Thứ bảy, 15/8/2020 | 09:09 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam 25 năm Việt - Mỹ Kết quả kinh doanh quý II/2020 EVFTA có hiệu lực
Thứ bảy, 13/6/2020, 16:00 (GMT+7)

Dubai đối mặt với tình trạng chảy máu 'công dân ngoại quốc'

Trọng Đại (Theo Bloomberg) Thứ bảy, 13/6/2020, 16:00 (GMT+7)

Mất chưa đầy một tháng để Sarah Sissons đưa ra quyết định rời khỏi Dubai sau 25 năm gắn bó với thành phố. Người phụ nữ 39 tuổi chọn trở lại quê hương Australia trong tháng 5 cùng với chồng và con gái. Bà đến với thủ phủ kinh tế vùng Vịnh lần đầu tiên khi chưa đầy 20 tuổi cùng với cha, phi công hãng hàng không Emirates, và hầu như chưa rời khỏi thành phố này một lần nào.

“Dubai chính là nhà của tôi”, Sissons chia sẻ. Bà sở hữu một quán cà phê nhỏ, đồng thời đảm nhiệm công việc tư vấn nhân sự tự do.

Nhưng “cuộc sống tại đây khá tốn kém và sự an toàn cho người nước ngoài cũng không được đảm bảo. Nếu mang số tiền dành dụm này trở lại quê nhà, và trong trường hợp xấu nhất là hai vợ chồng trắng tay, ít nhất chúng tôi vẫn có bảo hiểm y tế, và con chúng tôi được đến trường mà không cần đóng một loại học phí nào”.

Đó cũng là quyết định mà hàng triệu người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại vùng Vịnh phải đối mặt khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, cùng với đó là việc giá các loại nhiên liệu lao dốc trầm trọng buộc chính phủ các nước phải có những điều chỉnh về mặt kinh tế.

Các hoàng tộc giàu có tại khu vực vịnh Arab, trong hàng thập kỷ, phụ thuộc rất nhiều vào lực lượng người lao động ngoại quốc trong quá trình biến những ngôi làng “ngủ quên” thành thành phố hoa lệ và hiện đại. Nhiều người thậm chí còn sinh ra, lớn lên và mang cả gia đình của họ đến đây nhưng với việc họ không được công nhận là công dân chính thức, cùng với đó là quyền định cư vô thời hạn, họ không được hưởng những quyền lợi cơ bản, nhất là trong tình hình dịch bệnh. Đó là sự tồn tại “mong manh”.

Một nhà hàng vắng bóng người tại Dubai, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất, UAE, hồi tháng 3. Ảnh: AFP.

Một nhà hàng vắng bóng người tại Dubai, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất, hồi tháng 3. Ảnh: AFP.

Những tác động từ thực trạng trên được cảm nhận rõ ràng nhất tại Dubai, nơi mô hình nền kinh tế được xây dựng trên nguồn lực người lao động ngoai quốc, bộ phận chiếm tới 90% dân số của thành phố này.

Oxford Economics ước tính các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), có thể mất đi khoảng 900.000 việc làm, con số đáng báo động với một quốc gia chỉ có 9,6 triệu dân, và có thể sẽ phải chứng kiến số lượng người dân đang sinh sống tại UAE giảm tới 10%. Các tờ báo của UAE những ngày gần đây tràn ngập các thông tin về việc những người lao động đến từ Ấn Độ, Pakistan và Afghanistan đang rời bỏ quốc gia này trên các chuyến bay hồi hương.

Nghiêm trọng hơn, việc mất đi một bộ phận người dân có thu nhập cao sẽ có những tác động không hề nhỏ đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế trong tương lai của UAE.

“Một cuộc di tản của những người dân thuộc tầng lớp trung lưu có thể khiến cho kinh tế UAE tụt dốc không phanh”, theo Ryan Bohl, chuyên gia phân tích khu vực Trung Đông tại Stratfor. “Các lĩnh vực kinh doanh phụ thuộc vào những cư dân kể trên và gia đình của họ như nhà hàng, xa xỉ phẩm, trường học và các phòng khám, sẽ đối mặt với những tác động tiêu cực khi họ rời đi".

"Nếu như không có sự trợ giúp từ phía chính phủ, các cơ sở, doanh nghiệp kinh doanh các dịch vụ kể trên có thể sẽ phải cho người lao động nghỉ việc. Họ là những người có khả năng cao sẽ tiếp tục rời bỏ quốc gia này và làm trầm trọng hơn tình hình thực tại”.

Với việc nền kinh tế toàn cầu đang phải hứng chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh Covid-19, quyết định rời đi cũng không hẳn là phương án tốt nhất. Nhiều cư dân Dubai, những người có khả năng chống chọi qua cơn khủng hoảng này, có xu hướng chọn ở lại thay vì quay trở về và cạnh tranh với lực lượng thất nghiệp “hùng hậu” ở quê nhà. Tổ chức Lao động Quốc tế cho biết hơn 1 tỷ người lao động trên toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mất việc làm hoặc cắt giảm thu nhập vì đại dịch Covid-19.

Một số lãnh đạo các quốc gia vùng Vịnh, trong đó có thủ tướng Kuwait, lại đang nỗ lực khuyến khích người nước ngoài rời khỏi quốc gia này vì điều đó có thể sẽ giúp tạo ra nhiều việc làm hơn cho người dân địa phương. Nhưng những tính toán đối với Dubai, nơi mà nền kinh tế phụ thuộc vào vai trò là một trung tâm thương mại quốc tế và du lịch, lại hoàn toàn khác.

Cuộc khủng hoảng này có thể khiến cho chính phủ UAE có những biện pháp quyết liệt hơn nhằm cho phép các công dân nước ngoài có quyền sinh sống dài hạn tại đây. Hiện tại, UAE cho phép gia hạn tự động đối với những cá nhân có giấy chứng nhận công dân đã hết hạn, bên cạnh đó là việc miễn các khoản phí lao động và một số các loại phí phạt hành chính nhất định.

Quốc gia này cũng đang khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh tuyển dụng những lao động địa phương, và yêu cầu các ngân hàng cung cấp nhiều khoản vay không lãi suất hoặc giãn hạn trả nợ đối với những hộ gia đình và doanh nghiệp bị ảnh hưởng.

Người phát ngôn của chính quyền thành phố Dubai cho biết các cơ quan chức năng đang nghiên cứu những phương án nhằm giúp đỡ giới doanh nghiệp tư nhân. “Dubai được coi là nhà của rất nhiều người và chúng tôi luôn nỗ lực làm những điều tốt nhất để chào đón họ quay trở lại".

UAE là quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc nhiều vào

UAE là quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc nhiều vào người nước ngoài trong lĩnh vực tư nhân.

Thách thức lớn nhất của Dubai chính là mức sống cao. Chi phí sinh hoạt và kinh doanh tại thành phố này, nơi vốn nổi tiếng với biệt danh thiên đường thuế, đã trở nên đắt đỏ hơn.

Năm 2013, Dubai xếp thứ 90 trong danh sách những thành phố đắt đỏ nhất đối với người nước ngoài, theo Mercer, một công ty tư vấn có trụ sở tại New York. Hiện tại, Dubai đã leo lên vị trí thứ 23 và là thành phố đắt đỏ nhất khu vực Trung Đông, cho dù đã giảm 2 bậc so với năm 2019, do giá thuê nhà giảm trong bối cảnh nguồn cung dồi dào.

Giáo dục cũng là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đi hay ở của nhiều gia đình, đặc biệt là khi ngày càng có nhiều hơn chủ các doanh nghiệp quyết định xóa bỏ các gói trợ cấp, trong đó có việc chi trả tiền học phí cho con em nhân viên. Cho dù ở thời điểm hiện tại, người dân có thể thoải mái chọn lựa ngôi trường cho con với những mức học phí khác nhau, nhưng Dubai vẫn là thành phố có chi phí giáo dục trung bình các cấp học cao nhất trong khu vực, ở mức 11.402 USD, theo International Schools Database.

Điều đó có thể khiến các bậc cha mẹ chuyển con sang những ngôi trường tại các quốc gia khác có học phí rẻ hơn, theo Mahdi Mattar, quản lý khách hàng tại MMK Capital, công ty tư vấn cho các quỹ đầu tư tư nhân và các nhà đầu tư vào lĩnh vực giáo dục tại Dubai. Ông ước tính rằng tỷ lệ nhập học tại đây sẽ giảm từ 10 đến 15%.

Sarah Azba là giáo viên mất việc bởi các biện pháp cách ly xã hội buộc các trường học phải tổ chức dạy học trực tuyến. Điều đó tước đi quyền lợi quan trọng của cô là giáo dục miễn phí cho con trai. Do đó, cô và hai con quay trở lại Mỹ, nơi người con trai 14 tuổi theo học tại một trường công lập và người con gái thì đăng ký một trường đại học. Chồng cô sẽ ở lại và chuyển tới một căn nhà mới nhỏ hơn và có chi phí thuê “dễ chịu” hơn.

“Việc phải chia rẽ các thành viên trong gia đình quả thực không phải là quyết định dễ dàng gì, nhưng chúng tôi buộc phải làm thế”, Azba cho biết.

Trong nhiều thập kỷ, Dubai đã có những bước tiến to lớn, là nơi tụ hội của những trung tâm thương mại xa xỉ và những tòa nhà chọc trời cao nhất trên thế giới. Trên những khu vực trước kia là sa mạc cằn cỗi mọc lên những khu dân cư với những căn biệt thự sang trọng được thiết kế phục vụ những gia đình người nước ngoài, những người có mức thu nhập rất cao.

Những loại hình dịch vụ vui chơi giải trí mọc lên như nấm, những nhà hàng với các đầu bếp đẳng cấp thế giới xuất hiện ngày càng nhiều, phục vụ nhu cầu của đông đảo cư dân ngoại quốc tại thành phố này. Nhưng những dấu hiệu tiêu cực bắt đầu xuất hiện trước cả năm 2020. Các trung tâm thương mại lúc nào cũng đông đúc nhưng người tiêu dùng không chi tiêu nhiều như trước nữa. Các dự án bất động sản đang được triển khai xây dựng cũng có ít người mua hơn.

Nền kinh tế của Dubai không bao giờ có thể quay trở lại với tốc độ tăng trưởng “đáng kinh ngạc” mà địa phương này từng sở hữu trước cuộc khủng hoảng tín dụng toàn cầu diễn ra vào năm 2008, khởi nguồn cho một làn sóng người ngoại quốc rời khỏi thành phố này. Sau đó, khi tình hình có phần được cải thiện, đợt giảm giá dầu vào năm 2014 khiến cho mọi nỗ lực của nền kinh tế sụp đổ. Expo 2020, một hội chợ kéo dài 6 tháng và được kỳ vọng sẽ thu hút khoảng 25 triệu du khách đến tham quan, dự kiến được tổ chức trong năm nay, thế nhưng đã bị hoãn do dịch Covid-19.

Dubai, cũng như nhiều thành phố khác trong vùng Vịnh, phụ thuộc rất nhiều vào các lao động người nước ngoài. Thế nhưng các nhà lập pháp lại tỏ ra lưỡng lự khi bơm tiền để giải cứu nền kinh tế, thay vào đó, họ có vẻ thích tích trữ tiền mặt phòng trường hợp xấu xảy ra. Điều này có thể dẫn đến hệ quả là một làn sóng “chảy máu” người lao động ngoại quốc, qua đó càng làm trầm trọng thêm những thiệt hại gây ra bởi dịch bệnh Covid-19, theo Ziad Daoud, nhà kinh tế học trưởng các thị trường mới nổi của Bloomberg.

Lực cầu yếu đồng nghĩa với việc quá trình hồi phục của nền kinh tế sẽ kéo dài hơn. Không giống như như một số quốc gia Trung Đông khác, UAE không phải chứng kiến số lượng các ca nhiễm Covid-19 tăng vọt khi quốc gia này mở cửa lại nền kinh tế nhưng sự phụ thuộc vào dòng người cũng như hàng hóa quốc tế đồng nghĩa với việc quốc gia này khá nhạy cảm với những xáo trộn toàn cầu.

Emirates Group, công ty hàng không nổi tiếng thế giới, đang lên kế hoạch cắt giảm 30.000 nhân sự, con số lớn nhất trong ngành. Các khách sạn tại Dubai cũng có thể sẽ cắt giảm tới 30% số lượng nhân viên. Các nhà phát triển bất động sản đảo nhân tạo và tòa nhà cao nhất Dubai cũng cắt giảm lương thưởng của nhân viên. Careem, ứng dụng gọi xe của Uber tại khu vực Trung Đông cũng phải cắt giảm 1/3 số nhân viên trong tháng 5, trước khi có những thông báo rằng tình hình kinh doanh của công ty đang dần hồi phục.

Công ty vận tải Move it Cargo and Packaging có trụ sở tại Dubai cho biết họ nhận được trung bình khoảng 7 cuộc gọi mỗi ngày từ các cư dân với mong muốn vận chuyển đồ đạc ra nước ngoài. Con số này vào cùng kỳ năm 2019 chỉ từ 2 đến 3 cuộc gọi. Cũng vào thời điểm đó, số người có nhu cầu chuyển đi tương đương với số người chuyển đến. Nhưng ở hiện tại, xu hướng này chỉ diễn ra một chiều.

Marc Hakabi, 42 tuổi, dành cả tuần trước để phân loại đồ đạc ông đã mua trong 11 năm sống tại Dubai. Những chiếc hộp to, nhỏ xếp chật kín các căn phòng khi ông, vợ của ông và hai cô gon gái quyết định quay trở về Canada. Ông mất công việc là chuyên viên quảng cáo trong tháng 3. Ông nỗ lực tìm kiếm một công việc mới có thể cho phép ông và gia đình ở lại thành phố này nhưng hiện không còn đủ tiền để lưu lại lâu hơn nữa.

“Tôi rất buồn khi phải rời đi”, Halabi cho biết. “Dubai giống như nhà của tôi vậy, nơi đã cho tôi rất nhiều cơ hội. Nhưng khi gia đình tôi gặp khó khăn, chúng tôi không nhận được nhiều sự trợ giúp. Và tất cả những gì bạn có là một hoặc hai tháng dọn dẹp và sau đó rời đi”.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo