Thứ sáu, 3/7/2020 | 02:42 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

EVFTA có hiệu lực Thành phố phía Đông Dịch viêm phổi cấp do virus nCoV Kết quả kinh doanh quý I/2020 Họp ĐHĐCĐ thường niên 2020
Thứ tư, 3/6/2020, 11:32 (GMT+7)

Tham vọng hệ thống cơ sở hạ tầng 2.000 tỷ USD để kích thích kinh tế của Trung Quốc

Trọng Đại (Theo Nikkei Asian Review) Thứ tư, 3/6/2020, 11:32 (GMT+7)

Ngay sau khi Thủ tướng Lý Khắc Cường công bố báo cáo hoạt động và kế hoạch thường niên của chính phủ Trung Quốc, cái gọi là “kế hoạch xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng mới” được đề cao trong chương trình nghị sự. Cụm từ này cũng xuất hiện trong các bản đánh giá triển vọng của những doanh nghiệp lớn như Huawei Technologies và Baidu, được công bố hồi đầu năm. Nhưng kế hoạch này chính xác là gì? Nguồn tiền đầu tư lên tới 2.000 tỷ USD sẽ được lấy từ đâu?

Thực ra, kế hoạch này không quá xa lạ, được công bố vào tháng 12/2018 khi Bắc Kinh đặt mục tiêu “phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng mới ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, internet công nghiệp và internet vạn vật”, coi đó là một ưu tiên của chính phủ trong năm 2019.

Kế hoạch này gần đây tiếp tục thu hút được sự chú ý từ những người quan tâm. Trong ngày 4/3, Chủ tịch Tập Cận Bình báo cáo với Ủy ban thường trực Bộ Chính trị, cơ quan hoạch định chính sách quyền lực nhất Trung Quốc, rằng Bắc Kinh sẽ đẩy mạnh làn sóng đầu tư vào các chương trình cơ sở hạ tầng mới, dấu hiệu cho thấy sự ưu tiên thực hiện kế hoạch này, trong bối cảnh hậu dịch bệnh Covid-19.

Không giống như những dự án cơ sở hạ tầng truyền thống như đường sá, cảng biển, kế hoạch xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng mới tập trung vào tính ứng dụng của các công nghệ tiên tiến. Ba lĩnh vực chính được kế hoạch này nhắm đến là xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin thế hệ tiếp theo, ví dụ như mạng không dây 5G; nâng cấp và “thông minh hóa” hệ thống cơ sở hạ tầng hiện tại; và phát triển các trung tâm khoa học và bộ nguyên tắc giúp đẩy mạnh công tác nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường. Ảnh: Reuters.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường. Ảnh: Reuters.

Sự khác biệt với mục tiêu 'Made in China 2025'

Đây không phải là lần đầu tiên Bắc Kinh thể hiện khát vọng muốn chinh phục những công nghệ tối tân. Kế hoạch “Made in China 2025”, chiến lược quốc gia được nhiều người biết đến như là nguyên nhân châm ngòi cho những căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington, cũng nhắm vào các lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao từ mạng 5G cho đến khoa học người máy, ứng dụng trong ngành hàng không, vũ trụ.

Tuy nhiên, mục tiêu căn bản của kế hoạch đó là giảm thiểu sự phụ thuộc của Trung Quốc vào nguồn linh kiện, máy móc nhập khẩu từ nước ngoài, đồng thời gia tăng khả năng tự sản xuất ra các thiết bị công nghệ cao. Thông qua việc quy định các nhà máy đang hoạt động sản xuất tại Trung Quốc phải thu mua ít nhất 70% linh kiện từ các nhà cung cấp nội địa đến năm 2025, Bắc Kinh đã và đang góp phần giúp tạo ra lực cầu cho chip, cảm biến và nhiều sản phẩm công nghệ “made in China” khác.

Bản kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng mới này lại tập trung vào việc ứng dụng các sản phẩm công nghệ cao mà không quy định cụ thể công nghệ đó có xuất xứ từ đâu. Trên thực tế, để thu hút các doanh nghiệp tham gia vào kế hoạch này, các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc cho biết rằng họ sẽ cân nhắc mở cửa một số lĩnh vực kinh doanh độc quyền bởi nhà nước để các doanh nghiệp tư nhân có thể tiếp cận.

Tại sao lại là bây giờ?

Động lực khiến Bắc Kinh mong muốn sớm triển khai kế hoạch này đến từ sự giảm tốc của nền kinh tế Trung Quốc, vốn đã tổn thương trong suốt thời gian dài chiến tranh thương mại với Mỹ, và giờ đây lại phải hứng chịu thiệt hại không nhỏ đến từ đại dịch Covid-19. GDP trong quý đầu tiên của năm 2020 đã giảm 6,8% so với cùng kỳ năm trước, lần giảm đầu tiên ghi nhận kể từ năm 1992. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo GDP của Trung Quốc trong năm nay sẽ chỉ tăng trưởng 1,2%, giảm mạnh so với dự báo đưa ra hồi tháng 1, thời điểm trước khi dịch bệnh lan rộng.

“Ưu tiên số một của Trung Quốc là ổn định lại nền kinh tế, đồng thời ổn định lại tốc độ tăng trưởng trước những tác động kinh tế và xã hội của dịch bệnh. Tại những thời điểm như hiện tại, các dự án phát triển cơ sở hạ tầng là cách nhanh nhất để có thể thúc đẩy đầu tư nội địa và tạo ra thêm công ăn việc làm cho người dân”, theo Kelly Hssieh, chuyên gia phân tích đến từ công ty nghiên cứu thị trường TrendForce.

Một báo cáo công bố hồi tháng 3 bởi CCID, cơ quan tư vấn có sự hậu thuẫn từ Bắc Kinh, dự báo việc cho ra mắt mạng lưới viễn thông thế hệ thứ 5-5G, các trung tâm dữ liệu và các hạng mục ứng dụng công nghệ cao có thể sẽ tiêu tốn số tiền đầu tư lên tới hơn 2.000 tỷ USD tính đến năm 2025.

Kế hoạch mới này cũng được kỳ vọng sẽ giúp tạo ra nhiều hơn những công việc đòi hỏi kỹ năng cao tại một quốc gia mà tỷ lệ thất nghiệp đã tăng tới 6% trong tháng 4, cao thứ 2 tính từ khi Bắc Kinh tiến hành thu thập chỉ số này mỗi tháng từ năm 2018.

“Kế hoạch sẽ giúp Trung Quốc tiến gần hơn tới một nền kinh tế công nghệ cao, sáng tạo và phụ thuộc vào sức mua của người dân” theo Bruce Pang, nhà kinh tế học đến từ China Renaissance Securities.

Nhân vật chính?

Một số lượng lớn các doanh nghiệp, của cả Trung Quốc và nước ngoài, được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ kế hoạch này. Chỉ số CSI New Infrastructure Theme Index, bao gồm 100 cổ phiếu của các công ty Trung Quốc có liên quan đến kế hoạch mới này, tăng khoảng 32% kể từ khi ra mắt hồi tháng 3.

Các công ty khởi nghiệp đình đám như SenseTime và những tập đoàn tư nhân lớn như Huawei đã chính thức tham gia vào “cuộc chơi” tỷ USD này.

Với tư cách là công ty sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, Huawei là một trong những công ty có lợi thế lớn khi tham gia vào kế hoạch này. Huaewi cũng là đơn vị cung cấp thiết bị vận hành mạng 5G lớn nhất tại Trung Quốc. Trong năm nay, tập đoàn này đã thành lập một công ty con mới để gia tăng khả năng cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, phân tích dữ liệu lớn và lưu trữ dữ liệu.

“Chúng tôi đặt ra mục tiêu giúp đỡ các doanh nghiệp để họ có thể nắm lấy cơ hội từ kế hoạch phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng mới này”, theo Deng Tao, chủ tịch của Huawei Cloud Global Market.

Một số doanh nghiệp khác cũng tham gia vào kế hoạch lần này bao gồm ba nhà mạng viễn thông của Trung Quốc, dẫn đầu bởi ChinaMobile, Ericsson- công ty truyền thông đa quốc gia đến từ Thụy Điển, và công ty sản xuất thiết bị điện tử của Đài Loan- Lite-On Technology.

Các công ty cung cấp dịch vụ internet cũng không đứng ngoài cuộc. Tencent Holdings, nhà vận hành ứng dụng nhắn tin phổ biến WeChat, cho biết hồi đầu tuần này rằng công ty sẽ đầu tư khoảng 56 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu trong vòng 5 năm tới, phát triển dịch vụ điện toán và tham gia vào các khía cạnh khác trong bản kế hoạch lần này. Alibaba Group cũng đưa ra những thông báo tương tự trong tháng 4.

Trung Quốc kỳ vọng thúc đẩy nền kinh tế bằng tăng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng. Ảnh: Reuters.

Trung Quốc kỳ vọng thúc đẩy nền kinh tế bằng tăng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng. Ảnh: Reuters.

Trung Quốc sẽ lấy tiền từ đâu

Tính tới thời điểm hiện tại, nguồn tiền đầu tư khổng lồ này vẫn là một dấu hỏi lớn.

“Chúng tôi đang chờ đợi những thông tin chi tiết bằng cách nào chính phủ Trung Quốc có thể cân đối một khoản tiền lớn như thế”, theo Aidan Yao, nhà kinh tế học các nền kinh tế mới nổi tại khu vực châu Á, thuộc AXA Investment Managers.

Trung Quốc hiện không phải đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng nào liên quan đến các khoản nợ ở cấp độ trung ương, do đó, nếu như mức thâm hụt ngân sách hàng năm tăng lên mức 3,6% GDP thì đó cũng không phải là một khó khăn quá lớn đối với chính phủ, theo nội dung bài phát biểu của Thủ tướng Lý Khắc Cường hôm 22/5, qua đó cho thấy rằng vấn đề này hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Vấn đề có thể đến từ chính quyền các địa phương. Thủ tướng Trung Quốc đã cam kết chính phủ sẽ cân đối số tiền lên tới 279 tỷ USD tới chính quyền các địa phương thông qua khoản chênh lệch ròng giữa thâm hụt ngân sách và số tiền thu về từ các đợt phát hành trái phiếu đặc biệt. Và vẫn chưa có thông tin chi tiết về việc khoản tiền này sẽ được sử dụng như thế nào.

Alicia Garcia Herrero, nhà kinh tế học trưởng khu vực châu Á- Thái Bình Dương tại Natixis, bày tỏ sự e dè đối với những cam kết trên từ phía chính phủ.

“Bất cứ điều gì cũng sẽ có cái giá của nó”, bà cho biết. “Việc chính phủ Trung Quốc phải tung thêm các chính sách kích thích là điều có thể sẽ xảy ra”.

Cùng với khoản tiền hỗ trợ từ trung ương, chính quyền các địa phương cũng đang tích cực đẩy mạnh hoạt động huy động vốn thông qua những công cụ tài chính thuộc thẩm quyển của họ, hay còn gọi là LGFV.

Các công cụ nợ ngoài ngân sách này được coi là “chiếc ví” thứ hai, giúp các chính quyền các địa phương có thể huy động vốn cho nhiều dự án khác nhau. Nhưng do thiếu tầm nhìn bao quát, sự minh bạch và trách nhiệm, LGFV đã trở thành gánh nặng trong vấn đè nợ công tại Trung Quốc.

“Nhu cầu sử dụng LGFV đang có xu hướng tăng lên vì các công cụ này đóng một vài trò tương đối quan trong trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, khi mà Trung Quốc bắt đầu quá trình bình thường hóa sau đại dịch Covid-19”, theo Gloria Lu, chuyên gia phân tích tín dụng tại S&P Global Ratings.

“LGFV cũng quay trở lại trên các thị trường trái phiếu nội địa, góp thu về những khoản tiền rất lớn”.

Khả năng thực hiện các LGFV đơn lẻ cũng khác nhau giữa các địa phương. “Một vài địa phương cấp thấp đang phải đối mặt với tình trạng tài khóa không mấy khả quan”, bà cho biết. Đó chính là vấn đề nếu như họ quyết tâm tham gia vào kế hoạch lần này.

Một vấn đề khác lại bắt nguồn từ chính kế hoạch phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng mới của chính phủ.

“Một vài công ty đang ráo riết tận dụng cơ hội này để góp phần thúc đẩy hệ thống cơ sở hạ tầng số của Trung Quốc. Dù rất được hoan nghênh, nhưng chiến lược này có thể sẽ không tạo ra số lượng việc làm lớn như kỳ vọng”, theo Herrero đến từ Natixis.

“Các nhà lãnh đạo Trung Quốc, do đó, có thể sẽ phải thực tế hơn trong vấn đề này và dành các biện pháp hỗ trợ cho những lĩnh vực cần nhiều lao động hơn như hệ thống cơ sở hạ tầng truyền thống và bất động sản. Nếu như họ vẫn quyết tâm thực hiện kế hoạch tham vọng của mình, điều đó có thể dẫn đến việc các cơ sở hạ tầng nhiều khi trở nên không cần thiết hoặc được sử dụng thiếu hiệu quả; bên cạnh đó là sự xuất hiện của nhiều công ty 'xác sống' và các khoản nợ chất chồng".

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo