Thứ hai, 18/11/2019 | 00:56 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Chứng quyền có bảo đảm
Chủ nhật, 3/11/2019, 14:00 (GMT+7)

Thỏa thuận tồi trong thương chiến Mỹ - Trung

Minh Ngọc (Theo Project Syndicate) Chủ nhật, 3/11/2019, 14:00 (GMT+7)

Dưới đây là nội dung bài viết tiêu đề "Thỏa thuận tồi trong thương chiến Mỹ - Trung" của tác giả Stephen S. Roach đăng trên Project Syndicate ngày 25/10. Ông Roach là giáo sư giảng dạy tại Đại học Yale, cựu chủ tịch Morgan Stanley châu Á và là tác giả cuốn sách "Unbalanced: The Codependency of America and China".

Các doanh nhân luôn biết khi nào nên cắt lỗ. Điều này cũng đúng với người tự xưng là doanh nhân vĩ đại nhất: Tổng thống Mỹ Donald Trump. Dù đã hứa hẹn về một thỏa thuận lớn với Trung Quốc, vòng đàm phán thương mại song phương lần thứ 13 ngày 11/10 đã kết thúc khi 2 bên đạt thỏa thuận thương mại một phần – hay thỏa thuận “giai đoạn một”.

Điều này đáng lẽ không nên xảy ra. Chiến lược đàm phán 3 hướng của chính quyền Trump hứa hẹn sẽ giảm đáng kể thâm hụt thương mại song phương, xây dựng một khuôn khổ nhằm giải quyết các xung đột từ trộm cắp tài sản trí tuệ và ép buộc chuyển giao công nghệ đến cải cách dịch vụ và hàng rào phi thuế quan, cộng thêm một cơ chế thực thi cứng rắn.

Theo một trong những nhà đàm phán hàng đầu của Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin, thỏa thuận lớn đã hoàn thành đến 90% vào tháng 5 trước khi 2 bên đổ lỗi cho nhau về thỏa thuận đổ vỡ và các loạt thuế trả đũa tiếp tục leo thang.

Nhưng luôn còn hy vọng. Khi cả hai nền kinh tế bắt đầu có những dấu hiệu suy yếu rõ ràng, nhiều người tỏ ra lạc quan trước một thỏa thuận hợp lý bất chấp các chính sách vũ khí hóa leo thang ở Mỹ: đe dọa kiểm soát vốn, tin đồn về việc xóa tên các công ty Trung Quốc trên sàn chứng khoán Mỹ, hạn chế visa mới, đưa thêm công ty Trung Quốc vào “danh sách đen” và bàn tán về việc thông qua một đạo luật liên quan Hong Kong. Các thị trường tài chính “nhắm mắt làm ngơ” và kỳ vọng tăng vọt trước thông báo 11/10.

Dù vậy, thỏa thuận giai đoạn một được ca ngợi hết lời lại chỉ là nỗi thất vọng lớn. Trước hết, không có thỏa thuận rõ ràng hoặc sự bảo đảm trong thực thi. Chỉ có một lời hứa mơ hồ về việc Trung Quốc sẽ làm rõ dự định mua các sản phẩm nông nghiệp trị giá khoảng 40-50 tỷ USD, sự nhất trí về một thỏa thuận thao túng tiền tệ tương đối vô nghĩa, và một vài gợi ý về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tự do hóa ngành tài chính. Đổi lại, Trung Quốc nhận về lợi ích đáng kể: tiếp tục được xóa bỏ một loạt thuế mới với hàng xuất khẩu sang Mỹ trị giá khoảng 250 tỷ USD ban đầu được cho là có hiệu lực vào ngày 1/10.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters.

Khác xa một bước đột phá, những cam kết lỏng lẻo này, như những hứa hẹn trước đó, có rất ít giá trị. Trong nhiều năm, Trung Quốc đã áp dụng phương án “chi tiền” mỗi khi cần xoa dịu căng thẳng thương mại với Mỹ. Những năm trước là tăng cường nhập khẩu máy bay Mỹ; giờ đây là mua thêm đậu tương. Tất nhiên, còn một danh sách mua sắm dài hơn nữa các sản phẩm do Mỹ sản xuất, đặc biệt là các sản phẩm gắn liền với chuỗi cung ứng công nghệ của nhà sản xuất thiết bị viễn thông Huawei.

Nhưng việc Trung Quốc tăng cường mua hàng hóa sẽ không giải quyết được các vấn đề sâu xa trong nền kinh tế Mỹ. Thâm hụt thương mại 879 tỷ USD năm 2018 (đạt 919 tỷ USD trong quý II năm 2019) cho thấy sự mất cân bằng thương mại với 102 quốc gia. Đây là vấn đề đa phương, không phải vấn đề song phương với Trung Quốc mà các chính trị gia kiên quyết xử lý nhằm đem lại công bằng cho nhà sản xuất và công nhân Mỹ. Nếu không giải quyết được sự mất cân đối kinh tế vĩ mô đằng sau thâm hụt thương mại đa phương này - cụ thể là sự thiếu hụt tiết kiệm quốc nội - tất cả những gì một chính sách với Trung Quốc có thể mang lại chỉ là sự chuyển hướng thương mại sang các nhà sản xuất nước ngoài có chi phí cao hơn, tương đương việc người tiêu dùng Mỹ phải chịu thuế cao hơn.

Lời hứa về một thỏa thuận tiền tệ cũng mơ hồ không kém. Đây là một cam kết dễ dàng, nhưng không cần thiết cho thỏa thuận. Trong khi tỷ giá hối đoái của CNY so với USD giảm 11% kể từ khi chiến tranh thương mại bắt đầu vào tháng 3/2018, tỷ giá hối đoái của CNY lại tăng 46% sau điều chỉnh lạm phát so với một nhóm các đối tác thương mại lớn của Trung Quốc kể từ cuối năm 2004. Giống như thương mại, tiền tệ phải được nhìn từ góc độ đa phương để đánh giá xem liệu một quốc gia có đang thao túng tỷ giá để đạt được lợi thế cạnh tranh không công bằng hay không.

Đánh giá này cho thấy khá rõ rằng Trung Quốc không đáp ứng các tiêu chí phổ biến về thao túng tiền tệ. Thặng dư tài khoản vãng lai một thời đã không còn và không có bằng chứng về bất kỳ sự can thiệp chính thức nào vào thị trường ngoại hối. Vào tháng 8, Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã tái khẳng định kết luận này trong Điều IV về Trung Quốc. Tuyên bố của Bộ Tài chính Mỹ gần đây rằng Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ đã mẫu thuận với chính tiêu chí riêng của Bộ, và Mnuchin ám chỉ rằng cáo buộc này đang theo hướng ngược lại. Một thỏa thuận tiền tệ mới là thừa thãi và không gì khác hơn là một hào nhoáng chính trị.

Vấn đề thực sự của thỏa thuận giai đoạn một nằm ở cấu trúc cơ bản của bản thỏa thuận lớn hơn. Từ thương mại đến tiền tệ, cách tiếp cận là như nhau – áp dụng các biện pháp song phương cho các vấn đề đa phương. Cách làm này sẽ không hiệu quả. Các vấn đề đa phương đòi hỏi các giải pháp nhằm vào sự mất cân đối kinh tế vĩ mô, ví dụ một hiệp ước đầu tư song phương hoặc tái cân bằng các khoản chênh lệch tiết kiệm giữa hai quốc gia có cách biệt tiết kiệm lớn nhất.

Vấn đề tiết kiệm là đặc biệt quan trọng với Mỹ. Tỷ lệ tiết kiệm ròng nội địa của Mỹ chỉ bằng 2,2% thu nhập quốc dân trong quý II/2019, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 6,3% trong ba thập kỷ cuối của thế kỷ XX. Tăng cường tiết kiệm - ngược lại với những gì Mỹ đang làm trong bối cảnh thâm hụt ngân sách đáng lo ngại hiện nay - sẽ là biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm mất cân bằng thương mại đa phương của Mỹ với Trung Quốc và 101 quốc gia khác. Cách làm này cũng sẽ hạn chế cái nhìn song phương về đồng USD trong một thế giới đa phương.

Một tầm nhìn vĩ mô luôn luôn là thách thức với các chính trị gia. Điều này đặc biệt đúng với Mỹ hiện nay, vì nó không liên quan đến các biện pháp bài ngoại song phương như đối đầu với Trung Quốc. Giờ đây khi Trung Quốc thể hiện các dấu hiệu phản kháng, thỏa thuận giai đoạn một có thể không bao giờ được thực hiện. Nhưng nếu có, nó sẽ gây ra nhiều tổn thất hơn là giúp giải quyết một trong những vấn đề kinh tế nan giải nhất hiện nay của thế giới.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo