Thứ sáu, 25/6/2021 | 18:03 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Lạm phát - mối lo mới của thị trường thế giới Làn sóng tăng vốn 2021 Đầu tư hạ tầng vùng ĐBSCL Cuộc khủng hoảng nguồn cung chip toàn cầu ĐHĐCĐ 2021
Chủ nhật, 16/5/2021, 15:00 (GMT+7)

Khủng hoảng tiền mặt ở Myanmar: Dậy sớm chưa chắc đã rút được tiền

Chủ nhật, 16/5/2021, 15:00 (GMT+7)

Nếu cần tiền mặt ở Myanmar, bạn có thể sẽ phải dậy từ rất sớm. Hàng dài người rút tiền hình thành bên ngoài các ngân hàng từ 4h00. Tại đó, chỉ có từ 15 đến 30 khách hàng được phát thẻ token bằng nhựa, cho phép họ vào giao dịch khi ngân hàng mở cửa lúc 9h30.

Nếu không nhận được token, bạn sẽ phải xếp hàng hàng giờ đồng hồ trước các ATM lắp đặt bên ngoài ngân hàng, hoặc tìm tới “cò” tiền chợ đen với mức hoa hồng “cắt cổ”.

Cuộc khủng hoảng tiền mặt chính là một trong những vấn đề nan giải nhất đối với Myanmar sau cuộc đảo chính diễn ra ngày 1/2. Ngân hàng trung ương Myanmar, đang được điều hành bởi thống đốc mới do chính quyền quân sự chỉ định, từ chối hoàn lại một phần tiền dự trữ bắt buộc cho ngân hàng tư nhân mà không đưa ra lý do chính đáng, khiến hệ thống ngân hàng lâm vào cảnh thiếu tiền mặt nghiêm trọng.

Thời gian mở cửa của nhiều ngân hàng cũng không được duy trì đều đặn khi nhiều nhân viên của họ tham gia biểu tình phản đối chính quyền quân sự. Trong khi đó, tình trạng mất internet khiến cho các giao dịch trực tuyến gặp nhiều khó khăn, và hoạt động chuyển tiền quốc tế gần như đình trệ hoàn toàn.

People line up outside a bank to withdraw cash, in Yangon, Myanmar May 13, 2021. REUTERS/Stringer

Người dân Myanmar xếp hàng trước ngân hàng CB Bank chờ rút tiền ở Yangon, Myanmar ngày 13/5. Ảnh: Reuters.

Đây thực sự là cú sốc lớn đối với người dân cũng như các doanh nghiệp nhỏ tại quốc gia Đông Nam Á này bởi họ phải đối mặt với tình trạng khủng hoảng kinh tế dưới sự điều hành của chính phủ mới, bên cạnh đó là kết cục bi thảm của ngành du lịch - một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất của Myanmar trong vài năm qua. Nội tệ Myanmar giảm khoảng 20% giá trị kể từ khi cuộc đảo chính nổ ra.

“Việc điều hành hoạt động kinh doanh là hết sức khó khăn ở thời điểm hiện tại”, theo Hnin Hnin, doanh nhân trẻ, chủ một công ty chuyên cung cấp dầu gội và khăn trải giường cho nhiều khách sạn cao cấp. “Các đối tác không chấp nhận chuyển khoản ở thời điểm hiện tại. Họ muốn tiền mặt. Do đó, chúng tôi phải xoay xở đủ mọi cách để có tiền”.

Và kết quả là, Hnin, cũng giống như hàng nghìn người dân Myanmar khác, đành phải chấp nhận xếp hàng mỗi ngày trước ATM tại các thành phố lớn. Một vài người lập nhóm gồm 5 thành viên, sau đó, một người sẽ rút tiền cho cả nhóm.

Cô cũng phải tìm cách để thanh toán tiền hàng cho các nhà cung cấp ở nước ngoài, thông qua ký thỏa thuận hoán đổi tiền với một đối tác tại Thái Lan. Dưới thỏa thuận đó, phía đối tác sẽ cho phép Hnin truy cập vào tài khoản đồng baht của Thái Lan, để có có thể thanh toán cho các nhà cung cấp. Sau đó Hnin sẽ hoàn trả bằng kyat tại Myanmar.

Ngân hàng trung ương và chính quyền quân sự Myanmar không phản hồi đề nghị bình luận từ Reuters. 4 ngân hàng tư nhân lớn nhất Myanmar, trong đó bao gồm Kanbawza Bank và CB Bank, từ chối trả lời.

Việc sở hữu USD, cũng như nhiều đồng ngoại tệ khác với tỷ giá bình thường tại Yangon là điều vô cùng khó. Những “cò” trên thị trường chợ đen sẽ nhận tiền qua hình thức chuyển khoản để đổi lấy ngoại tệ nhưng mức chênh lệch có thể lên tới 10%.

Các ngân hàng tư nhân của Myanmar gặp nhiều khó khăn từ rất lâu trước khi đảo chính nổ ra, lý do là họ có thói quen cho vay đối với những khách hàng có quan hệ rộng, trong khi đó, những người này lại rất hiếm khi hoàn trả các khoản nợ đúng hạn, theo chia sẻ của ít nhất 4 người trong ngành ngân hàng, trong đó có cả phó thống đốc ngân hàng trung ương của quốc gia này.

Cuộc đảo chính và biểu tình phản đối chính quyền quân sự đồng nghĩa với hệ thống ngân hàng không thể hoạt động bình thường, theo Richard Horsey, chuyên gia phân tích chính trị độc lập, chuyên nghiên cứu về chính trường Myanmar.

“Lĩnh vực ngân hàng bị ảnh hưởng từ 3 cực”, Horsey cho biết. “Đó chính là những vấn đề tồn tại từ trước, những tác động kinh tế từ cuộc đảo chính và sự đình công của người lao động trong chính ngành ngân hàng”. Mọi người muốn rút tiền để mua thực phẩm và nhu yếu phẩm khác. Họ cũng lo sợ rằng hệ thống ngân hàng sẽ sụp đổ.

Người dân Myanmar xếp hàng trước ngân hàng CB Bank chờ rút tiền ở Yangon, Myanmar ngày 13/5. Ảnh: Reuters.

Người dân Myanmar xếp hàng trước ngân hàng CB Bank chờ rút tiền ở Yangon, Myanmar ngày 13/5. Ảnh: Reuters.

Tỷ lệ đói nghèo có thể tăng gấp 2 lần

Cuộc khủng hoảng tiền mặt là phản ánh rõ ràng nhất những vấn đề kinh tế nghiêm trọng mà Myanmar đang phải đối mặt, theo vài chuyên gia.

Công ty nghiên cứu tài chính Fitch Solutions cho biết trong tháng 4 rằng họ dự báo tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Myanmar có thể sẽ giảm 20% trong năm 2021.

Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tháng trước cho biết Myanmar đang phải đối mặt với nguy cơ sụp đổ nền kinh tế vì những tác động tổng hợp từ dịch bệnh Covid-19 và cuộc đảo chính. Với thực trạng này, nhiều chuyên gia nhận định trong trường hợp xấu nhất, gần một nửa người dân của quốc gia 54 triệu dân này có thể rơi vào cảnh đói nghèo, trong khi con số này ở năm 2017 là khoảng 25%.

“Nếu như trình trạng hiện tại kéo dài, tỷ lệ đói nghèo có thể tăng gấp đôi khi bước vào năm 2022”, theo báo cáo của UNDP. “Tới lúc đó, cú sốc từ cuộc khủng hoảng sẽ khiến cho mức lương cũng như thu nhập của người dân giảm xuống, nhất là đối với người lao động trong các doanh nghiệp nhỏ. Khả năng tiếp cận thực phẩm, các dịch vụ cơ bản và bảo trợ xã hội cũng sẽ bị kéo tụt theo”.

Hàng triệu người sẽ không có đủ thưc phẩm để ăn trong vòng một vài tháng tới, theo báo cáo tháng 4 của Chương trình Thực phẩm thế giới của Liên Hợp Quốc.

Một số nhân viên ngân hàng bắt đầu quay trở lại làm việc trong vài tuần qua, nhưng các chuyên gia phân tích tài chính cho biết họ vẫn chưa thấy được sự cải thiện nào của tình trạng thiếu hụt tiền mặt.

Tại Yangon, thủ phủ thương mại của Myanmar, một nhà buôn tên Khin cho biết sự lưu thông các dòng sản phẩm như trứng, dầu ăn và nhiều sản phẩm nông nghiệp khác chậm lại đáng kể, và số lượng hàng hóa hiện tại không thể đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường, khiến cho giá cả hàng hóa tăng phi mã tới 25%.

Trong khi các mặt hàng tiêu dùng vẫn có sẵn tại các chợ và cửa hàng, một vài chuyên gia phân tích lại lo ngại rằng người nông dân sẽ không thể tiếp cận hoặc không có đủ tiền chi trả cho mặt hàng giống cây trồng trước khi mùa vụ mới bắt đầu vào tháng 6.

“Công tác trồng trọt tại các khu vực nông thôn cũng đã bị đình trệ và sức ảnh hưởng là rất lớn trong mùa vụ tới đây”, theo Khin. “Các nhà cung cấp đậu và chủ các trang trại gà cho biết họ không chắc chắn về khă năng khởi động một chu kỳ trồng trọt, chăn nuôi mới”.  

Chuỗi thương mại bắt đầu dừng hoạt động, theo một nhà buôn gạo. Ông không có đủ tiền để thu mua gạo từ người nông dân. Điều đó có nghĩa rằng người nông dân cũng sẽ không thể có thu nhập để đầu tư vào công cụ sản xuất, hoặc chi trả chi phí nhân công lao động.

Nhiều khoản cho vay của các ngân hàng tư nhân được thế chấp vởi các bất động sản tại Yangon, nơi giá bất động sản đã giảm mạnh kể từ khi cuộc đảo chính nổ ra, theo các chuyên gia phân tích kinh tế Myanmar.

Các ngân hàng tư nhân được yêu cầu phải đóng một khoản tiền đặt cọc tương đương với tỷ lệ nhất định khoản tiền gửi của khách hàng tại ngân hàng trung ương. Đó là cách để bảo vệ tiền của người dân. Hai nhân viên ngân hàng chia sẻ rằng ngân hàng của họ gửi dự trữ bắt buộc lớn hơn so với quy định, nhưng hiện tại bị từ chối rút khoản chênh lệch đó khỏi ngân hàng trung ương, khiến cho họ không có đủ tiền mặt để chi trả cho người dân.

Nhân viên một ngân hàng lớn của Myanmar cho biết việc một số chi nhánh phải đóng cửa trong suốt 2 tháng đầu tiên sau cuộc đảo chính ngăn nguy cơ sụp đổ của hệ thống ngân hàng trước “cơn sốt” rút tiền của người dân.

“Điều tốt là các chi nhánh đó vẫn chưa mở cửa trở lại. Nếu như các chi nhánh đó mở cửa trong suốt thời gian qua, chúng tôi sẽ không còn đủ tiền mặt để trả cho người dân”, người này nói.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo