như tình hình xuất khẩu liên tục sụt giảm.

Economic Times đưa ra 10 lý do khiến Trung Quốc sẽ giảm nhiệt.

1. Đã quá giàu, không thể tăng với tốc độ diệu kì

Thu nhập bình quân đầu người tại Trung Quốc năm ngoái đã vượt 5.000 USD, dấu mốc quan trọng (tính cả tỷ lệ lạm phát) mà tại đó các nền kinh tế từng phát triển thần kì khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan đã giảm tốc với mức trung bình giảm đi 4%.

Hiện tượng này được gọi là “giảm tốc thu nhập trung bình”, trong đó nhiều nền kinh tế đã sụt giảm với tốc độ cao, thậm chí dù chưa hoàn toàn theo kịp các nền kinh tế giàu nhất thế giới. Các nhà kinh tế học còn gọi đây là “bẫy thu nhập trung bình”. Đối với bức tranh kinh tế Trung Quốc hiện nay “giảm tốc thu nhập trung bình” có lẽ là kịch bản tốt nhất.

Các khu chung cư ở Hong Kong từng là mục tiêu mua đầu cơ của nhiều người giàu ở đại lục. Số liệu mới công bố cho thấy quý I năm nay tỷ lệ người đại lục mua nhà ở Hong Kong giảm một nửa so với ba tháng trước đó, và xuống mức thấp nhất kể từ giữa 2010. Ảnh: Bloomberg.

2. Quá nhiều bê tông

Bùng nổ kinh tế trong thập kỷ qua chủ yếu là do đầu tư mạnh vào đường xá, cầu cống và các hạ tầng cơ sở cơ bản khác của một nền kinh tế hiện đại dựa vào xuất khẩu. Giờ đây các mạng lưới đó hầu như đã được xây dựng xong. Hệ thống đường cao tốc ở Trung Quốc khang trang vào loại nhất nhì thế giới, gần như chỉ đứng sau Mỹ.

Năm ngoái, đầu tư đạt tỷ lệ đáng kinh ngạc là 50% GDP – một tỷ lệ chưa từng có và khó bền vững đối với bất kỳ nền kinh tế lớn nào trên thế giới. Trung Quốc đã chi nhiều cho cơ sở hạ tầng – đổ một lượng bê tông nhiều hơn cả của Mỹ và châu Âu cộng lại. Bắc Kinh gần đây đã phải công bố giảm tốc các kế hoạch xây mới giao thông đường bộ và đường sắt.
 

3. Nguồn lao động nông thôn cạn kiệt

Lao động nông thôn di cư ra thành phố, với tổng số tới 150-200 triệu người, từng là động lực cơ bản thúc đẩy nền kinh tế Trung Quốc. Nhưng theo tính toán của Capital Economics vào đầu năm 2011, ở nông thôn Trung Quốc hiện chỉ còn 15 triệu người thất nghiệp. Lượng di cư vào thành phố đã giảm đáng kể chỉ còn khoảng 5 triệu người năm, và ngay cả với tốc độ di cư ít ỏi đó, nguồn lao động từ nông thôn đang nhanh chóng cạn kiệt.
 

4. Nguồn lao động trẻ cạn kiệt

Các thế hệ sinh ra trong thời kỳ bùng nổ trẻ em của những năm 1960 và đầu những năm 1970 đã thúc đẩy sự bùng nổ kinh tế ở những năm 1990 và những năm 2000. Nhưng các thế hệ này đang già đi mà thiếu lực lượng thay thế do việc thực thi nghiêm ngặt của chính sách một con từ năm 1979.

Trong thập kỷ này chỉ có năm triệu người Trung Quốc ra nhập lực lượng lao động cốt lõi trong độ tuổi từ 35 đến 54, giảm nhiều so với con số 90 triệu trong thời kỳ 2000-2010. Chính vì vậy mà các nhà phân tích thường nói rằng Trung Quốc sẽ già trước khi giàu.
 

5. Lao động tại nhà máy không còn rẻ

Lạm phát tiền lương - triệu chứng tương tự như báo hiệu sự giảm tốc độ tăng trưởng trong các nền kinh tế kỳ diệu khác của châu Á. Tiền lương trung bình ở Trung Quốc hiện tăng 15% mỗi năm, và người lao động có lợi thế trong các cuộc đàm phán về lương. Một giám đốc kể rằng trước kia anh ta thường quát nhân viên, còn bây giờ nhân viên quát anh ta.

6. Phương Tây giảm nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc

Thế giới đang chứng kiến dòng hàng hóa xuất đi khỏi Trung Quốc ngày một ít đi. Xuất khẩu của Trung Quốc hiện chiếm chỉ hơn 10% xuất khẩu toàn cầu – tương đương tỷ lệ của Nhật Bản trong những năm 1980, trước khi tăng trưởng xuất khẩu của Nhật đạt đỉnh điểm.

7. Nợ vô hình

2,5 nghìn tỷ USD trong dự trữ ngoại tệ làm cho mọi người nghĩ rằng Trung Quốc là một chủ nợ lớn. Đúng là chính phủ Trung Quốc không gặp khó khăn gì về nợ, nhưng vấn đề là nợ của các hộ gia đình và của các công ty ở mức rất cao, đấy là còn chưa nói đến những món nợ còn giấu kín của các ngân hàng.

Các món nợ nói trên không được tính vào số liệu tính tốc độ tăng trưởng ở một nước đang phát triển, và đó là lý do tại sao dù chính sách tín dụng gần đây được nới lỏng nhưng tỷ lệ tăng trưởng các khoản vay và tiền gửi vẫn yếu.

8. Bong bóng bất động sản

Để đối phó với khủng hoảng kinh tế năm năm 2008, Trung Quốc đã mở van tín dụng quá mạnh làm cho lượng tiền trong lưu thông giờ đây (10 nghìn tỷ USD) nhiều hơn cả ở Mỹ (8 nghìn tỷ USD).

Phần lớn số tiền đó đổ vào đầu cơ bất động sản. Trong thập kỷ qua số tiền đổ vào ngành bất động sản tăng gấp ba lần lên đến mức 9% GDP - cao hơn so với ở Nhật Bản khi ở đỉnh cao của bong bóng bất động và cao hơn ở Mỹ khi bong bóng nổ năm 2007.

9. Ảo tưởng về sức tiêu dùng nội địa

Một ví dụ cho thấy xu hướng giảm nhiệt tăng trưởng ở Trung Quốc: Ngành thép có mức tăng đầu tư đều đặn trong thập kỷ qua (biểu đồ trái); và xu thế giảm lợi nhuận trong ngành này trong vòng 10 năm. Một trong các nguyên nhân chính là do nhu cầu thép trong nước mấy năm gần đây giảm. Đồ họa: WSJ.



Những người thiên về quan điểm kinh tế Trung Quốc còn tiếp tục tăng mạnh cho rằng họ có thể chuyển trọng tâm từ thị trường xuất khẩu về thị trường tiêu dùng nội địa, vốn còn rất nhiều tiềm năng chưa khai thác.

Tuy nhiên, sức tiêu thụ trong nước đã tăng trung bình hằng năm 9% trong nhiều thập kỷ qua, tức là cao hơn hẳn một phần trăm so với tỷ lệ tăng trung bình ở Nhật Bản và ở Đài Loan, trong những thập kỷ bùng nổ về tiêu dùng của hai nền kinh tế này. Tỷ trọng tiêu dùng trong GDP của Trung Quốc đã giảm, do tỷ trọng đầu tư tăng mạnh mẽ.

Trong thập kỷ qua, đầu tư đã tăng hàng năm là 15%, từ mức trung bình 12% trong hai thập kỷ trước đó. Như vậy, nếu tốc độ đầu tư chậm lại, và sức tiêu thụ không thể tăng nhanh hơn thì toàn bộ nền kinh tế phải chuyển dịch sang trạng thái giảm tốc về tăng trưởng.

10. Niềm tin thái quá vào hệ thống kinh tế chỉ huy và kiểm soát

Thị trường toàn cầu đã có lúc tin rằng kinh tế Trung Quốc - sau 14 năm liên tiếp tăng trưởng nhanh và không bao giờ tụt xuống dưới 8% - có thể hoàn toàn tránh được chu kỳ kinh doanh, và rằng sự tăng trưởng sẽ còn cao hơn 8% bất luận thế nào, vì chính phủ Trung Quốc luôn có thể quyết định xu hướng tăng trưởng.

Tuy nhiên một nghiên cứu trên 124 nền kinh tế có mức tăng trưởng dương cho thấy, 52% trong số đó là các nền kinh tế có hệ thống chính trị dân chủ và 48% là nền kinh tế có tính chỉ huy. Điều đó có thể đưa đến kết luận rằng hệ thống chính trị không phải là điều kiện tiên quyết đối với tăng trưởng kinh tế.

Nhiều khả năng Trung Quốc giờ đây sẽ phát triển theo con đường của nền kinh tế kì diệu, giống như Nhật Bản trong những năm 1970, và sẽ chứng kiến tỷ lệ tăng trưởng về dài hạn giảm xuống khoảng bốn điểm phần trăm. Trong trường hợp của Trung Quốc, tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ vào khoảng 6,5% trong tương lai gần – từ năm đến 10 năm. Sau đó, nếu lịch sử lặp lại, rất có khả năng tỷ lệ đó sẽ giảm tiếp.

Với một tỷ lệ tăng trưởng dưới 7% một chút, Trung Quốc có thể sẽ mất vị trí là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới. Sẽ là tự nhiên khi một nền kinh tế khác, với thu nhập bình quân đầu người thấp hơn, sẽ đứng vào vị trí này, và Trung Quốc lúc đó đã bước vào giai đoạn trưởng thành hơn của quá trình phát triển kinh tế của mình. Điều này có nghĩa là cuộc chạy đua toàn cầu nhằm giành danh hiệu tăng trưởng nhanh nhất có thể sắp mở ra cho những quốc gia có các bước đi đột phá.

Theo Phạm Ngọc Uyển - VnExpress

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo