Thứ bảy, 6/3/2021 | 18:06 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Đi qua Covid-19 Kết quả kinh doanh quý IV/2020 Kế hoạch kinh doanh 2021 Bầu cử tổng thống Mỹ 2020 Doanh nhân Việt Nam
Chủ nhật, 31/1/2021, 18:00 (GMT+7)

Vaccine Covid-19 định hình ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc, Ấn Độ thế nào

Trọng Đại (Theo CNBC) Chủ nhật, 31/1/2021, 18:00 (GMT+7)

Các chiến dịch tiêm chủng vaccine Covid-19 đang được triển khai rộng khắp tại nhiều quốc gia trên thế giới nhưng khoảng cách giữa quốc gia giàu và nghèo trong việc đảm bảo đủ nguồn cung vaccine nhằm đạt mục tiêu miễn dịch cộng đồng cũng ngày một nới rộng.

Các quốc gia giàu có luôn là tâm điểm của làn sóng chỉ trích khi nhiều người cho rằng họ ra sức tích trữ vaccine, phần lớn tới từ hai hãng dược phẩm Pfizer/BioNtech và Moderna. Điều này tạo ra dư địa cho những nước như Ấn Độ, Trung Quốc và thậm chí là Nga, trong phát triển, sản xuất và cung cấp vaccine cho nhóm quốc gia đang phát triển. Giới chuyên gia cho biết nỗ lực đó có thể giúp các quốc gia trên tăng sức ảnh hưởng, đồng thời, thắt chặt thêm quan hệ song phương.

“Khả năng cung cấp vaccine cho các quốc gia đang phát triển không chỉ giúp họ đạt được những mục tiêu chính sách đối ngoại, mà còn giúp đạt được những lợi ích thương mại khi có thể gia tăng được thị phần vaccine họ đang sản xuất”, Yanzhong Huang, thành viên cấp cao chuyên về lĩnh vực y tế toàn cầu tại Hội đồng Quan hệ Quốc tế (CFR), chia sẻ.

“Ở thời điểm hiện tại, việc này cũng sẽ giúp giảm thiểu đi sự bất bình đẳng trong khả năng tiếp cận vaccine giữa các quốc gia giàu có và nghèo”, ông bổ sung thêm.

Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát biểu trong tuần trước rằng các nhà sản xuất dược phẩm đang tập trung ưu tiên xin cấp phép sử dụng sản phẩm của mình tại các quốc gia giàu có, nơi họ sẽ đạt lợi nhuận cao nhất, hơn là việc hoàn thành hồ sơ tham gia vào chiến dịch phân phối vaccine toàn cầu khởi xướng bởi WHO.

“Thế giới đang nằm trên bờ vực của sự thất bại trong các quy tắc ứng xử, và cái giá cho sự thất bại này sẽ được trả bằng mạng sống và sinh kế của người dân sinh sống tại những quốc gia nghèo khổ nhất trên thế giới”, Tedros chia sẻ.

A beneficiary gets vaccinated by health staff during a pan India Covid-19 vaccination drive at Aundh district hospital, on January 16, 2021 in Pune, India.

Nhân viên y tế tiêm vaccine Covid-19 tại bệnh viện quận Aundh, Pune, Ấn Độ, hôm 16/1. Ảnh: Getty Images.

'Thiện chí và sức ảnh hưởng chính trị'

Ấn Độ gửi 1 triệu liều vaccine tới Nepal, 2 triệu liều tới Bangladesh, 150.000 liều tới Bhutan, 100.000 liều tới Maldives, và 1,5 triệu liều tới Myanmar, theo tổng hợp từ nhiều báo cáo. Quốc gia này cũng đã gửi 2 triệu liều vaccine tới Brazil.

Ấn Độ cấp phép sử dụng 2 dòng vaccine phục vụ cho các trường hợp khẩn cấp, một trong số đó được phát triển bởi AstraZeneca và Đại học Oxford, đang được sản xuất trực tiếp tại Ấn Độ thông qua công ty Serum Instritute of India và một dòng vaccine khác, có tên Covaxin, được phát triển ngay trong nước.

Ngoại giao vaccine là chiến lược vô cùng hiệu quả, sẽ giúp New Delhi thắt chặt thêm quan hệ song phương, và tạo ấn tượng tốt đối với các quốc gia khác, theoAkhil Bery, chuyên gia phân tích rủi ro chính trị khu vực Nam Á tại Eurasia Group.

“Sự hào phóng của Ấn Độ đối với các quốc gia láng giềng có thể giúp thắt chặt tình bạn hai bên, cho dù đó là Bangladesh hay là Sri Lanka”, Bery chia sẻ. “Số lượng vaccine không quá nhiều nhưng vẫn góp phần không nhỏ trong việc làm giảm áp lực lên hệ thống y tế của các quốc gia tiếp nhận, cho phép các nhân viên ngành y tế có thể được điều động thực hiện các nhiệm vụ khác”.

Với dịch bệnh trong nước dần trong tầm kiểm soát, chiến lược của Trung Quốc giờ đây bao gồm xin cấp phép thử nghiệm dòng vaccine Sinovac do chính các doanh nghiệp quốc gia này sản xuất tại các nền kinh tế mới nổi, bên cạnh đó là hỗ trợ xây dựng các nhà máy sản xuất vaccine tại một vài quốc gia.

Bắc Kinh cũng ưu tiên phân bổ vaccine tới các quốc gia Đông Nam Á, khu vực được coi là có ý nghĩa chiến lược đối với Trung Quốc. Tại các khu vực khác, Trung Quốc đang cung cấp các gói cho vay tài chính mua vaccine.

Allison Sherlock, nhà nghiên cứu Trung Quốc tại Eurasia Group, cho biết những lợi ích của Trung Quốc chỉ giới hạn ở mục tiêu củng cố các mối quan hệ kinh tế và ngoại giao tại khu vực mà quốc gia này có sẵn sức ảnh hưởng, trong đó có khu vực Đông Nam Á. 

“Ấn Độ muốn đánh bóng tên tuổi của mình với tư cách là quốc gia có trách nhiệm, trong khi đó, Trung Quốc lại muốn gia tăng mức độ uy tín của mình, vốn đã bị ảnh hưởng ít nhiều trong giai đoạn đầu của đại dịch”, theo Harsh Pant, giám đốc chương trình nghiên cứu chiến lược tại Observer Research Foundation, có trụ sở tại New Delhi.

“Cả hai quốc gia đều mong muốn thông qua hành động, họ sẽ nhận về những thiện chí và sức ảnh hưởng chính trị".

Dịch bệnh Covid-19 lần đầu tiên được phát hiện tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc vào năm 2019, và Bắc Kinh phải hứng chịu rất nhiều chỉ trích về công tác ứng phó bước đầu trước dịch bệnh.

Cân nhắc nhu cầu trong nước

Dựa trên tình hình hiện tại giữa mối quan hệ Trung-Ấn, các chuyên gia cho biết những nỗ lực của cả Bắc Kinh và New Delhi trong việc cung cấp vaccine tới nhiều quốc gia khác có thể coi là một cuộc đua. Cả New Delhi và Bắc Kinh đều không lên tiếng ủng hộ quan điểm ngoại giao vaccine, cho rằng đây chỉ là một loại hàng hóa công cộng cần thiết để có thể kiềm chế dịch bệnh trên quy mô toàn cầu.

Ấn Độ, quốc gia đã khởi động chiến dịch miễn dịch cộng đồng trong tháng 1, không sản xuất hoặc sử dụng các dòng vaccine phục vụ cho công tác ngoại giao, cựu đại sứ Ấn Độ Rajiv Bhatia nói. “Chúng tôi sản xuất vaccine đầu tiên là phục vụ nhu cầu của quốc gia”.

“Các dòng vaccine nhằm mục tiêu cơ bản là giúp đỡ chính người dân Ấn Độ, nhưng chúng tôi cũng không quên đi trách nhiệm toàn cầu của mình”, Bhatia cho biết thêm. Ông giải thích rằng những nỗ lực của Ấn Độ sẽ giúp tăng cường uy tín của các nhà khoa học cũng như sản phẩm của quốc gia này trên trường quốc tế. Những mũi tiêm sẽ “có những tác động tích cực khác mà không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ mọi người khỏi căn bệnh quái ác này. Nó sẽ giúp thúc đẩy sự tự tin và niềm tự hào quốc gia”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên hôm 25/1 trả lời câu hỏi liên quan tới kế hoạch phân phối vaccine của Ấn Độ tới các quốc gia lân cận, qua đó cho biết “điều này không được coi là sự cạnh tranh, hay thậm chí là gọi là 'đối đầu'. Chúng tôi hoan nghênh và hy vọng rằng sẽ ngày có càng nhiều các liều vaccine an toàn và hiệu quả được sản xuất nhanh hơn, với sự tham gia của nhiều hơn các quốc gia”.

Chinese health care workers and volunteers wear protective clothing as they register people to receive a Covid-19 vaccine jab at a mass vaccination center for Chaoyang District on January 15, 2021 in Beijing, China.

Nhân viên y tế tiếp nhận đăng ký cho người đến tiêm vaccine tại một trung tâm ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hôm 15/1. Ảnh: Getty Images.

Bắc Kinh đã có những nỗ lực trong nước nhằm tạo khả năng miễn dịch đối với những đối tượng quan trọng trước tết Âm lịch trong tháng 2, khi nhu cầu di chuyển của người dân tăng cao đột biến. Trung Quốc đã cấp phép cho 3 dòng vaccine được sử dụng trong trường hợp khẩn cấp, nhưng chỉ một trong số đó được cho phép sử dụng trong cộng đồng, trong khi đó, dòng vaccine thứ 4 đang được sử dụng bởi lực lượng quân đội quốc gia này.

Huang cho biết ông cảm nhận được sự dịch chuyển trong chiến lược của Trung Quốc, qua đó Bắc Kinh bắt đầu ưu tiên nhu cầu ở trong nước nhiều hơn, nhưng vẫn tôn trọng lời hứa. Ông giải thích rằng Trung Quốc rất có thể sẽ dựa vào các quốc gia đã ký thỏa thuận hợp tác sản xuất vaccine do Trung Quốc phát triển và sử dụng nguồn vaccine đó để giúp đỡ các quốc gia khác.

Trung Quốc cũng có thể sẽ “cung cấp các biện pháp hỗ trợ tài chính để các quốc gia có thể mua vaccine từ những nguồn khác”, Huang chia sẻ.

Thách thức

Một trong những thách thức mà các dòng vaccine “cây nhà lá vườn” của Ấn Độ và Trung Quốc phải đối mặt đó chính là mức độ hiệu quả của chúng trong công tác phòng chống dịch bệnh.

Vaccine Covaxin của Ấn Độ vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng. Tại thời điểm dòng vaccine này được cấp phép sử dụng trong trường hợp khẩn cấp, dữ liệu tổng quát của 3 giai đoạn thử nghiệm vẫn chưa được thu thập hết để có thể đánh giá được mức độ an toàn và hiệu quả của sản phẩm. Động thái có phần nóng vội từ phía chính phủ Ấn Độ nhận về nhiều lời chỉ trích từ giới khoa học.

Corona Vac của Sinovac cũng chỉ cho ra kết quả 50,4% hiệu quả trong các giai đoạn thử nghiệm lâm sàng được thực hiện tại Brazil, tuy nhiên lại cho nhiều kết quả khác nhau tại các khu vực khác. Điều này làm dấy lên những lo ngại, kèm theo đó là những chỉ trích về tính minh bạch của thông tin.

“Một cuộc tranh cãi có thể nổ ra nếu như bạn có một dòng vaccine mà mức độ hiệu quả chỉ rơi vào khoảng 50%, bạn cần nhiều người hơn tham gia vào chiến dịch tiêm chủng để đạt được mục tiêu miễn dịch cộng đồng”, Huang cho biết.

Ông cũng bổ sung rằng Ấn Độ và Trung Quốc, hai quốc gia có dân số rất lớn, sẽ phải vật lộn giữa việc một bên là đáp ứng đủ nhu cầu trong nước, và bên còn lại là duy trì trách nhiệm quốc tế.

“Điều đó đồng nghĩa với việc những nỗ lực của họ nhằm nắm lấy vai trò lãnh đạo trong công cuộc thu hẹp khoảng cách trong khả năng tiếp cận vaccine giữa các quốc gia cũng trở nên khó khăn hơn rất nhiều”.

Bery cho biết một lợi thế mà Ấn Độ có đó là việc Serum Institute là một trong những nhà sản xuất vaccine lớn nhất trên thế giới, và quốc gia này cũng là nhà cung cấp của hơn 50% lượng vaccine của thế giới.

“Sẽ mất thời gian, nhưng như những gì chúng ta đã chứng kiến tại Nam Phi và Brazil, các quốc gia đang 'xếp hàng' để có thể tiếp cận với các dòng vaccine được sản xuất tại Ấn Độ”, ông nói.

Tuy nhiên, Bery giải thích rằng Trung Quốc cũng có một lợi thế của riêng quốc gia này- không giống như “đối thủ” đến từ Nam Á, đó là Trung Quốc đã kiểm soát dịch bệnh nhanh hơn rất nhiều, do đó, nền kinh tế Trung Quốc cũng hồi phục nhanh hơn.

“Điều này cho phép Trung Quốc tăng cường các hoạt động chính sách quốc tế, trong khi các quốc gia khác, ví dụ như Ấn Độ, vẫn đang phải vất vả đối phó với dịch bệnh”.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo