Thứ hai, 2/8/2021 | 06:14 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý II/2021 Nhìn lại kinh tế 6 tháng đầu năm 2021 Lạm phát - mối lo mới của thị trường thế giới Đầu tư hạ tầng vùng ĐBSCL
Thứ bảy, 25/4/2020, 07:28 (GMT+7)

Vòng luẩn quẩn của kinh tế Trung Quốc sau Covid-19

Trọng Đại (Theo Nikkei Asian Review) Thứ bảy, 25/4/2020, 07:28 (GMT+7)

Bị hấp dẫn bởi tốc độ phát triển ngành du lịch nhanh chóng tại quê hương Trùng Khánh, thành phố tây nam Trung Quốc, Li Yi trong năm ngoái dành phần lớn tiền tiết kiệm để thiết kế những căn phòng cho thuê phục vụ du khách, mong muốn có thể lập nghiệp trên chính mảnh đất anh được sinh ra và lớn lên. Thế nhưng, chỉ hai tuần sau khi bắt tay vào thực hiện tham vọng, cơ sở lưu trú của anh, có tầm nhìn bao trọn một đoạn sông Trường Giang, vấp phải những tác động tiêu cực gây ra bởi dịch bệnh Covid-19.

Không có doanh thu trong 2 tháng liền, Li không thể hào hứng hơn khi có thể mở lại hoạt động kinh doanh trong tháng 4. Tuy nhiên, anh đã sớm nhận ra rằng vẫn còn “chướng ngại vật” khác.

“Tôi biết nhu cầu thuê phòng sẽ không cao như trước, nhưng tôi không ngờ mọi thứ lại tồi tệ đến mức này”, Li cho biết. Trong vòng hai tuần đầu tiên của tháng 4, chỉ có 2 trên tổng số 11 phòng cho thuê của anh được khách đặt chỗ, ngay cả khi mức giá thuê phòng đã được anh chiết khấu lên đến 70%. Trước khi dịch bệnh nổ ra, toàn bộ số phòng được khách đặt hết.

“Người dân Trung Quốc vẫn e dè ra ngoài”, Li nói. Anh đã buộc phải cho một lao công nghỉ việc và giảm 50% lương, xuống còn khoảng 190 USD, đối với một lao công khác. “Tôi nghĩ rằng, trong bối cảnh tốt nhất, chúng ta có thể thấy ngành du lịch phục hồi trong năm 2021”.

Li không phải là người duy nhất lâm vào tình cảnh tương tự. Cho dù cuộc sống tại phần lớn các thành phố của Trung Quốc đã trở lại bình thường, nhưng tình hình kinh doanh của các khách sạn, nhà hàng, nhà máy, xí nghiệp vẫn chưa thể quay trở lại giống như trước đây. Thậm chí, nhiều cơ sở kinh doanh đã không thể trụ nổi đến thời điểm hiện tại.

Những chủ cơ sở kinh doanh như Li cố gắng bám trụ thông qua nhiều hình thức như cắt giảm lương, thưởng, hoặc cho thôi việc đối với người lao động. Các nhà kinh tế học lo ngại chính những biện pháp “tự giải cứu” của các chủ hộ kinh doanh, doanh nghiệp lại tạo ra một vòng luẩn quẩn. Khi người lao động giảm thu nhập hoặc mất đi thu nhập, họ sẽ chi tiêu ít hơn và qua đó lại kéo theo tình hình kinh doanh ảm đạm trên các lĩnh vực như bán lẻ, lưu trú và nhiều ngành công nghiệp khác.

Một người lau dọn lối ra vào cửa hàng ở Bắc Kinh, Trung Quốc. ngày 17/4. Ảnh: Reuters.

Một người lau dọn lối ra vào cửa hàng ở Bắc Kinh, Trung Quốc. ngày 17/4. Ảnh: Reuters.

Trung Quốc kỳ vọng có thể hồi phục thông qua sức mua nội địa của người dân, yếu tố đang ngày càng quan trọng khi Bắc Kinh nỗ lực tái cân bằng lại nền kinh tế. Tiêu dùng đóng góp đến 60% tăng trưởng của Trung Quốc trong năm 2019, khi những động lực phát triển truyền thống như đầu tư và xuất khẩu không còn giữ được vị thế.

Dữ liệu công bố hôm 17/4 cho thấy trong quý I, tổng sản lượng nền kinh tế Trung Quốc giảm 6,8% so với cùng kỳ năm 2019. Đây là lần sụt giảm tăng trưởng quý đầu tiên của quốc gia đông dân nhất thế giới trong vòng 3 thập kỷ. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cho biết nguyên nhân dẫn đến kết quả đáng thất vọng này là thời gian đóng cửa nền kinh tế kéo dài nhiều tuần bởi dịch bệnh Covid-19. Họ tin nền kinh tế số 2 thế giới sớm hồi phục.

Nhưng nhiều tuần lễ đóng cửa nền kinh tế, thêm vào đó là những chi phí bổ sung nhằm có thể tái khởi động lại hoạt động sản xuất, đã “giết chết” những doanh nghiệp vốn phụ thuộc nhiều vào tiền mặt. Người lao động mất việc làm, thu nhập bị cắt giảm và nỗi lo về triển vọng kinh tế không mấy sáng sủa trong thời gian tới ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý tiêu dùng, khiến nhu cầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ giảm mạnh. Nhiều người lo ngại kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp tục giảm tốc trong thời gian tới.

“Nền kinh tế Trung Quốc đang phụ thuộc nhiều vào nhu cầu nội địa cũng như sức mua các sản phẩm gia dụng. Thế nhưng những động lực phát triển mới này lại bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch bệnh Covid-19”, theo Bruce Pang, giám đốc trung tâm nghiên cứu chiến lược, kinh tế vĩ mô tại China Renaissance Securities, trụ sở tại Hong Kong.

Tăng trưởng GDP hàng quý và hàng năm của Trung Quốc.

Tăng trưởng GDP hàng quý và hàng năm của Trung Quốc.

Nataxis, một công ty đầu tư tại Hong Kong, cho biết: “Trung Quốc đã qua thời điểm tồi tệ nhất của dịch bệnh Covid-19 nhưng nền kinh tế của quốc gia này vẫn sẽ chịu những áp lực về việc làm sao để có thể hồi phục được sức mua của thị trường, trong đó, các chính sách nhằm tăng thu nhập của người dân là điều vô cùng cần thiết”.

Jay Chan, nha sĩ tại thành phố Đông Hoản, cảm nhận điều này rõ hơn ai hết. Số bệnh nhân đến phòng khám của anh giảm 70% khi phòng khám được phép mở cửa trở lại trong tháng 4 này.

“Khách hàng của chúng tôi rất băn khoăn. Họ chỉ đến phòng khám khi thực sự cần thiết. Chúng tôi đang phải chi trả rất nhiều chi phí mỗi ngày”, Chan cho biết. Tốc độ phục hồi chậm hơn so với dự kiến buộc anh phải cho thôi việc 3 trong tổng số 8 y tá đang làm việc tại phòng khám. “Tôi có thể sẽ phải cho thêm y tá nghỉ việc nếu như tình hình không được cải thiện trong vòng vài tháng tới”.

Bản thân anh cũng phải thắt lưng buộc bụng trong chi tiêu hàng ngày. Người cha của 3 đứa trẻ thường đưa gia đình đi du lịch nước ngoài mỗi năm, nhưng năm nay, anh chưa có kế hoạch nào cả, cho dù dịch bệnh có được dập tắt đi chăng nữa.

“Đây là quãng thời gian vô cùng khó khăn, và chúng tôi đang phải cầm cự từng ngày”, anh nói.

Ye Zhenqing, chủ nhà máy tại thành phố Ôn Châu, miền đông Trung Quốc, chuyên xuất khẩu kính râm sang thị trường châu Âu và Mỹ, cũng cảm nhận được sức ảnh hưởng của dịch bệnh. Gần 2/3 số đơn hàng của công ty bị đối tác hủy bỏ. Ye đề nghị toàn bộ 100 nhân viên giảm 30% tiền lương hàng tháng và chỉ làm việc nửa ngày. Ông cũng chấp nhận trả tiền đền bù cho 10 nhân viên đồng ý nghỉ việc.

“Tôi sẽ duy trì hoạt động của nhà máy đến tháng 7. Nếu như tình hình lúc đó không có nhiều cải thiện, tôi sẽ cho đóng cửa nhà máy trong 3 tháng tiếp theo”, Ye cho biết.

Zhou Dewen, chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp vừa và nhỏ thành phố Ôn Châu, ước tính có đến 20% số doanh nghiệp phụ thuộc vào nguồn thu từ việc xuất khẩu hàng hóa phá sản hoặc cho đóng băng toàn bộ hoạt động sản xuất.

“Tình hình các doanh nghiệp đóng cửa thậm chí còn tồi tệ hơn so với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vào năm 2008”, Zhou cho biết. Ông cho biết nhiều công ty tạm dừng hoạt động sản xuất có thể sẽ không thể mở cửa trở lại.

Những ảnh hưởng từ dịch bệnh còn được thể hiện trên chính thị trường việc làm của Trung Quốc. Trong tháng 3, các thống kê cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của quốc gia này là 5,9%, tăng so với tháng trước đó. Đây là tháng có tỷ lệ ngưởi thất nghiệp cao thứ 2 kể từ khi các thống kê hàng tháng được thực hiện vào năm 2018. Nếu đem so sánh với tỷ lệ thất nghiệp trung bình hàng năm, đây là tháng cao thứ 2 kể từ năm 1994.

Những người may mắn hơn khi không bị mất việc làm trong giai đoạn này cũng bị ảnh hưởng ít nhiều từ dịch bệnh. Xiao Yu, chủ của 4 nhà hàng tại Trùng Khánh, không sa thải ai trong tổng số 80 nhân viên của ông nhưng tất cả các nhân viên đều được yêu cầu cắt giảm khoảng 50% lương.

“Chúng tôi không có lựa chọn nào khác”, Xiao chia sẻ. “Chúng tôi có thể mở cửa trở lại các nhà hàng trong đầu tháng này nhưng vẫn có rất ít thực khách. Lượng thực phẩm nhập vào chỉ bằng một nửa so với trước kia, doanh thu không đủ bù đắp lại khoản đó”.

Tỷ lệ thất nghiệp tại Trung Quốc qua các tháng.

Tỷ lệ thất nghiệp tại Trung Quốc qua các tháng.

Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc, dù to hay nhỏ, đều áp dụng những biện pháp kể trên. Các nhà kinh tế học dự báo tình hình kinh tế của Trung Quốc sẽ vẫn ảm đạm trong vòng vài tháng tới.

“Các khoản nợ hộ gia đình gia tăng trong vài năm trở lại đây. Với tương lai bất định phía trước, người tiêu dùng sẽ thắt chặt hầu bao hơn. Đó chính là vấn đề đối với các công ty Trung Quốc”, theo Pang đến từ China Renaissance Securities.

Mark Williams, nhà kinh tế học trưởng tại Capital Economics, trụ sở London, cho biết quá trình phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc bắt đầu cho thấy những dấu hiệu chững lại vì sức mua từ người dân cũng như các doanh nghiệp giảm sút.

“Tình hình chưa thể khởi sắc ngay khi người lao động quay trở lại làm việc. Rất nhiều người lao động mất việc hoặc chủ các doanh nghiệp yêu cầu họ giảm lương hoặc nghỉ việc không lương do doanh thu của công ty sụt giảm nghiêm trọng. Nếu người dân không tiêu dùng, nhiều công ty sẽ phải đóng cửa chỉ tính trong vài tuần”, ông cảnh báo. “Sức mua giảm là yếu tố then chốt kéo tụt quá trình phục hồi của nền kinh tế”.

Để kích thích sức mua nội địa, chính quyền các thành phố từ Trường Xuân ở phía bắc cho đến Quảng Châu ở phía nam đã phát hành các phiếu mua hàng ưu đãi có tổng giá trị lên tới 704 triệu USD, kích cầu mua sắm và du lịch. Trong tháng 3, doanh thu lĩnh vực bán lẻ của Trung Quốc giảm gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh thu từ hoạt động giao thương giảm 12%, và doanh thu từ lĩnh vực nhà hàng thậm chí còn giảm một nửa.

Pang tỏ ra khá thận trọng khi đánh giá tính hiệu quả của chiến dịch phát hành phiếu mua hàng ưu đãi kể trên. “Biện pháp này sẽ giúp kích thích tiêu dùng, nhưng vẫn là không đủ để có thể cải thiện toàn diện tình hình”, ông nói. “Suy cho cùng, nhiều người vẫn cảm thấy không an toàn khi ra khỏi nhà. Giữa tiết kiệm được một chút tiền mua sắm và bảo vệ sức khỏe của bản thân, điều gì là quan trọng hơn?”

Li, chủ cơ sở lưu trú tại Trùng Khánh, khá lo lắng. Anh bỏ lỡ mất dịp nghỉ lễ Tết Nguyên Đán, thời điểm đóng góp đến 1/4 tổng doanh thu của toàn lĩnh vực dịch vụ lưu trú trong năm. Với tình hình khôi phục kinh tế chậm chạp như hiện tại, Li sẽ thắt chặt hơn các khoản chi tiêu. Anh sẽ nấu các bữa ăn và xem phim tại nhà thay vì đi tới các nhà hàng và rạp chiếu phim mỗi tuần.

“Tôi không còn quá dư giả như trước nữa”, anh nói. “Một vài người cho rằng sức mua sẽ được cải thiện đáng kể sau dịch bệnh nhưng đó là điều không thể. Mọi người ai cũng khó khăn. Ai có nhiều tiền để mua sắm cơ chứ?”, anh chia sẻ.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo