Thứ hai, 16/9/2019 | 22:01 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Bức tranh bất động sản cao cấp Chứng quyền có bảo đảm
Thứ bảy, 24/8/2019, 10:41 (GMT+7)

Trump có thể làm gì để ép công ty Mỹ rời Trung Quốc?

Như Tâm (Theo Reuters, CNBC) Thứ bảy, 24/8/2019, 10:41 (GMT+7)

Ngày 23/8, chính phủ Trung Quốc tuyên bố áp thuế 5 – 10% với 75 tỷ USD hàng hóa Mỹ, chia làm 2 đợt, từ ngày 1/9 và 15/12, để đáp trả việc Washington áp thuế 10% lên 300 tỷ USD hàng hóa của Bắc Kinh, cũng vào hai mốc thời gian trên. Ngoài ra, Trung Quốc cũng sẽ áp thuế 25% đối với ôtô và 5% với linh kiện ôtô nhập khẩu từ Mỹ.

Phản ứng trước thông báo trên, Tổng thống Donald Trump yêu cầu các công ty Mỹ lập tức tìm kiếm phương án thay thế cho Trung Quốc, bao gồm cả việc đưa công ty trở về và sản xuất hàng hóa tại Mỹ.

“Trong suốt nhiều năm qua, Mỹ đã để mất hàng nghìn tỷ USD vào tay Trung Quốc một cách ngu ngốc. Họ ăn cắp tài sản trí tuệ của chúng ta, trị giá hàng trăm tỷ USD, mỗi năm và họ muốn tiếp tục làm điều đó. Tôi sẽ không để điều đó xảy ra! Chúng ta không cần Trung Quốc, và rõ ràng là sẽ tốt hơn là không có họ…”, ông Trump viết trên Twitter.

“Lượng lớn tiền đã được tạo ra và bị Trung Quốc đánh cắp khỏi Mỹ, năm này qua năm khác, suốt nhiều thập kỷ, sẽ và phải dừng lại. Các công ty Mỹ được yêu cầu lập tức tìm kiếm địa điểm thay thế Trung Quốc, bao gồm cả đưa công ty về quê nhà và sản xuất tại Mỹ”.

Rủi ro của việc này khá cao. Các công ty Mỹ đầu tư tổng cộng 256 tỷ USD vào Trung Quốc trong giai đoạn 1990 – 2017, trong khi ở chiều ngược lại, con số chỉ là 140 tỷ USD, theo ước tính từ viện nghiên cứu Rhodium Group.

Một số công ty Mỹ đã chuyển hoạt động khỏi Trung Quốc ngay từ trước khi cuộc chiến thương mại giữa hai nước bắt đầu cách đây hơn một năm. Tuy nhiên, giảm quy mô, tiến đến đưa sản xuất khỏi Trung Quốc hoàn toàn cần có thời gian. Hơn nữa, nhiều công ty Mỹ trong lĩnh vực như hàng không vũ trụ, dịch vụ, bán lẻ sẽ không muốn từ bỏ một thị trường không chỉ lớn mà còn đang trên đà tăng trưởng.

Không như Trung Quốc, Mỹ không có một nền kinh tế kế hoạch tập trung. Vậy Tổng thống Trump có thể làm gì để buộc các công ty Mỹ tuân theo yêu cầu từ ông? Dưới đây là một số công cụ mạnh mẽ và không cần sự chấp thuận từ quốc hội Mỹ.

ewr

Tổng thống Trump yêu cầu các công ty Mỹ lập tức tìm địa điểm thay thế Trung Quốc, có thể trở về quê nhà. Ảnh: Reuters.

Áp thêm thuế

Tổng thống Trump có thể mạnh tay hơn nữa, tăng thuế để bóp nghẹt lợi nhuận doanh nghiệp đến mức họ cảm thấy không đáng đánh đổi để ở lại Trung Quốc nữa.

Ông chủ Nhà Trắng ngày 23/8 thông báo tăng thuế 5% lên hàng hóa Trung Quốc. Cụ thể, thuế 25% đang áp với 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, trong đó có vật liệu thô, máy móc, sẽ là 30% kể từ ngày 1/10.

300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc sẽ chịu thuế 15% từ ngày 1/9 và 15/12 thay vì 10% như kế hoạch trước đó.

Thuế sẽ khiến việc mua linh kiện từ các nhà cung cấp Trung Quốc trở nên đắt đỏ hơn, giáng đòn vào những công ty Mỹ sản xuất hàng hóa thông qua liên doanh ở Trung Quốc.

‘Tình trạng khẩn cấp quốc gia’

Trump có thể coi Trung Quốc giống Iran và áp lệnh trừng phạt. Động thái này sẽ bao gồm tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia theo Đạo luật về Quyền hạn Kinh tế trong Tình trạng Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977.

Một khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp, IEEPA cho phép Trump phong tóa hoạt động của các công ty đơn lẻ hoặc toàn bộ các lĩnh vực trong nền kinh tế, theo giới chuyên gia pháp lý và các cựu quan chức liên bang.

Ví dụ, bằng cách coi việc Trung Quốc đánh cắp tài sản trí tuệ từ công ty Mỹ cấu thành tình trạng khẩn cấp quốc gia, ông Trump có thể ra lệnh các công ty Mỹ tránh một số giao dịch nhất định như mua sản phẩm công nghệ Trung Quốc, Tim Meyer, giám đốc Chương trình Nghiên cứu Pháp lý Quốc tế tại Trường luật Vanderbilt, Nashville, bang Tennesee, nói.

Ông chủ Nhà Trắng từng dùng chiến thuật tương tự hồi đầu năm khi coi tình trạng nhập cư trái phép là khẩn cấp và dọa áp thuế lên toàn bộ hàng hóa Mexico nhập khẩu.

Một số tổng thống Mỹ từng kích hoạt IEEPA để đóng băng tài sản của các chính phủ nước ngoài như Jimmy Carter năm 1979, cấm tài sản thuộc chính phủ Iran đi qua hệ thống tài chính Mỹ.

“Khuôn khổ IEEPA đủ bao quát để thẳng tay làm gì đó”, Meyer nhận định.

Tuy nhiên, Peter Harrell, cựu quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách các lệnh trừng phạt, cảnh báo IEEPA có nguy cơ tạo ra những tác động không mong muốn đến kinh tế Mỹ. Các quan chức Mỹ cần cân nhắc sự đáp trả tiềm tàng của Trung Quốc và các công ty Mỹ sẽ bị tác động thế nào.

Kích hoạt IEEPA cũng dấy lên nguy cơ kiện cáo tại các tòa án Mỹ, theo Mark Wu, giáo sư thương mại quốc tế tại Trường Luật Harvard.

Hạn chế lợi ích liên bang

Một lựa chọn nữa là cấm các công ty Mỹ tham gia đấu thầu liên bang nếu họ có hoạt động ở Trung Quốc, Bill Reinsch, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS), nói.

Biện pháp này có thể nhắm đến lĩnh vực cụ thể bởi một lệnh bao trùm có thể ảnh hưởng những công ty như Boeing – nhà sản xuất vũ khí quan trọng của Lầu Năm Góc, nhà xuất khẩu hàng đầu của Mỹ.

Boeing khai trương nhà máy đầu tiên cho dòng 737 ở Trung Quốc hồi tháng 12, một khoản đầu tư chiến lược nhằm thúc đẩy doanh số vượt đối thủ Airbus của châu Âu.

Boeing và Airbus đều tăng cường hiện diện ở Trung Quốc để giành lấy những đơn hàng tại quốc gia có thị trường hàng không đang phát triển nhanh nhất này. Trung Quốc dự kiến vượt Mỹ, trở thành thị trường hàng không lớn nhất thế giới trong thập kỷ tới.

Đạo luật Thương mại với Kẻ thù năm 1917

Một biện pháp mạnh tay hơn nữa, dù khả năng xảy ra không cao, là kích hoạt Đạo luật Thương mại với Kẻ thù, được quốc hội Mỹ thông qua thời Thế Chiến I.

Đạo luật cho phép tổng thống Mỹ điều chỉnh và trừng phạt thương mại với một quốc gia trong tình trạng chiến tranh với Mỹ. Trump chưa chắc đã dùng đến biện pháp này bởi căng thẳng với Trung Quốc sẽ leo thang mạnh, theo Wu.

“Đó sẽ là bước đi rất kịch tính khi coi Trung Quốc là kẻ thù đang có chiến tranh với Mỹ do Tổng thống Trump từng nhiều lần ca ngợi tình bạn cùng sự tôn trọng dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình”, Wu cảnh báo.

“Đó còn là một tuyên bố công khai trong khi IEEPA cho phép chính quyền Trump có hành động tương tự nhưng không phải trả giá quá lớn về ngoại giao”.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo