Thứ ba, 11/8/2020 | 17:40 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam 25 năm Việt - Mỹ Kết quả kinh doanh quý II/2020 EVFTA có hiệu lực Thành phố phía Đông
Thứ ba, 28/7/2020, 11:03 (GMT+7)

Paul Krugman: 'Sự ích kỷ đang dần bóp nghẹt nước Mỹ'

Như Tâm (Theo New York Times) Thứ ba, 28/7/2020, 11:03 (GMT+7)

Paul Krugman là cây viết mục Bình luận của New York Times từ năm 2000, Giáo sư Ưu tú tại Graduate Center, Đại học Thành phố New York (CUNY). Ông từng nhận Nobel Kinh tế năm 2008 cho nghiên cứu về thương mại quốc tế và kinh tế địa lý. Dưới đây là nội dung bài bình luận "Sự ích kỷ đang dần bóp nghẹt nước Mỹ" đăng trên New York Times.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump và các thống đốc như Ron DeSantis của bang Florida nhấn mạnh không có sự đánh đổi giữa tăng trưởng kinh tế với kiểm soát đại dịch. Họ đã đúng - nhưng không phải theo cách họ mong đợi.

Tái mở cửa kinh tế quá sớm dẫn đến số ca nhiễm tăng vọt. Điều chỉnh theo dân số, người Mỹ đang tử vong vì Covid-19 với tốc độ khoảng 15 lần so với ở Liên minh châu Âu (EU) hay Canada. “Tàu tên lửa” của sự phục hồi mà Tổng thống Donald Trump hứa hẹn đã gặp sự cố và bốc cháy. Tăng trưởng việc làm khựng lại hoặc đảo chiều, đặc biệt là tại những bang kiên quyết nhất dỡ bỏ các quy định về giãn cách xã hội. Những chỉ số ban đầu cho thấy kinh tế Mỹ đang tụt lại phía sau so với các quốc gia lớn ở châu Âu.

Chúng ta đang thất bại thảm hại về cả dịch tễ và kinh tế. Tại sao?

krugman-7158-1595905885.jpg

Paul Krugman, chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2008. Ảnh: Reuters.

Về mặt này, câu trả lời là Tổng thống Trump và các đồng minh quá nôn nóng muốn chứng kiến những số liệu việc làm lớn đến mức họ bỏ qua nguy cơ lây nhiễm và cách thức đại dịch sẽ làm suy yếu nền kinh tế. Như tôi và nhiều người khác từng nói, họ đã không vượt qua “thử thách kẹo dẻo” - hy sinh tương lai vì họ không thể kiên nhẫn chút nào.

Và chắc chắn còn nhiều lý do để giải thích. Nhưng đây chưa phải toàn bộ câu chuyện.

Một lý do nữa, những người thực sự chú trọng tái khởi động nền kinh tế nên là những người ủng hộ mạnh mẽ các biện pháp hạn chế lây nhiễm nhưng không ảnh hưởng đến doanh nghiệp - trên hết là khiến người dân Mỹ đeo khẩu trang.

Thay vào đó, ông Trump lại chế giễu những người đeo khẩu trang là “hành động chuẩn mực (politically correct)" trong khi các thống đốc bang thuộc đảng Cộng hòa không chỉ không ra quy định đeo khẩu trang mà còn ngăn thị trưởng các thành phố trong bang áp quy định tại địa phương.

Ngoài ra, các chính trị gia khao khát chứng kiến kinh tế phục hồi lẽ ra nên duy trì sức mua của người tiêu dùng cho đến khi lương phục hồi. Tuy nhiên, các thượng nghị sĩ Cộng hòa lại phớt lờ hạn chót 31/7, thời điểm chương trình trợ cấp thất nghiệp đặc biệt hết hạn - đồng nghĩa thu nhập của hàng chục triệu người lao động chuẩn bị chịu tác động mạnh, gây thiệt hại cho nền kinh tế nói chung.

Vậy điều gì đang diễn ra? Có phải các lãnh đạo của chúng ta ngốc không? Vâng, có thể. Nhưng có một cách giải thích sâu sắc hơn vè hành vi “tự hủy” của Trump cùng đồng minh của ông ấy. Họ đều là thành viên “tôn sùng ích kỷ” của Mỹ.

Như bạn thấy, phe cánh hữu tại Mỹ hiện đại coi trọng quan điểm lòng tham là tốt, rằng chúng ta sẽ tốt hơn khi các cá nhân đều theo đuổi lợi ích cá nhân. Trong cách nhìn của họ, các doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận không giới hạn và người tiêu dùng không bị kiểm soát sự lựa chọn là công thức cho một xã hội tốt đẹp.

Sự ủng hộ quan điểm này, nếu có, nghiêng về cảm xúc hơn là lý trí. Từ lâu tôi đã bị tác động bởi sự giận dữ từ phe cánh hữu đến những quy định tương đối bình thường như cấm phosphate trong chất tẩy rửa và hiệu năng tiêu chuẩn cho bóng đèn. Đó là nguyên tắc của vấn đề. Nhiều người cánh hữu đang tức giận với mọi ý kiến cho rằng hành động của họ nên tính đến lợi ích của người khác.

Sự giận dữ này đôi khi được mô tả là tình yêu tự do. Nhưng dường như cái họ gọi là “tự do” thực chất chỉ là sự thiếu trách nhiệm.

An antimask protester in Columbus, Ohio, on July 18.

Người biểu tình phản đối đeo khẩu trang tại Columbus, bang Ohio, ngày 18/7. Ảnh: AFP.

Chính sách hợp lý trong một đại dịch, trong khi đó, lại liên quan đến nhận trách nhiệm. Lý do chính bạn không nên đến quán rượu và nên đeo khẩu trang không phải là tự bảo vệ bản thân, dù đó là một phần nguyên nhân. Điều đáng chú ý ở đây là việc tụ tập trong không gian ồn ào, đông đúc hoặc các hạt nhỏ văng ra trong không khí sẽ khiến những người khác gặp nguy hiểm. Và đó là điều phe cánh hữu tại Mỹ ghét, ghét phải nghe.

Thật vậy, dường như đôi khi những người cánh hữu hành động rất vô trách nhiệm. Bạn còn nhớ cách thượng nghị sĩ Rand Paul, người lo rằng ông có thể mắc Covid-19 (và kết quả là đã nhiễm) đi loanh quanh Thượng viện, thậm chí là sử dụng phòng tập thể hình trong khi chờ kết quả xét nghiệm?

Tức giận trước mọi ý kiến về trách nhiệm xã hội còn giúp giải thích cho cuộc khủng hoảng tài chính cận kề. Cảm xúc này bộc lộ khi nhiều thành viên đảng Cộng hòa phản đối việc tạm thời tăng trợ cấp thất nghiệp. Ví dụ, thượng nghị sĩ Lindsey Graham tuyên bố những trợ cấp như vậy sẽ được gia tăng nếu “bước qua xác chúng tôi”. Tại sao phải nặng nề đến vậy?

Không phải trợ cấp khiến người lao động không sẵn lòng nhận việc. Không có bằng chứng nào cho thấy tình trạng này đang diễn ra – đó chỉ là thứ phe Cộng hòa muốn tin. Trong mọi trường hợp, các lập luận về kinh tế không thể giải thích cho sự giận dữ đó.

Một lần nữa, đó là nguyên tắc. Hỗ trợ người thất nghiệp, ngay cả khi việc họ thất nghiệp không phải lỗi của bản thân họ, là sự thừa nhận ngầm rằng người Mỹ nên giúp những người kém may mắn hơn họ. Đó là sự thừa nhận phe cánh hữu không muốn tiếp nhận.

Xin nêu rõ, tôi không nói rằng phe Cộng hòa ích kỷ. Chúng ta sẽ làm tốt hơn nhiều nếu không có sự ích kỷ.

Vấn đề là thay vào đó, họ lại “thần thánh hóa” sự ích kỷ, gây tổn hại đến triển vọng chính trị của chính họ bằng cách đòi quyền được hành động ích kỷ, ngay cả khi điều đó gây tổn thương người khác.

Thứ virus corona đã vạch ra là sức mạnh của “tôn sùng ích kỷ” ở Mỹ. Và sự tôn sùng này đang giết dần chúng ta.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo