Thứ bảy, 5/12/2020 | 07:03 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Bầu cử tổng thống Mỹ 2020 Kết quả kinh doanh quý III/2020 Doanh nhân Việt Nam BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam
Thứ ba, 12/11/2019, 13:01 (GMT+7)

Sự lúng túng của châu Á khi đón nhận cơ hội từ thương chiến Mỹ - Trung

Như Tâm (Theo Bloomberg) Thứ ba, 12/11/2019, 13:01 (GMT+7)

Báo cáo của Bloomberg Economics công bố ngày 12/11 cho thấy không quốc gia châu Á nào có thể đạt được sự thành công trong chuyển đổi kinh tế như Trung Quốc. Các nền kinh tế này đang cố gắng tận dụng lợi thế riêng nhưng lại bị cản trở bởi các vấn đề mang tính cấu trúc như hạ tầng thiếu thốn, chính trị bất ổn.

Hệ thống mạng lưới nhà máy, nhà cung ứng, dịch vụ logistics, hạ tầng vận tải tại Trung Quốc được phát triển trong một thời kỳ khác, với dòng vốn và công nghệ từ Nhật Bản, Đài Loan và Hong Kong và các vấn đề như môi trường, quyền lợi công nhân… ít được chú ý. Trung Quốc còn có lực lượng lao động lớn, giá rẻ, gần như không bị cản trở khi tiếp cận thị trường toàn cầu suốt 30 năm qua.

Tuy nhiên, những lợi thế trên của Trung Quốc đang bị đe dọa sau hơn một năm chiến tranh thương mại với Mỹ. Bloomberg Economics đánh giá 6 yếu tố, từ lao động cho đến quy định kinh doanh, của 10 nền kinh tế châu Á để xác định bên nào sẽ giành được “miếng bánh sản xuất” ở châu Á lớn hơn.

“Không một nền kinh tế đơn lẻ nào có thể đảm nhiệm vai trò tương tự như Trung Quốc”, Chang Shu và Justin Jimenez viết trong báo cáo. “Nhiều nền kinh tế có lợi thế chi phí thấp. Ngoại trừ Ấn Độ, tất cả đều không đủ quy mô và đối mặt nhiều thách thức về khía cạnh cạnh tranh”.

Công nhân trong giờ nghỉ tại một nhà máy điện tử ở Đông Hoản, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Ảnh: Bloomberg.

Công nhân trong giờ nghỉ tại một nhà máy điện tử ở Đông Hoản, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Ảnh: Bloomberg.

Ấn Độ đứng đầu về tiềm năng xuất khẩu nhờ quy mô dân số nhưng vẫn thấp hơn Quảng Đông, được chọn làm đại diện cho Trung Quốc trong phân tích. Ở vị trí thứ hai là Indonesia, tiếp đó là Việt Nam. Một phần vấn đề là tái tạo ra các chuỗi cung ứng, tiếp cận thị trường và các mối quan hệ giống như những gì các nhà sản xuất vừa và nhỏ thiết lập tại những thành phố công nghiệp của Trung Quốc.

Lấy ví dụ là Quanzhou Kuisheng, nhà sản xuất đồ trang trí nhà và vườn ở Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến. Doanh số xuất sang Mỹ của Quanzhou Kuisheng giảm 30% sau khi hàng hóa Trung Quốc bị Tổng thống Donald Trump áp thuế nhưng thiệt hại này chưa đủ để công ty cân nhắc chuyển sản xuất ra nước ngoài.

Thay vào đó, công ty duy trì xuất khẩu bằng các chiến lược khác như xin cấp bằng sáng chế tại châu Âu để mở rộng sang thị trường này, theo giám đốc kinh doanh Will Huang. “Chi phí lao động tại Việt Nam rẻ hơn nhưng văn hóa làm việc lại rất khác”.

Trong vài năm qua, Huang nói ông chỉ nghe tin có 2 đối thủ nhỏ ở Tuyền Châu chuyển sản xuất sang Việt Nam.

Trung Quốc cũng còn những thế mạnh khác như chính trị ổn định, thị trường nội địa lớn và khả năng tiếp cận vốn tương đối tốt. Các nhà máy tại Trung Quốc đã cạnh tranh lẫn nhau suốt nhiều chục năm, từ đó cắt giảm chi phí, hợp lý hóa quá trình sản xuất và vận chuyển.

Giá thành sản xuất Trung Quốc bắt đầu giảm từ tháng 7 nhờ giá năng lượng giảm, khiến các nhà máy ở nước ngoài khó cạnh tranh. Tiến trình hướng đến một thỏa thuận đình chiến thương mại, dù còn gập ghềnh, cũng giúp trấn an phần nào các nhà sản xuất Trung Quốc.

“Ngay cả khi chiến tranh thương mại tiếp diễn, Trung Quốc vẫn là bên thống trị bởi có sự chênh lệch lớn giữa cấp độ của Trung Quốc và các nước khác”, Joao Barbosa, giám đốc phát triển kinh doanh tại V-Trust Inspection Service, công ty kiểm soát chất lượng trụ ở Quảng Châu, có văn phòng ở Việt Nam và Ấn Độ, nói.

Theo Barbosa, nhiều nhà sản xuất tại Trung Quốc hiện không cần kiểm tra chất lượng sản phẩm từ bên thứ ba. “Nhưng với sản phẩm y hệt ở Việt Nam, họ lại cần”.

Ấn Độ là "ứng viên" hàng đầu đủ sức thay thế Trung Quốc.

Ấn Độ là "ứng viên" hàng đầu đủ sức thay thế Trung Quốc.

Ấn Độ, Indonesia

Ấn Độ bắt đầu nỗ lực cạnh tranh sản xuất với Trung Quốc từ 5 năm trước, với sáng kiến “Make in India” của Thủ tướng Narendra Modi, cung cấp ưu đãi cho doanh nghiệp nước ngoài mở nhà máy tại nước này.

Ấn Độ sắp vượt qua Trung Quốc để trở thành nước đông dân nhất thế giới, tầng lớp trong độ tuổi lao động dự kiến đạt 1 tỷ người vào năm 2050. Tuy nhiên, lợi thế về lao động giá rẻ lại bị xóa bỏ bởi những yếu tố khác như hạ tầng yếu, các quy định về lao động, đất đai lỗi thời và quan liêu trong quản lý.

Quốc gia Nam Á này đang nỗ lực thay đổi, tăng 37 hạng kể từ năm 2017 trong bảng xếp hạng môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới (WB) nhưng vẫn đứng thứ 63, sau Trung Quốc.

Indonesia gặp tình trạng tương tự. Indonesia có ổn định vĩ mô tốt hơn Ấn Độ nhưng lại bị hạ tầng kém kéo tụt lại. Tổng thống Indonesia Joko Widodo hồi tháng 9 nói nước này đã thất bại trong thu hút các nhà máy từ Trung Quốc bởi nhà đầu tư lo ngại các quy định tại địa phương.

Khi Sharp cân nhắc chuyển sản xuất máy giặt từ Thái Lan sang Indonesia, công ty Nhật Bản này mất đến 2 năm để đặt nhà máy, tìm nhà cung ứng linh kiện bản địa, thử nghiệm sản xuất và giải quyết các vấn đề hành chính, theo Andry Adi Utomo, giám đốc cấp cao về kinh doanh tại PT Sharp Electronics Indonesia.

Indonesia năm ngoái triển khai hệ thống Đăng ký trực tuyến một lần nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn để có giấy phép kinh doanh nhưng Utomo cho rằng hiệu quả không nhiều bởi họ vẫn cần các giấy phép riêng lẻ từ chính quyền địa phương.

Bloomberg Economics cho rằng Việt Nam, thường được mô tả là bên thắng lợi tiềm năng từ thương chiến cũng bị yếu tố hạ tầng cản trở. Trung Quốc có 7 trong số 10 cảng container đông đúc nhất thế giới, trong đó có cảng Thượng Hải ở vị trí số 1. Hai cảng lớn nhất của Việt Nam là cảng Sài Gòn và Cái Mép, xếp thứ 26 và 50, theo Bloomberg Intelligence.

Ấn Độ

Ấn Độ có tiềm năng xuất khẩu cao nhất dựa trên 6 yếu tố hạ tầng, năng lực xuất khẩu, chi phí lao động, năng lực con người, môi trường kinh doanh và sự ổn định.

Không chỉ châu Á, một số nền kinh tế ở các khu vực khác cũng hưởng lợi từ thương chiến Mỹ - Trung. Mỹ chuyển 21 tỷ hàng hóa nhập khẩu khỏi Trung Quốc trong nửa đầu năm 2019, theo cơ quan Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTD). Trong cùng giai đoạn, xuất khẩu sang Mỹ của Đài Loan tăng 4,2 tỷ USD, chủ yếu là máy móc và thiết bị viễn thông. Con số của Mexico, Liên minh châu Âu và Việt Nam lần lượt là 3,5 tỷ USD, 2,7 tỷ USD và 2,6 tỷ USD.

Dù các nước đang phát triển sao chép mô hình sản xuất của Trung Quốc, công nghệ mới đang thay đổi nguồn cung toàn cầu, khiến họ khó tạo ra thành công giống như Trung Quốc trước đó. Với chi phí tự động hóa giảm, robot được tham gia các ngành công nghiệp tập trung vào khách hàng như đồ thể thao để đẩy nhanh thời gian tạo ra sản phẩm.

“Các quốc gia khác sõ có các hạn chế khác nhau”, Barbosa nói. “Sẽ có nhiều ‘tiểu Trung Quốc’”.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo