Chủ nhật, 26/6/2022 | 15:02 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Ngày ấy - Bây giờ Bí mật đồng tiền Căng thẳng Nga - Ukraine ĐHĐCĐ 2022 Kết quả kinh doanh quý I/2022
Thứ bảy, 26/2/2022, 10:01 (GMT+7)

Thị trường mới nổi năm 2022: nhiều rủi ro, ít 'quả ngọt' (PI)

Thanh Long (Theo Financial Times) Thứ bảy, 26/2/2022, 10:01 (GMT+7)

Môi trường đầu tư yếu ớt vì đâu?

Chênh lệch tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển và phát triển được cho là sẽ thu hẹp xuống mức thấp nhất trong thế kỷ này. Tuy nhiên đối với các thị trường mới nổi đang tìm kiếm nhà đầu tư, vấn đề nổi lên là một nền kinh tế đang phát triển sẽ thu hút đầu tư khi có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn rõ rệt so với các nền kinh tế đã phát triển; còn không có điều đó, dòng tiền sẽ chảy về nơi khác. 

Tài sản của các thị trường mới nổi thường có lợi suất cao hơn nhiều ở những quốc gia giàu có vì hai lý do. Một là nền kinh tế của họ đang phát triển nhanh hơn. Hai là chúng rủi ro hơn. 

David Lubin, giám đốc bộ phận kinh tế thị trường mới nổi tại ngân hàng Citi, cho biết: “Không tăng trưởng, mọi thứ đều rủi ro”. 

thi-truong-moi-noi-1-jpeg-1645-9414-1537

Chênh lệch tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển và phát triển được cho là sẽ thu hẹp xuống mức thấp nhất trong thế kỷ này. Ảnh: Financial Times. 

Khả năng đầu tư vào thị trường cổ phiếu và trái phiếu của thị trường mới nổi đang thấp chưa từng thấy. Đại dịch Covid-19 vẫn tiếp diễn và thường bùng phát ở những nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp, trong khi đó, các nền kinh tế phải chịu áp lực lớn từ những khoản nợ phát sinh trong quá trình hỗ trợ lĩnh vực y tế cộng đồng và khối doanh nghiệp. 

Kế hoạch tăng lãi suất tại Mỹ và USD tăng giá là những yếu tố quan trọng sẽ xảy ra trong tương lai gần, khi đó, những khoản nợ này sẽ khó trả hơn và nguy cơ vỡ nợ cũng cao hơn. Ở các quốc gia đang phát triển, lạm phát cũng đang gia tăng một cách đáng báo động, buộc các nhà hoạch định chính sách phải mạnh tay tăng lãi suất để tránh rơi vào vòng xoáy siêu lạm phát, thứ từng khiến nhiều quốc gia trong số đó lao đao trong quá khứ. Cùng với sự trì trệ trong thương mại toàn cầu, các yếu tố trên “vẽ” ra một bức tranh rất ảm đạm. 

Sri Lanka là một ví dụ. Với việc du lịch bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch Covid-19, quốc gia này hiện có khoản nợ và lãi phải trả gần 7 tỷ USD trong năm nay, nhưng có dự trữ ngoại hối chưa đến 3 tỷ USD. 

Chính phủ nước này tin rằng họ có thể vượt qua khủng hoảng khi khách du lịch quay trở lại và xuất khẩu tăng lên, song họ vẫn tìm kiếm cứu trợ từ các chủ nợ như Ấn Độ và Trung Quốc, hai quốc gia đã tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng như cảng Hambantota và Thành phố Cảng Colombo. Dù vậy, nhiều trái chủ hiện coi việc Sri Lanka vỡ nợ là điều không thể tránh khỏi.

Giới đầu tư đặc biệt lo ngại về các quốc gia như Ghana, El Salvador và Tunisia, chưa kể Ukraine nếu Nga động binh.

Ed Parker, trưởng bộ phận nghiên cứu nợ công toàn cầu tại Fitch Ratings, cảnh báo: “Với đại dịch Covid-19, nhiều quốc gia trong số đó không thể chịu đựng được những cú sốc có thể xảy ra trong năm nay”. 6 quốc gia đã vỡ nợ trong đại dịch Covid-19, gồm Argentina, Belize, Ecuador, Lebanon, Suriname (hai lần) và Zambia.

thi-truong-moi-noi-3-164553964-5259-5137

Năm 2020, Fitch đưa ra kỷ lục 45 lần hạ xếp hạng nợ công cho 27 trong 80 thị trường mới nổi, như Mexico và Nam Phi. Ảnh: Financial Times.

Dù các quốc gia lớn hơn không có nguy cơ vỡ nợ ngay lập tức, nhiều nơi cũng chứng kiến tình trạng tín dụng suy giảm. Năm 2020, Fitch đưa ra kỷ lục 45 lần hạ xếp hạng nợ công cho 27 trong 80 thị trường mới nổi, như Mexico và Nam Phi. Tuần trước, cơ quan xếp hạng tín nhiệm này cũng làm điều tương tự với Thổ Nhĩ Kỳ. 

Đây là một tin xấu, không chỉ đối với giới đầu tư. Dòng vốn nước ngoài đổ vào các thị trường mới nổi kể từ những năm 1980 đã góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ nghèo đói và kích thích tầng lớp trung lưu trên toàn cầu gia tăng. Nếu vốn chảy vào tiếp tục giảm, những thị trường biên có nhiều tiềm năng tăng trưởng nhất sẽ bị ảnh hưởng và người dân của họ cũng vậy. 

“Hai năm sống trong đại dịch Covid-19, các vấn đề về nợ, lạm phát và tăng trưởng chậm có xu hướng tăng lên”, Rebeca Grynspan, tổng thư ký của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển, nói. 

Trông chờ những điều tích cực

Giới phân tích cho rằng triển vọng với thị trường mới nổi không hoàn toàn ảm đạm. Nhiều nền kinh tế mới nổi ngày nay có vị thế tốt hơn nhiều so với trước đây để chống đỡ với các khó khăn. Trước đây, tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai lớn và dai dẳng khiến các quốc gia dễ bị ảnh hưởng bởi những cú sốc bên ngoài và phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn tài chính của nước ngoài. 

Nhìn chung, các thị trường mới nổi hiện nay đang có thặng dư tài khoản vãng lai. Nhiều quốc gia, như Brazil, Nam Phi và Ấn Độ, có dự trữ ngoại hối đáng kể và thị trường vốn lớn, giúp họ tránh được nguy cơ từ biến động tỷ giá ngoại hối cũng như tâm lý ham muốn rủi ro của giới đầu tư nước ngoài. 

Đối với những nước xuất khẩu hàng hoá, giá cả quốc tế đang ở mức có lợi cho họ. Trong khi các quốc gia lớn từ Ấn Độ tới Brazil đều chịu thiệt hại khủng khiếp, nhiều cái tên nhỏ hơn, đặc biệt là ở khu vực châu Phi cận Sahara, lại ứng phó tốt hơn trước những hậu quả về y tế và kinh tế của cuộc khủng hoảng Covid-19.

Rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài quyết định rút khỏi thị trường cổ phiếu và trái phiếu của khối thị trường mới nổi nền có ít nguy cơ các tài sản này bị bán tháo hơn nữa, đồng thời, giá cũng xuống đủ thấp để thu hút một số người quay trở lại. Một số nhà quản lý tài sản thậm chí dự báo thị trường mới nổi sắp có một năm bội thu hoặc ít nhất là phục hồi dần dần.

thi-truong-moi-noi-6-jpeg-1645-1518-1400

Rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã quyết định rút khỏi thị trường cổ phiếu và trái phiếu của khối thị trường mới nổi. Ảnh: Financial Times.

Giới đầu tư trên thị trường tài sản có thu nhập cố định cũng có lý do để vui. Trong khi thế giới đợi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu tăng lãi suất từ tháng 3 để kiềm chế lạm phát gia tăng, ngân hàng trung ương ở nhiều thị trường mới nổi đã đi trước rất nhiều.

Nga, Brazil và nhiều quốc gia khác bắt đầu tăng lãi suất cách đây gần một năm. Việc họ từng trải qua tình trạng lạm phát phi mã trong quá khứ buộc các nhà hoạch định chính sách phải nhanh chóng hành động. 

Ví dụ, Brazil tăng lãi suất đều đặn từ 2% vào tháng 3/2021 lên 10,75% hiện nay. Lãi suất của quốc gia này dự kiến đạt đỉnh 12% trước khi giảm trở lại vào cuối năm nay. Lạm phát hiện hơn 10% cũng được dự báo giảm xuống 5,5% vào cuối năm. 

Lãi suất cao và lạm phát tương đối thấp có thể trở thành một thỏi nam châm khổng lồ thu hút các nhà đầu tư trên thị trường tài sản có thu nhập cố định. Trên thực tế, thị trường trái phiếu, chủ yếu được phát hành bằng USD và euro từ các thị trường mới nổi nhỏ hơn, đang mang lại mức lợi nhuận hàng năm hấp dẫn. 

Trong hơn 10 năm qua, lãi suất ở các nền kinh tế mới nổi có xu hướng giảm xuống với đồng nội tệ suy yếu, khiến trái phiếu được phát hành bằng nội tệ kém hấp dẫn hơn đối với giới đầu tư nước ngoài. Giờ đây, khi lãi suất trong nước ở các nền kinh tế mới nổi lớn hơn giữ ở mức cao, giao dịch chênh lệch lãi suất tiền tệ, tức là vay ở nơi có lãi suất thấp để đầu tư ở nơi có lãi suất cao, có thể sẽ hồi sinh, kích hoạt sự bùng nổ trên thị trường trái phiếu nội tệ. 

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo