Thứ bảy, 31/10/2020 | 08:37 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Bầu cử tổng thống Mỹ 2020 Kết quả kinh doanh quý III/2020 Doanh nhân Việt Nam BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam
Chủ nhật, 12/1/2020, 08:00 (GMT+7)

Cuộc chiến cứu 'thế hệ bị lãng quên' ở Nhật Bản

Trọng Đại (Theo Nikkei Asian Review) Chủ nhật, 12/1/2020, 08:00 (GMT+7)

Trong một trung tâm giới thiệu việc làm công chức tại thành phố Kobe, khoảng 20 người ở độ tuổi trên 35 đang tìm kiếm “bước ngoặt” sự nghiệp. Đối với một số ứng viên, đây có thể sẽ là “liều thử” cuối cùng.

“Tôi thất vọng lắm rồi”, theo một người đàn ông 37 tuổi, đang nghe những bài thuyết trình đến từ các tuyển dụng viên trong ngày cuối cùng của chương trình đào tạo kéo dài 2 tuần. Đây là một phần tham vọng của chính phủ Nhật Bản để có thể tăng tỷ lệ có việc làm của những công dân đang ở độ tuổi trung niên.

Người đàn ông nói trên tốt nghiệp đại học ngay sau khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu kết thúc vào những năm cuối của thập niên 2000. Không thể tìm được việc làm ổn định, anh miễn cưỡng chấp nhận làm công việc ban đêm trước khi từ bỏ do vấn đề sức khỏe cũng như những mâu thuẫn với cấp trên.

“Tôi không thể sống tươm tất nếu như tôi không thay đổi”, anh cho biết.

Người đàn ông đó, cũng như nhiều người tham gia vào chương trình của trung tâm, thuộc về “thế hệ bị lãng quên”, cụm từ ám chỉ những người trong độ tuổi từ 35 đến 40. Họ tốt nghiệp đại học sau khi những bong bóng của nền kinh tế vỡ vào những năm 1990. Họ bước vào thị trường lao động ở thời kỳ ảm đạm- hay còn gọi là “đóng băng tuyển dụng”, tên gọi trở nên khá quen thuộc đối với nhiều người dân Nhật Bản.

“Thế hệ bị lãng quên” ám chỉ những người trong độ tuổi từ 35 đến 40 ở Nhật Bản. Ảnh: Nikkei.

“Thế hệ bị lãng quên” ám chỉ những người trong độ tuổi từ 35 đến 40 ở Nhật Bản. Ảnh: Nikkei.

Tính đến năm 2018, 30% dân số Nhật Bản trong độ tuổi từ 35 đến 44 không tham gia lực lượng lao động hoặc không có việc làm toàn thời gian nào. Những người không làm việc toàn thời gian phải đảm nhiệm những vị trí tạm thời hoặc bán thời gian, trong khi Nhật Bản là đất nước vốn nổi tiếng về việc trọng dụng những nhân viên trung thành (những người gần như cả đời không thay đổi công việc). Trong khi đó, các công ty cũng ưa thích hình thức tuyển dụng những sinh viên trẻ mới tốt nghiệp hơn là việc tìm kiếm nhân sự đang ở giai đoạn giữa sự nghiệp.

Điều khiến chính phủ Nhật Bản lo ngại đó là nhiều người lớn lên trong thời kỳ “đóng băng tuyển dụng” lại đang được trợ cấp bởi cha mẹ, những người khá cao tuổi. Điều này, cộng với sự thiếu hụt lực lượng lao động, thôi thúc Thủ tướng Shinzo Abe phải có những biện pháp thiết thực nhằm trợ giúp những người từng trải qua giai đoạn lịch sử khó khăn này.

Trước kỳ bầu cử Thượng viện hè 2018, chính phủ Thủ tướng Abe công bố mục tiêu 3 năm, qua đó, tăng tỷ lệ có việc làm cũng như thu nhập cho những cá nhân thuộc “thế hệ bị lãng quên” ở đất nước này. Theo kế hoạch, chính phủ sẽ chi đến 65 tỷ yên (600 triệu USD) trong 3 năm để trợ giúp cho bộ phận công dân này.

Chương trình trợ giúp những người trải qua giai đoạn “đóng băng tuyển dụng” đặt mục tiêu tạo ra 300.000 việc làm toàn thời gian mới cho những người đang ở trong độ tuổi từ 35 đến 44. Những mục tiêu khác trong đó bao gồm gia tăng thu nhập cho những người đang làm các công việc không thường xuyên, và hỗ trợ hàng trăm ngàn người yếu thế, giúp họ nhanh chóng hòa nhập với xã hội.

Yusuke Shimoda, nhà kinh tế học kỳ cựu thuộc viện nghiên cứu Nhật Bản, cho biết những kế hoạch mới của Tokyo, trên đà phát huy tác dụng của các nỗ lực trước đó, giúp cho rất nhiều người từng trải qua thời kỳ “đóng băng tuyển dụng”, vì phạm vi ảnh hưởng của nó lớn hơn.

“Kế hoạch mới đưa ra nhiều sự hỗ trợ hơn, từ trợ cấp tài chính cho đến cơ hội việc làm”, ông cho biết.

Bắt đầu từ năm nay, Nhật Bản sẽ tung ra nhiều ưu đãi để khuyến khích các doanh nghiệp tuyển dụng và đào tạo nhiều hơn người lao đông trong độ tuổi trên, bên cạnh đó, đây cũng là cách khích lệ các cơ sở giáo dục mở thêm những chương trình đào tạo đặc biệt. Các quỹ cũng sẽ được lập nên để cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho những người thất nghiệp và có nhu cầu tìm kiếm việc làm.

Nhật Bản muốn chính quyền các địa phương tuyển thêm nhiều vị trí làm việc và có thể tự tìm ra những giải pháp thích hợp với địa bàn quản lý. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi cũng sẽ thực hiện tuyển dụng nhiều công chức hơn.

Hiện tại chính là thời điểm hoàn hảo để thực hiện những kế hoạch trên, bởi tỷ lệ việc làm mới trên tổng số ứng viên đang ở mức cao: trên 1,5.

Đối với những người lớn tuổi hơn, xấp xỉ 50, đây có thể coi là cơ hội cuối cùng của họ, theo Yuji Genda, giáo sư ngành kinh tế lao động tại Đại học Khoa hoc- Xã hội Tokyo.

Việc dựa vào những người cao tuổi để chăm lo cho bộ phận không nhỏ những công dân thuộc “thế hệ bị lãng quên” là bước đi không bền vững. Họ rất cao tuổi và phần lớn đang ở độ tuổi “thất thập cổ lai hy”. Nếu như các gia đình đó rơi vào cảnh nghèo khó, hệ thống an ninh xã hội sẽ khó được đảm bảo dưới áp lực của tình trạng già hóa dân số, cũng như dân số ngày càng giảm.

Đến năm 2040, gánh nặng an ninh xa hội trên vai mỗi công dân Nhật Bản đang trong độ tuổi lao động ước tính sẽ ở mức hơn 7 triệu yên, theo viện nghiên cứu Nhật Bản. Giáo sư Shimoda cảnh báo “gánh nặng” này sẽ tăng ngày càng nhanh, tạo sức ép rất lớn lên chính phủ cũng như chính quyền các địa phương.

Việc giúp đỡ những người yếu thế sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều khi thời gian họ sống khép kín với xã hội tăng lên. Xấp xỉ 613.000 người dân Nhật Bản trong độ tuổi từ 40 đến 64 đang sống khép mình, xa cách xã hội trong ít nhất 6 tháng và không theo học chương trình giáo dục nào, hoặc đang có việc làm.

Với việc các biện pháp thực hiên mục tiêu 3 năm của chính phủ sẽ chính thức được áp dụng rộng rãi bắt đầu từ năm 2020, những cơ sở đóng vai trò quan trọng như trung tâm giới thiệu việc làm thành phố Kobe trở thành một trong những “người tiên phong” trong việc thực hiện kế hoạch này.

Trung tâm giới thiệu việc làm thành phố Kobe cử các nhân viên chuyên trách hỗ trợ những người thuộc “thế hệ bị lãng quên”, đồng thời thôi thúc các doanh nghiệp tăng cường tuyển dụng những người thuộc thế hệ này. Một khóa học kéo dài 2 tuần sẽ cung cấp những bí quyết về cách giao tiếp hiệu quả, cũng như nhiều khía cạnh khác trong công việc, và vào ngày cuối cùng của khóa học, đại diện các công ty sẽ được mời đến tiếp xúc trực tiếp với những ứng viên.

Kazuaki Suginaga, chủ tịch công ty xây dựng Nagatsuka-Tekkou, cho biết ông rất hào hứng với việc tuyển dụng những lao động có độ tuổi trên 35.

“Nhóm các lao động ở trong độ tuổi này là thứ công ty đang thiếu”, ông cho biết. Công ty có thể dùng những người trong độ tuổi này là cầu nối giữa những người trẻ và những nhân viên đang ở độ tuổi 50 hoặc 60.

Trong bối cảnh công ty đang thiếu hụt người lao động, Suginaga cho biết ông sẵn sàng đào tạo những nhân viên mới, cho dù họ không sở hữu những kỹ năng cần thiết.

Một ứng viên 38 tuổi họ Okubo cho biết các cơ hội là khá khiêm tốn đối vơi những người đang ở độ tuổi như anh và những người còn thiếu sót rất nhiều kỹ năng làm việc.

“Nhưng đây là cơ hội tốt”, anh chia sẻ về chương trình của trung tâm.

Các ứng viên trên 35 tuổi đang trao đổi với nhà tuyển dụng. Ảnh: Nikkei

Các ứng viên trên 35 tuổi đang trao đổi với nhà tuyển dụng. Ảnh: Nikkei.

Hưởng ứng kế hoạch của chính phủ, công ty nhân sự Pasona cho biết họ sẽ tuyển thêm 300 nhân viên trong độ tuổi này trong 3 năm tới. Công ty lên kế hoạch phân cho họ làm việc trong các dự án thuộc khu vực nông thôn, những nơi đang phải đối mặt với thực trạng thiếu hụt lao động trẻ dọ họ đổ dồn về thành phố.

Pasona cho biết làm việc tại các vùng nông thôn là trải nghiệm mới, cho phép những thành viên “thế hệ bị lãng quên” có cơ hội trở thành những người tiên phong, thay vì chạy đua để bắt kịp những người trẻ hơn hoặc trong cùng độ tuổi của họ.

Kinuko Yamamoto, phó chủ tịch của Pasona Group, cho biết công ty sẽ lập kế hoạch đào tạo những nhân viên mới trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, ngoại ngữ và nông nghiệp.

“Chương trình đào tạo sẽ bao gồm chủ đề thương mại trong lĩnh vực nông nghiệp, ví dụ như làm sao để có thể chế biến và đưa sản phẩm ra thị trường”, bà cho biết.

Bà cũng nhấn mạnh rằng, những lao động trung tuổi là những người có nhiều kinh nghiệm sống, và điều đó sẽ giúp sức rất nhiều cho các dự án tại vùng nông thôn. Bà rất hy vọng rằng những cá nhân đó sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình thay đổi bộ mặt nông thôn Nhật Bản.

Sankyu, công ty kỹ thuật và vận tải, đăng tuyển những vị trí mới nhắm vào những người thuộc độ tuổi trung niên trong tháng 10/2019. Công ty tuyển dụng được 9 nhân sự cho các chi nhánh, tính đến giữa tháng 12/2019.

Mỗi năm, công ty lên kế hoạch tuyển đến 1.300 nhân viên mới nhưng con số đó thường dừng lại ở con số 1.000. Hơn nữa, với số ít những người lao động trung niên đang làm việc trong công ty, “sự chuyển giao các thế hệ lãnh đạo sẽ gặp rất nhiều khó khăn”, theo Katsumi Aoyama, giám đốc nhân sự của Sankyu. Việc tuyển thêm nhiều hơn những người lao động ở độ tuổi trung niên sẽ là lời giải, nhưng để tuyển được những người mong muốn cũng không phải chuyên đơn giản.

Những việc làm mới tại Sankyu không yêu cầu các ứng viên phải có những kỹ năng cụ thể nào, nhưng “không giống như chúng tôi kỳ vọng, không có quá nhiều những đơn xin việc làm từ những người mà lâu chưa đi làm hoặc làm những công việc không mang tính ổn định”, Aoyama cho biết.

Thực tế này dấy lên câu hỏi làm thế nào để đảm bảo các cơ hội việc làm đến được với những người thực sự có nhu cầu?

Các công ty khác cũng có nhiều quan ngại liên quan đến việc tuyển dụng những người lao động trong độ tuổi trung niên, vì cho dù ký hợp đồng làm việc với họ, họ vẫn rời bỏ công ty sau thời gian ngắn, theo Yoshihiro Tanioka, người đứng đầu cơ quan lao động tỉnh Hyogo.

Tại một trung tâm giới thiệu việc làm khác tại Omiya, vùng ngoại ô phía bắc của Tokyo, phần lớn các việc làm dành cho lứa tuổi trung niên là công việc lái taxi.

“Chúng tôi vẫn còn rất nhiều việc phải làm nhằm nâng cao nhận thức từ các doanh nghiệp” rằng việc tuyển dụng những người thuộc “thế hệ bị lãng quên” là lựa chọn không hề tồi, theo Takeshi Hata thuộc Hello Work Plaza Omiya (tên của trung tâm).

Tham vọng của Thủ tướng Abe nhằm “giải cứu” những người lao động trung niên là một phần của mục tiêu lớn hơn nhằm đối phó lại với tình trạng sụt giảm lực lượng lao động. Ông cũng “mở cánh cửa” việc làm đối với phụ nữ, người lớn tuổi, và thậm chí cả người nhập cư. Nhưng theo Genda, đến từ đại học Tokyo, những rào cản này khá “cao” và cần phải có những “biện pháp mạnh tay” mới có thể xóa bỏ được, nhất là đối với cả thế hệ vốn bị “ngó lơ” trong hơn thập kỷ.

Người đàn ông 37 tuổi “tuyệt vọng” ở đầu bài báo, người từng dành nhiều đêm trắng để thực hiện công việc trước đây của mình, bày tỏ sự biết hơn, dù đó chỉ là tia hy vọng nhỏ nhoi.

“Tôi rất biết hơn khi các công ty bắt đầu tìm kiếm những ứng viên đang trong độ tuổi giống như tôi”, anh cho biết. “Và tôi cũng cảm ơn chính phủ vì quan tâm đến bộ phận người dân như chúng tôi”.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo