Thứ năm, 26/11/2020 | 11:08 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Bầu cử tổng thống Mỹ 2020 Kết quả kinh doanh quý III/2020 Doanh nhân Việt Nam BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam
Thứ hai, 11/5/2020, 20:07 (GMT+7)

Xây dựng an ninh lương thực trong đại dịch

Trọng Đại (Theo Project Syndicate) Thứ hai, 11/5/2020, 20:07 (GMT+7)

Tony Blair, thủ tướng Anh giai đoạn 1997 - 2007, là chủ tịch Viện Thay đổi Toàn cầu. Trong khi đó, Agnes Kalibata, chủ tịch Liên minh vì Cách mạng Xanh châu Phi, là đặc phái viên của tổng thư ký Liên Hợp Quốc cho Hội nghị Thượng đỉnh Hệ thống Thực phẩm 2021. Dưới đây là nội dung bài viết "Xây dựng an ninh lương thực trong đại dịch" của hai ông đăng trên Project Syndicate.

Mỗi năm, 9 triệu người trên toàn thế giới, tương đương với dân số của Áo, chết vì nạn đói và những căn bệnh liên quan đến vấn nạn này. Điều đó thật quá đau xót. Và với thực trạng dịch bệnh Covid-19 đã và đang “bẻ gãy” các chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, con số đó có thể tăng lên gấp 2 lần trong năm 2020.

Đây chính là "cái giá ngầm” của dịch bệnh Covid-19 sẽ giáng xuống đầu những con người nghèo khổ và dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Để ngăn chặn những cái chết không đáng có, chúng ta cần phải thừa nhận rằng châu Phi, Nam Á và những khu vực kinh tế kém phát triển trên thế giới không thể bị phong tỏa hoặc áp dụng những cách thức phòng chống dịch bệnh giống như các quốc gia phương Tây đã làm. Thay vào đó, họ phải tìm ra những cách thức phù hợp với tình hình đất nước nhằm tạo ra sự cân bằng giữa rủi ro liên quan đến bệnh dịch và rủi ro liên quan đến sinh kế và cuộc sống của người dân từ những nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh.

Tuy nhiên, trên hết, cộng đồng quốc tế cần phải hành động ngay lập tức để đảm bảo các chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu luôn được vận hành trong thời gian này. Nếu không, tại những khu vực nghèo khó nhất trên thế giới, những hệ quả không mong muốn từ công tác chống lại bệnh tật thậm chí còn tồi tệ hơn những hệ quả từ chính bệnh dịch.

Chương trình Lương thực Liên Hợp Quốc (WFP) đã xác định được 26 quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất vì mất an ninh lương thực do diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, trong đó, Ethiopia, Nigeria và Mozambique là những quốc gia dễ bị tổn thương nhất ở khu vực châu Phi. Chỉ riêng 3 quốc gia trên, WFP ước tính có đến 56 triệu người (trong tổng số 334 triệu người) đang phải sống trong tình trạng không có đủ nguồn thực phẩm cần thiết mỗi ngày. Thêm vào đó, có đến 350 triệu trẻ em trong tổng số 1,5 tỷ trẻ em trên toàn thế giới đang phải dựa vào những bữa ăn được cung cấp trong các trường học để tránh cơn đói.

Covid-19 tạo ra 4 thách thức chính liên quan đến chủ đề an ninh lương thực đối với các quốc gia nghèo khó trên thế giới.

Xe chở hàng cứu trợ của Liên Hợp Quốc.

Xe chở hàng cứu trợ của Liên Hợp Quốc. Ảnh: Getty Images.

Đầu tiên, các gia đình sẽ có ít thu nhập hơn, trong khi giá thực phẩm lại không ngừng leo thang. Thu nhập bình quân đầu người tại các quốc gia khu vực cận sa mạc Sahara được dự báo giảm hơn 4% trong năm 2020 do dịch bệnh, trong khi đó, lượng ngoại hối được gửi từ những công dân châu Phi đang làm việc tại nước ngoài cũng giảm tới 80%, theo một công ty thanh toán tại Anh. Một bài khảo sát quy mô các hộ gia đình mới đây được thực hiện tại Bangladesh cho thấy những gia đình nghèo khó phải chứng kiến thu nhập giảm đến 70%, gần một nửa số gia đình buộc phải cắt giảm chi tiêu dành cho thực phẩm.

Thứ hai, công tác vận chuyển thực phẩm giờ đây đã trở nên tốn thời gian và đắt đỏ hơn. Hoạt động vận tải đường biển toàn cầu đã giảm 25% trong quý I trong khi chi phí để vận chuyển hàng hóa qua Thái Bình Dương tăng gấp 3 lần chỉ tính trong tháng 3. Các biện pháp giãn cách xã hội và đảm bảo vệ sinh cũng khiến cho quá trình vận chuyển và thông quan hàng hóa kéo dài hơn so với trước.

Thứ ba, dịch bệnh đang khiến cho chuỗi cung ứng các sản phẩm nông nghiệp toàn cầu bị gián đoạn. Nông dân tại Ấn Độ được yêu cầu tạm dừng các hoạt động thu hoạch lúa mỳ cho đến khi lệnh phong tỏa hết hiệu lực. Trong khi đó, nhiều quốc gia khác như Việt Nam và Campuchia cũng có những biện pháp nhằm hạn chế lượng gạo xuất khẩu. Điều đó gây ảnh hưởng trực tiếp đến các quốc gia châu Phi, với giá trị nhập khẩu gạo lên tới 4,5 tỷ USD mỗi năm.

Hơn nữa, thực phẩm đang ngày một trở nên đắt đỏ hơn khi các quốc gia nghèo gặp khó khăn trong việc xoay xở lượng ngoại hối cần thiết phục vụ cho họat động nhập khẩu. Ví dụ, giá gạo tại Nigeria tăng 30% chỉ trong tuần cuối cùng của tháng 3, một phần là do sự sụt giảm mạnh trong hoạt động xuất khẩu do giá dầu thế giới lao dốc.

Chúng ta cũng phải kể đến sự không cân xứng giữa hai nguồn cung và cầu. Tại Anh, 5 triệu lít sữa đang có nguy cơ bị vứt bỏ hàng tuần khi nhu cầu từ các nhà hàng giảm xuống. Nhưng, lượng sữa dư thừa này có thể chế biến thành sữa bột và xuất khẩu sang những quốc gia có nhu cầu.

Cuối cùng, dịch bệnh Covid-19 cũng đang khiến cho các sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm trên thị trường trở nên khan hiếm hơn, khi các loại hàng hóa này cũng như các sản phẩm nông hóa bị tắc nghẽn tại các cảng biển và các cửa khẩu. Ngân hàng Thế giới ước tính giá trị sản xuất nông nghiệp tại châu Phi có thể giảm tới 7% trong năm 2020, phụ thuộc việc các hoạt động thương mại sẽ bị đình trệ trong khoảng thời gian bao lâu.

Đứng trước những thách thức này, chính phủ các nước nên đảm bảo hoạt động chuyển tiền và xây dựng kênh phân phối thực phẩm an toàn nhằm đảm bảo những công dân dễ bị tổn thương nhất của họ luôn được bảo vệ. Quan trong hơn, các nhà hoạt động chính sách phải tập trung giải quyết vấn đề gây cản trở quá trình thông quan hàng hóa, đảm bảo các chuỗi giá trị nội địa và quốc tế luôn được thông suốt, do đó, thực phẩm có thể được vận chuyển một cách thuận tiện nhất giữa các địa phương và các quốc gia. Hơn nữa, việc đầu tư nhiều hơn vào ngành nông nghiệp nội địa sẽ giúp quá trình áp dụng các giải pháp kỹ thuật trong nông nghiệp diễn ra nhanh hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nguồn thực phẩm nhập khẩu.

Trên quy mô toàn cầu, có 4 hành động cần được thực hiện.

Đầu tiên, cộng đồng quốc tế phải gia tăng hỗ trợ tài chính cho các biện pháp đảm bảo an ninh lương thực cũng như bảo trợ xã hội. Sự hỗ trợ này phải được thực hiện ngay lập tức, nếu không, hệ quả sẽ là vô cùng to lớn khi mà nạn đói lan rộng và khả năng tồn tại, phát triển của các hệ thống nông nghiệp bị suy yếu.

Ưu tiên số 2 là đầu tư vào công tác sản xuất nông nghiệp nội địa. Sự gián đoạn gây ảnh hưởng lên các hệ thống sản xuất thực phẩm các vùng và địa phương nên được giải quyết gỡ bỏ, đặc biệt là trong giai đoạn các mùa vụ, khi mà việc phân phối các sản phẩm phục vụ nông nghiệp như phân bón là vô cùng quan trọng. Các khoản đầu tư khác nên nhắm vào việc hỗ trợ các quốc gia nghèo dự trữ các loại thực phẩm chiến lược ít nhất đủ cho nhu cầu sử dụng trong 3 tháng, giống như khuyến nghị của Liên minh vì Cách mạng Xanh châu Phi. Và sự hỗ trợ đến với các hệ thống thị trường thực phẩm và cây trồng phi thực phẩm sẽ giúp các quốc gia nghèo trở nên ít bị tổn thương hơn.

Thứ 3, chúng ta cần phải giảm thiểu những gián đoạn trong các chuỗi cung ứng và sản xuất thực phẩm, các sản phẩm nông nghiệp toàn cầu thông qua hỗ trợ các trung tâm vận chuyển vùng và địa phương. WFP là đơn vị đứng ra điều phối các trung tâm, và cơ quan này cần tới 350 triệu USD ngay lập tức để có thể hoàn thành được mục tiêu đó. Đó không phải là một số tiền quá lớn so với mục tiêu đảm bảo thực phẩm có thể được phân phối đến những khu vực thiếu thốn nhất.

Cuối cùng, chúng ta cần khuyến khích đầu tư tư nhân vào hoạt động xử lý, chế biến các sản phẩm nông nghiệp cũng như các công ty công nghệ nông nghiệp. Các nguồn lực nên được chú trọng dồn vào các cơ hội đầu tư nổi lên trong đại dịch, đặc biệt là các giải pháp đổi mới chuỗi giá trị. Các ưu tiên trong đó bao gồm hỗ trợ thương mại điện tử và các nền tảng thị trường trực tuyến tại các quốc gia đang phát triển, nhất là tại châu Phi, và hỗ trợ các hoạt động chế biến thực phẩm.

Chúng ta đã thấy được những ảnh hưởng của dịch bệnh lên các chuyến công tác, cách làm việc của rất nhiều người và doanh nghiệp. Nhưng dịch bệnh Covid-19 cũng đã tạo ra các cơ hội để thay đổi các hệ thống phân phối thực phẩm. Một nền tảng thị trường trực tuyến dành cho các nông dân địa phương tại Kenya dưới sự hợp tác giữa Jumia và Twiga, là ví dụ điển hình cho những thay đổi này.

Việc bảo vệ các chuỗi cung ứng thực phẩm là điều còn thiếu trong một chiến lược phòng chống dịch bệnh Covid-19 một cách hiệu quả. Trong khi những thách thức là rất to lớn, nhưng chúng hoàn toàn có thể được vượt qua nhờ vào sự hợp tác mang tính toàn cầu, giữa các doanh nghiệp tư nhân, chính phủ, ngân hàng phát triển, các tổ chức phi chính phủ và tổ chức nông dân. Nhưng những giải pháp trên phải được thực hiện nhanh nhất có thể nếu chúng ta muốn tránh được một cuộc khủng hoảng thực phẩm tồi tệ xảy ra tại các quốc gia đang phát triển.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo