Chủ nhật, 15/12/2019 | 07:50 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ bảy, 30/11/2019, 17:00 (GMT+7)

Hậu thương chiến Mỹ - Trung

Trọng Đại (Theo Project Syndicate) Thứ bảy, 30/11/2019, 17:00 (GMT+7)

Dưới đây là nội dung bài viết tiêu đề "Hậu thương chiến Mỹ - Trung" của tác giả Stephen S. Roach đăng trên Project Syndicate ngày 25/11. Ông là giảng viên tại đại học Yale, cựu chủ tịch Morgan Stanley châu Á và là tác giả cuốn sách "Unbalanced: The Codependency of America and China".

Trong suốt 2 năm qua, mối quan hệ căng thẳng giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới là Mỹ và Trung Quốc đã trở thành chủ đề nóng hổi của hàng loạt tranh luận xung quanh chủ đề kinh tế, tài chính toàn cầu. Không chỉ dừng lại ở những lời đe dọa cũng như cáo buộc Trung Quốc trong quá trình vận động tranh cử, Tổng thống Donald Trump đã biến lời nói của mình thành hành động.

Trong vòng 17 tháng qua, hai nền kinh tế số 1 và số 2 toàn cầu đã lún sâu vào một cuộc chiến thuế quan được coi là nghiêm trọng nhất kể từ những năm đầu thập niên 30 của thế kỷ trước. Việc Mỹ sử dụng các chính sách thương mại nhắm vào các công ty của Trung Quốc khi coi đó là sự đe dọa đến nước Mỹ đã làm cho tình hình thậm chí có những diễn biến tiêu cực hơn.

Tôi luôn cảm thấy nuối tiếc khi chứng kiến toàn bộ diễn biến của cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc kinh tế trong suốt thời gian qua. Ngay từ đầu, đây là cuộc chiến mang tính chất chính trị nhưng các nhà lãnh đạo hai bên lại sử dụng lợi ích kinh tế làm vũ khí và điều này chắc chắn sẽ còn tiếp diễn trong khoảng thời gian tới. Điều đó có nghĩa triển vọng kinh tế và thị trường tài chính hoàn toàn phụ thuộc vào những động thái chính trị giữa hai quốc gia nói trên.

Theo đó, cái gọi là thỏa thuận thương mại “giai đoạn 1” được công bố vào ngày 11/10 có thể là một tín hiệu chính trị quan trọng. Chúng ta chưa biết việc thỏa thuận thương mại đó sẽ mang lại những tác động kinh tế cụ thể nào nhưng đó là manh mối quan trọng cho thấy rằng Tổng thống Trump không muốn kéo dài thêm cuộc chiến thương mại này nữa.

Cùng lúc phải đối mặt với một loạt các vấn đề chính trị trong nước, đặc biệt là nhiều cáo buộc buộc tội tổng thống cũng như kỳ bầu cử năm 2020 đang đến gần, dường như ông Trump muốn nhanh chóng tuyên bố chiến thắng trên mặt trận thương mại và dồn toàn lực nhằm đối phó với những vấn đề của bản thân ông đến từ chính nước Mỹ.

Trung Quốc, về phần mình, cũng không mong muốn gì hơn ngoại trừ việc kết thúc cuộc chiến thương mại dai dẳng với Mỹ. Vấn đề chính trị tại Trung Quốc có sự khác biệt nhưng Trung Quốc sẽ không bao giờ “đầu hàng” trên những nguyên tắc cốt lõi liên quan đến chủ quyền lãnh thổ cũng như những mục tiêu cải tổ nền kinh tế tầm nhìn đến năm 2050 của họ.

Trong thời điểm này, việc hạn chế đến mức thấp nhất những áp lực giảm tốc của nền kinh tế là điều được ưu tiên hàng đầu. Các nhà lập pháp Trung Quốc tỏ ra rất quyết tâm với kế hoạch tháo gỡ các đòn bẩy tài chính kéo dài trong khoảng 3 năm, một nguyên nhân nội tại quan trong góp phần gây ra tình trạng giảm tốc của nền kinh tế Trung Quốc, do đó họ rất mong muốn những tác động tiêu cực đến tình hình thương mại phát sinh từ cuộc chiến thuế quan chấm dứt càng sớm càng tốt.

Thị trường chứng khoán thế giới nhiều lần chao đảo theo những diễn biến trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Ảnh: AFP/Getty Images.

Thị trường chứng khoán thế giới nhiều lần chao đảo theo những diễn biến trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Ảnh: AFP/Getty Images.

Nhìn chung, những tính toán chính trị của hai quốc gia trên dường như lại hướng đến cùng một kết quả bởi cả hai đều đang tìm kiếm một thỏa thuận đình chiến. Rủi ro vẫn tồn tại bởi những sự việc phức tạp khác có thể xảy ra bất cứ tại thời điểm nào, điển hình là biểu tình ở Hong Kong và vấn đề người Hồi giáo ở khu tự trị Tân cương của Trung Quốc. Ít nhất tại thời điểm này, các diễn biến đang cho thấy hai quốc gia hướng về các biện pháp làm dịu tình hình hơn là việc gia tăng thêm những căng thẳng mới.

Và nếu như thỏa thuận “giai đoạn 1” đạt được sự nhất trí của cả Mỹ và Trung Quốc, điều đó sẽ thôi thúc chúng ta tưởng tượng về tình hình thế giới thời kỳ hậu chiến tranh thương mại. Có một vài khả năng đã xuất hiện trong đầu của tôi: giảm mức độ toàn cầu hóa, chấm dứt hợp tác và chuyển hướng thương mại.

Giảm mức độ toàn cầu hóa là khả năng khó xảy ra nhất. Giống như làn sóng toàn cầu hóa lần đầu tiên kết thúc trong khoảng thời gian giữa Thế Chiến I và cuộc Đại Suy thoái, làn sóng toàn cầu hóa hiện tại bộc lộ nhiều kẽ hở. Chủ nghĩa dân túy đang "vươn vòi bạch tuộc" đến nhiều khu vực trên thế giới, mâu thuẫn liên quan bất bình đẳng thu nhập, giàu nghèo, thêm vào đó là nỗi lo những phát minh công nghệ như trí tuệ nhân tạo sẽ khiến nhiều người mất việc làm, đang là những chủ đề chính trị rất nóng.

Sự kiện đỉnh điểm nhất nhấn mạnh sự thất bại của làn sóng toàn cầu hóa lần thứ nhất đó chính là thương mại toàn cầu đã sụp đổ hơn một nửa vào những năm đầu thập niên 30 của thế kỷ trước. Tuy nhiên, với tình hình chính trị hiện tại, xác suất để xảy ra những hậu quả tương tự là rất thấp.

Sự chia rẽ giữa các quốc gia cũng là điều khó có thể xảy ra. Trong vòng 25 năm qua, chuỗi giá trị toàn cầu đã có sự tăng trưởng thần kỳ, các quốc gia trên thế giới đang hợp tác chặt chẽ với nhau hơn bao giờ hết. Điều này làm thay đổi tính cạnh tranh giữa các quốc gia trên toàn cầu, từ mô hình mỗi quốc gia sẽ tự sản xuất một mặt hàng hoặc một dịch vụ hoàn chỉnh, sang mô hình các quốc gia sẽ tham gia vào từng công đoạn để hình thành nên sản phẩm hoặc dịch vụ đó ví dụ như nguyên vật liệu, linh phụ kiện, thiết kế, và lắp ráp.

Một nghiên cứu gần đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chỉ ra rằng các chuỗi giá trị toàn cầu đã đóng góp đến 73% cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong giai đoạn 20 năm từ năm 1993 đến năm 2013. Chi phí vận tải ngày càng rẻ cộng với những thành tựu khoa học trong lĩnh vực vận tải và sản xuất đã khiến sự kết nối trong các chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng khăng khít, điều đó khiến cho rủi ro chia rẽ các quốc gia là không đáng lo ngại.

Chuyển hướng thương mại cũng là một vấn đề cần đề cập đến ở đây. Như tôi đã tranh luận trong một khoảng thời gian dài, những bất đồng song phương không thể giải quyết mất cân bằng cán cân thương mại của Mỹ. Việc tạo áp lực lên những đối tác thương mại, chính xác là cách Mỹ đã và đang làm đối với Trung Quốc nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại giữa quốc gia này với 102 đối tác, dường như lại là “gậy ông đập lưng ông”.

Tình trạng đó là do sự thâm hụt trong cán cân thương mại của Mỹ có nguyên nhân bắt nguồn từ sự thiếu hụt lớn của tiết kiệm quốc nội. Điều này sẽ còn trở nên tồi tệ hơn một khi thâm hụt ngân khố liên bang vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Với việc không chú trọng vào việc giải quyết vấn đề này, việc nhắm vào Trung Quốc đơn thuần chỉ có ý nghĩa thay mảnh ghép thâm hụt với Trung Quốc bằng những mảnh ghép thâm hụt với các đối tác thương mại khác của Mỹ. Sự chuyển hướng thương mại sẽ khiến người tiêu dùng Mỹ đối mặt với mức giá cao hơn cho các hàng hóa sản xuất tại nước ngoài. Và điều đó sẽ có tác động không khác gì một đợt tăng thuế cả.

Dù có một cuộc đình chiến thương mại hay không, những khó khăn kinh tế vốn đã tồn tại trong một khoảng tời gian đủ dài giữa Mỹ và Trung Quốc đã để lại rất nhiều hệ quả. Một thỏa thuận “đình chiến” tại thời điểm này không khác gì một khoảng lặng chính trị trong một mối quan hệ song phương giữa hai cường quốc kinh tế, vốn đang được ví von như “chiến tranh lạnh lần 2”.

Nước Mỹ nên cảm thấy lo lắng bởi họ không có những khung chiến lược dài hạn. Ngược lại, Trung Quốc sẽ thảnh thơi hơn. Đó chắc chắn là những gì Tôn Tử đã nhắn nhủ thông qua Binh pháp Tôn Tử  rằng “khi mà chiến lược đủ sự khôn khéo và tầm nhìn, bạn có thể thắng mà không cần phải động thủ".

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo