Thứ sáu, 13/12/2019 | 15:21 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ ba, 19/11/2019, 19:40 (GMT+7)

WTO - ‘nạn nhân’ mới trong thương chiến Mỹ - Trung

Như Tâm (Theo Reuters) Thứ ba, 19/11/2019, 19:40 (GMT+7)

Cơ quan phúc thẩm của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) không xuất hiện nhiều trên tin tức như thương chiến Mỹ - Trung. Giới chuyên gia thương mại cảnh báo cơ quan này có thể sụp đổ trong tháng 12 – đồng nghĩa thế giới rời xa hơn nữa khỏi các nguyên tắc đa phương thúc đẩy tự do thương mại và ngày càng gần xu hướng “luật rừng”, nơi lẽ phải thuộc về kẻ mạnh.

Trong hai năm liền, chính quyền Trump đã ngăn chặn việc bổ nhiệm nhân sự cho cơ quan phúc thẩm WTO, thẩm quyền cao nhất trong giải quyết các tranh chấp thương mại, đồng nghĩa cơ quan này sẽ sớm không đủ thành viên để hoạt động.

Washington đang gia tăng áp lực, xem xét đến ngân sách WTO. Theo các quan chức thương mại, điều này làm dấy lên nguy cơ Mỹ, nhà tài trợ lớn nhất cho WTO, sẽ dừng cấp vốn, khiến năng lực giải quyết tranh chấp của tổ chức này bị hạn chế hơn nữa.

Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ không phản hồi đề nghị bình luận.

Washington cho rằng cơ quan phúc thẩm đã coi thường quy tắc, biến chúng thành thứ khác, trong khi các thành viên WTO chỉ đứng nhìn.

“Bằng việc ngăn bổ nhiệm thành viên cơ quan phúc thẩm, họ thực sự đã tìm thấy điểm yếu của hệ thống”, Peter Van den Bossche, Bỉ, cựu thành viên cơ quan phúc thẩm, nói.

Khoảng 70% phán quyết sơ thẩm của WTO được chuyển lên một ủy ban gồm 3 người tại cơ quan phúc thẩm xem xét, chốt phương án giải quyết cho các tranh chấp quốc tế. Tuy nhiên, sự ngăn cản từ Washington khiến số thẩm phán tại cơ quan này giảm từ 7 xuống còn 3, đúng mức tối thiểu cần thiết. Khi hai thẩm phán hết nhiệm kỳ trong tháng 12, cơ quan phúc thẩm sẽ phải dừng hoạt động.

Tại cuộc họp hàng tháng của 164 nước thành viên WTO vào ngày 22/11, Mexico, đại diện cho nhóm 118 nước sẽ một lần nữa kêu gọi bổ nhiệm lấp chỗ trống nhưng khả năng cao Mỹ tiếp tục phản đối. Do WTO dựa trên nguyên tắc đồng thuận, một đề xuất sẽ bị bác bỏ nếu có một sự phản đối.

Washington cũng sẽ nêu quan ngại về việc chi trả cho các thành viên cơ quan phúc thẩm.

Chủ tọa cơ quan phúc thẩm WTO Ujal Bhatia. Ảnh: WTO.

Chủ tọa cơ quan phúc thẩm WTO Ujal Bhatia. Ảnh: WTO.

WTO đã đưa ra hơn 350 phán quyết trong hơn 25 năm qua và ngày càng có vai trò quan trọng. Các thẩm phán WTO đang đối mặt với các quyết định khó khăn liên quan cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, về thuế với kim loại Mỹ triển khai từ năm 2018, căng thẳng Nhật – Hàn và căng thẳng giữa Qatar với các nước láng giềng.

Tuy nhiên, phán quyết với những vấn đề trên có thể không còn sức nặng pháp lý bởi Mỹ đang dần vô hiệu hóa quy trình phúc thẩm. Trong tương lai với cơ quan phúc thẩm tê liệt, những bên không hài lòng với bản án sơ thẩm chỉ biết “ngậm đắng nuốt cay”.

Loại bỏ đi cơ quan giải quyết tranh chấp “như là giấy phép để các hành vi sai trái bắt đầu”, theo một quan chức Ủy ban châu Âu (EC).

Washington cho rằng cơ quan phúc thẩm thường xuyên vi phạm thời hạn 90 ngày để ra phán quyết, thậm chí còn thiết lập các nguyên tắc mới. Nếu mục tiêu chính của chiến lược cản trở là thu hút sự chú ý từ các thành viên WTO khác, Mỹ đã thành công. Nhiều thành viên WTO nói chung đã đón nhận quan điểm của Mỹ, đề xuất làm rõ các quy tắc nhưng Washington cho rằng vậy là chưa đủ.

Mỹ, nguyên đơn và cũng là bị đơn lớn nhất của WTO, từng thắng nhiều vụ kiện lớn nhưng Washington chỉ tập trung vào các vụ thua kiện – chủ yếu là bị hạn chế quyền đáp trả những hành vi Mỹ coi là phá giá hoặc trợ giá phi pháp.

“Cuộc khủng hoảng tại hệ thống phân xử của WTO liệu có xảy ra nếu cơ quan phúc thẩm ra phán quyết theo cách Mỹ muốn? Tôi không nghĩ vậy”, theo Van den Bossche.

Roberto Zapata, cựu đại sứ Mexico tại WTO, nói lo ngại sâu hơn của Mỹ liên quan đến việc WTO có thể không đủ năng lực để đối phó với những thành viên mới nổi, đáng chú ý là Trung Quốc và những nền kinh tế bị chính phủ chi phối, không phải các thế lực thị trường.

Hiện chưa rõ chuyện gì sẽ xảy ra vào ngày 11/12, khi chủ tọa cơ quan phúc thẩm Ujal Bhatia, người Ấn Độ, và thẩm phán Thomas Graham, người Mỹ, hết nhiệm kỳ. Quy định của WTO cho phép họ tiếp tục xử lý những vụ đang thụ lý, khoảng 10 vụ, nhưng cũng có khả năng Graham không làm việc qua tháng 12. Graham hiện chưa có bình luận.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo