Thứ sáu, 13/12/2019 | 14:13 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ hai, 18/11/2019, 22:14 (GMT+7)

Mùa đông sắp đến với kinh tế Mỹ?

Minh Ngọc (Theo Project Syndicate) Thứ hai, 18/11/2019, 22:14 (GMT+7)

Dưới đây là nội dung bài viết tiêu đề "Mùa đông đang đến với kinh tế Mỹ?" của tác giả Raghuram G. Rajan đăng trên Project Syndicate ngày 12/11. Ông là cựu thống đốc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, giáo sư tài chính Trường Kinh doanh Booth, Đại học Chicago, và là tác giả cuốn sách "The Third Pillar: How Markets and the State Leave the Community Behind".

Điều gì có thể gây ra suy thoái ở Mỹ? Trong quá khứ, thị trường lao động thu hẹp sau một thời gian tăng trưởng được coi là dấu hiệu cảnh báo sớm. Nhân công khó tìm hơn, tiền lương bắt đầu tăng lên, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có xu hướng giảm và các công ty sẽ bắt đầu tăng giá bán. Lo ngại lạm phát, ngân hàng trung ương sau đó sẽ tăng lãi suất, làm giảm đầu tư doanh nghiệp và thúc đẩy sa thải.

Lúc này, tổng cầu sẽ giảm khi người tiêu dùng, giữa nỗi lo thất nghiệp, cắt giảm chi tiêu. Hàng tồn kho của công ty sau đó tăng lên và sản xuất bị cắt giảm hơn nữa. Tăng trưởng sẽ chậm lại đáng kể, báo hiệu sự bắt đầu của một cuộc suy thoái. Chu kỳ này sẽ được theo sau bởi một giai đoạn phục hồi. Sau khi các công ty xử lý xong hàng tồn kho, họ sẽ bắt đầu sản xuất trở lại; và khi lạm phát đã giảm, ngân hàng trung ương sẽ cắt giảm lãi suất để thúc đẩy lực cầu.

Nhưng mô tả này dường như không còn đúng với ngày nay. Do lạm phát được giữ liên tục ở mức thấp, đây không còn là lý do kéo theo tăng lãi suất và suy thoái theo sau. Thay vào đó, những cuộc suy thoái gần đây được dự báo trước bởi dư thừa tài chính tích lũy trong quá trình tăng trưởng. Năm 2001, dư thừa tài chính được thể hiện bởi giá cổ phiếu tăng vọt trong thời kỳ bùng nổ các công ty internet; năm 2007-2008 là dòng vốn đổ dồn vào các khoản thế chấp dưới chuẩn. Và trong khi Fed tăng lãi suất trước khi các cuộc suy thoái diễn ra, điều này không giải quyết được lạm phát vượt chuẩn, mà thay vào đó có tác dụng bình thường hóa chính sách tiền tệ trước khi lạm phát thực sự xảy ra.

Lạm phát hiện vẫn nằm dưới mức mục tiêu của Fed và các chính sách thắt chặt ít có khả năng được đưa ra (vì nhiều lý do). Năm ngoái khi Fed bắt đầu tăng lãi suất, chính quyền của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy chiến tranh thương mại. Sau khi thị trường bắt đầu sụt giảm vào cuối năm 2018, Fed đã rút lui. Khi tương lai về thỏa thuận thương mại vẫn còn đang mờ mịt và một cuộc điều tra luận tội chính thức về Trump được tiến hành, Fed khó có khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ trong tương lai gần.

Hơn nữa, Trump đã nói rõ rằng Fed sẽ phải chịu trách nhiệm nếu suy thoái xảy ra. Với tính toán rằng rủi ro uy tín khi để lạm phát tăng một chút vẫn nhỏ hơn trường hợp suy thoái sau khi tăng lãi suất, Fed sẽ không có xu hướng tăng lãi suất trong thời điểm hiện tại. Thay vào đó, họ cắt giảm lãi suất ba lần trong năm 2019 như một cách “bảo hiểm” trước suy thoái. Bên cạnh đó, Fed đã nhấn mạnh mục tiêu lạm phát của mình là “đối xứng”, nghĩa là họ sẵn sàng chấp nhận một giai đoạn lạm phát trên mục tiêu, vì lạm phát đã ở dưới mức mục tiêu những năm gần đây, trước khi can thiệp.

Kinh tế Mỹ

Trong quá khứ, thị trường lao động thu hẹp sau một thời gian tăng trưởng được coi là dấu hiệu cảnh báo sớm. Ảnh: Getty Images.

Nếu lãi suất cao hơn không phải là dấu hiệu của một cuộc suy thoái sắp tới, vậy còn dư thừa tài chính? Nhìn xung quanh, ta dễ thấy các khu vực có giá tài sản và đòn bẩy cao, như trong các giao dịch vốn cổ phần tư nhân. Quỹ tiền tệ quốc tế đã cảnh báo về khủng hoảng tài chính doanh nghiệp nếu tăng trưởng chậm lại đáng kể. Tuy nhiên, thật khó để thấy các nguy cơ đang hình thành khi lãi suất thấp và thanh khoản vẫn dồi dào.

Tất nhiên, đến một lúc nào đó, tăng trưởng sẽ giảm hoặc lãi suất tăng, kéo theo thanh khoản giảm. Khi điều đó xảy ra, giá tài sản tài chính sẽ lao dốc đáng kể, và các công ty sẽ gặp khó khăn khi quay vòng nợ. Hơn nữa, môi trường đầu tư dễ dàng càng kéo dài, các lĩnh vực có nguy cơ dư thừa tài chính càng tăng lên và nguy cơ dẫn đến suy thoái càng cao. Nhưng trong bối cảnh các điều kiện tiền tệ sẵn sàng được điều chỉnh như hiện nay, có vẻ dư thừa tài chính sẽ làm trầm trọng thêm suy thoái và làm chậm quá trình phục hồi, thay vì là nguyên nhân của suy thoái kinh tế.

Vậy câu hỏi còn lại là điều gì có thể làm giảm mức tiêu dùng, yếu tố đang giữ tăng trưởng. Một đáp án là sa thải. Và nguyên nhân là gì? Chiến tranh thương mại leo thang - ví dụ nếu Mỹ đánh thuế ôtô châu Âu và Nhật Bản - có thể là lý do. Hiện tại, chúng ta khó có thể có được một thỏa thuận thương mại Trung-Mỹ toàn diện trong thời gian còn lại của chính quyền Mỹ đương nhiệm. Có rất ít lòng tin giữa Trung Quốc và Mỹ. Trung Quốc khó mà đồng ý với các biện pháp giám sát mang tính xâm phạm nhằm xác minh một số hành động mà Mỹ muốn nước này thực hiện.

Hơn nữa, khả năng một thỏa thuận có thể củng cố triển vọng Trump tái đắc cử vào năm 2020 cũng là yếu tố quan trọng trong các cuộc đàm phán. Liệu Trung Quốc muốn tiếp tục thỏa thuận với Trump hay họ sẽ thích một tổng thống đảng Dân chủ (người có thể không kém phần cương quyết)? Dù sao đi nữa, tình hình thương mại bất ổn gần như chắc chắn tiếp tục làm giảm đầu tư - và theo đó là tăng trưởng - trong tương lai gần.

Nguyên nhân tiềm năng thứ hai có thể là rủi ro địa chính trị. Chúng ta đã thấy một ví dụ vào tháng 9, khi các cơ sở dầu của Arab Saudi bị tấn công bằng máy bay không người lái vào ban đêm. Khả năng tự vệ yếu ớt của ngành dầu Arab đưa ra thêm một yếu tố không chắc chắn trong triển vọng toàn cầu. Iran, ngày càng bị dồn vào đường cùng, dường như đang gửi một cảnh báo rõ ràng: nếu phải đi xuống, họ sẽ kéo cả Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đi cùng. Các quan chức cứng rắn trong chính phủ Iran đã được khích lệ khi chính quyền Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và có phần mạnh bạo hơn trước các hành động hung hăng chưa được giải thích thỏa đáng gần đây. Và dù các quốc gia Arab bày tỏ ý định sẵn sàng đàm phán với Iran, rủi ro xảy ra xung đột khu vực vẫn cao.

Giá dầu tăng đột biến có thể khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái. Nó chắc chắn sẽ làm giảm thu nhập của người tiêu dùng và khiến đầu tư ảm đạm hơn nữa. Và khả năng lạm phát theo sau có thể sẽ khiến các ngân hàng trung ương không còn dư địa cho các điều chỉnh.

Mặc dù suy thoái về bản chất là không thể đoán trước được, mối đe dọa ngắn hạn lớn nhất đối với nền kinh tế không phải là lãi suất tăng hay các khoản dư thừa tài chính mà là những diễn biến không lường trước trong các lĩnh vực như thương mại hoặc địa chính trị. Nếu các cường quốc ít cạnh tranh hơn, nền kinh tế toàn cầu sẽ mạnh hơn nhiều so với hiện giờ.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo