Thứ ba, 26/5/2020 | 16:39 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Dịch viêm phổi cấp do virus nCoV Kết quả kinh doanh quý I/2020 Họp ĐHĐCĐ thường niên 2020 Căn hộ 25 m2 Basel II với ngân hàng Việt
Thứ hai, 6/4/2020, 14:46 (GMT+7)

Covid-19 kích hoạt quả bom hẹn giờ của kinh tế Trung Quốc: Nợ nần

Chu Quang (Theo South China Morning Post) Thứ hai, 6/4/2020, 14:46 (GMT+7)

Bắc Kinh đang phải đứng trước một lựa chọn khó khăn: hoặc là chịu đựng một cú đánh chưa từng có giáng xuống nền kinh tế, hoặc đi theo con đường lựa chọn gói kích thích khổng lồ có khả năng gây hậu quả bất ngờ. Suy xét một cách cẩn thận thì virus tài chính cũng có thể độc hại như virus sinh học. 

copy-of-scmp-10apr12-ch-cary-h-3721-2388

Cary Huang là nhà bình luận kỳ cựu về các vấn đề Trung Quốc của tờ South China Morning Post. Ảnh: SCMP

Sự bùng phát của virus corona đã gây tổn thất lớn cho nền kinh tế Trung Quốc, khi tất cả các tít báo đều hướng đến sự tăng trưởng chậm lại ở mức kỷ lục trong hai tháng đầu năm.

Nhưng có một mối nguy hiểm thậm chí còn lớn hơn đối với nền kinh tế lớn đang phát triển nhanh nhất thế giới: Covid-19 sẽ trở thành chất xúc tác khiến nhiều vấn đề vốn đang âm ỉ trở nên sục sôi. Cốt lõi của những vấn đề này là sự gia tăng rủi ro một cách có hệ thống trong lĩnh vực tài chính và ngân hàng bị gây ra bởi sự tích lũy một mức nợ cao trong thập kỷ qua.

Sự bùng phát xảy ra vào thời điểm không thể tồi tệ hơn. 10 năm qua không chỉ chứng kiến nền kinh tế oằn mình gánh chịu khoản nợ chồng chất này mà nó còn liên quan đến sự suy giảm cơ cấu ổn định. Năm ngoái, tăng trưởng kinh tế Trung Quốc còn 6,1%, mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Bây giờ, ngay vào lúc quốc gia này đang xem xét chi tiêu nhiều hơn để chống đỡ và thúc đẩy tốc độ tăng trưởng đó, một đại dịch hoành hành có nghĩa là họ sẽ kiếm được ít tiền hơn nhiều so với bình thường.

Dữ liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Trung Quốc cho thấy nguồn thu tài chính giảm 9,9% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 2, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2009. Thu thuế nói chung giảm 11,2%, do nguồn thuế giá trị gia tăng (VAT) giảm 19%. Những sự sụt giảm xuất hiện vừa lúc chính phủ công bố mức cắt giảm thuế rộng rãi để đối phó với đại dịch.

Trong khi đó, sự leo thang của đại dịch ở phần còn lại của thế giới là gánh nặng đè thêm lên tăng trưởng kinh tế, lợi nhuận doanh nghiệp và thu nhập cá nhân của Trung Quốc. Điều này chắc chắn sẽ kéo giảm nguồn thu của chính phủ trong những tháng tới.

Đề xuất chi tiêu kích thích kinh tế của Bắc Kinh sẽ chỉ làm trầm trọng thêm đống nợ khổng lồ của Trung Quốc, vốn đã đạt 310% tổng sản phẩm quốc nội vào cuối năm ngoái, theo Viện Tài chính Quốc tế. Nhiều nền kinh tế trải qua mức nợ như vậy đã phải hứng chịu một sự cố tài chính hoặc một cuộc khủng hoảng kinh tế. Trung Quốc hiện chiếm khoảng 60% trong số 72.500 tỷ USD nợ thị trường mới nổi.

Một chiến dịch giảm bớt nợ đã giúp Bắc Kinh nhẹ gánh hơn trong năm 2018. Nhưng kể từ đó tới nay, quốc gia này đã quay trở lại kích thích dựa vào tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng và chống lại tác động của cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Khoảng 80% chứng khoán nợ của Trung Quốc đã được tích lũy trong thập kỷ qua khi nước này cố gắng đạt được cột mốc quan trọng về mặt chính trị là tăng gấp đôi quy mô nền kinh tế từ năm 2010 đến 2020. Đây vốn là mục tiêu chính trong giấc mơ “trẻ hoá quốc gia” của ông Tập Cận Bình. 

Trong khi mối đe dọa virus corona có vẻ đã lắng xuống ở chính Trung Quốc, mọi hy vọng về sự phục hồi sớm là không khả thi vì Covid-19 vẫn đang xé toạc các nền kinh tế phát triển lớn - các khách hàng và đối tác thương mại của Trung Quốc. Nhu cầu từ nước ngoài giảm mạnh sẽ tạo ra làn sóng chấn động thứ hai tấn công nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Trung Quốc, ngay khi nó đang hồi phục sau cú sốc đầu tiên là việc phải phong toả các thành phố của mình.

1x-1-7312-1586158659.jpg

Các địa phương tại Trung Quốc, vốn đã vay nợ ở mức cao, sẽ tiếp tục tăng chi tiêu để kích thích kinh tế. Ảnh: Bloomberg.

Bảng cân đối kế toán của Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng bởi cả nguồn thu đang nhỏ lại và nhu cầu chi tiêu tăng vọt. Các khoản nợ của doanh nghiệp ngày một tăng, các khoản vay mượn của chính quyền địa phương đang bùng nổ, cùng với những khoản vay mất khả năng thanh toán đang tăng vòn vọt đối với ngân hàng thương mại đang là ba khu vực có thể phá hoại các hệ thống tài chính ngân hàng mỏng manh. Tỷ lệ nợ giữa doanh nghiệp phi tài chính với GDP đã nhảy vọt từ 93% năm 2009 lên đến 153% vào năm ngoái, một trong những tỷ lệ cao nhất thế giới. Số trái phiếu không trả nợ đúng kỳ hạn của Trung Quốc cũng đạt kỷ lục trong năm 2018 và 2019.

Trong khi đó, các khoản nợ của chính quyền địa phương Trung Quốc sẽ tăng vọt. Số này sẽ thêm vào một đống nợ đã có giá trị lên tới 40.000 tỷ nhân dân tệ - khoảng 40% tổng số GDP năm ngoái. S&P Global Ratings đã chỉ ra rằng các phương tiện tài chính của chính quyền địa phương Trung Quốc chịu trách nhiệm chính cho việc tích lũy nợ ẩn. Vấn đề là trong khi chính quyền địa phương muốn chi tiêu nhiều hơn, thu nhập của họ từ đất đai, nguồn thu chính của địa phương, đang sụt giảm. Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết doanh thu từ đất ngoài ngân sách đã giảm 16,4% trong hai tháng đầu năm.

Các ngân hàng thương mại Trung Quốc cũng phải đối mặt với một thử thách nghiêm trọng vì nợ xấu có khả năng tăng lên. Ngay cả trước khi dịch bệnh bùng phát, hệ thống ngân hàng Trung Quốc đã là một quả bom hẹn giờ, với việc nhà nước phải bước vào để giải cứu một chuỗi những ngân hàng cỡ trung bị lâm vào thế khó. Một báo cáo ổn định tài chính do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc công bố vào cuối năm ngoái đã mô tả 586 trong 4.400 ngân hàng cho vay vốn ở quốc gia này ở mức rủi ro cao. Dữ liệu từ Ủy ban Điều tiết Ngân hàng và Bảo hiểm Trung Quốc cho thấy đã có sự gia tăng đều đặn trong số các khoản vay không trả nổi của các ngân hàng thương mại kể từ giữa năm ngoái, kết quả của việc Bắc Kinh thu hẹp chiến dịch giảm bớt nợ. 

Các nhà hoạch định kinh tế của Trung Quốc có thói quen dựa vào các gói kích thích khổng lỗ tài trợ bằng nợ mỗi khi tăng trưởng chậm lại. Bản chất khép kín của hệ thống tài chính của Trung Quốc tạo cho các nhà hoạch định chính sách thói chủ quan, vì họ có một kho dự trữ ngoại hối trị giá 3.100 tỷ đôla Mỹ. 

Tất cả các tín hiệu cho thấy đây là những gì họ sẽ làm một lần nữa, bất chấp rủi ro. Thông tin rò rỉ cho thấy Bắc Kinh đã sửa đổi ngân sách năm 2020 để tăng thâm hụt lên 3,5% GDP từ mức trần ban đầu là 3% để tài trợ cho gói kích thích lớn này. Các nhà phân tích cho rằng thâm hụt tài khóa thực tế có thể tăng cao hơn nhiều so với 4,9% năm ngoái, bao gồm cả việc vay và chi tiêu ngoài ngân sách. Thật vậy, trong một cuộc họp vào ngày 27/3 của Bộ Chính trị, cơ quan tối cao của Trung Quốc, đã đề nghị tăng quy mô gói kích thích, kêu gọi tăng tỷ lệ thâm hụt tài khóa, tăng phát hành trái phiếu kho bạc đặc biệt và tăng hạn ngạch trái phiếu đặc biệt ban hành bởi chính quyền địa phương. Các nhà hoạch định chính sách cũng đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại chấp nhận ngưỡng cao hơn cho các khoản nợ xấu, với hy vọng giữ cho hàng ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ không bị sụp đổ. Chính phủ đã tăng tốc phát hành trái phiếu. Việc phát hành trái phiếu đặc biệt gần như tăng gấp ba so với năm ngoái, lên tới 950 tỷ nhân dân tệ trong hai tháng đầu năm 2020. 

Dự kiến nợ của Trung Quốc sẽ tăng đáng kể trong những tháng tới, như trong tất cả các cuộc khủng hoảng trước đó. Tuy nhiên, Bắc Kinh nên cẩn thận rằng lần này các biện pháp tài khóa sẽ bị hạn chế. Nó sẽ chỉ giúp đỡ vấn đề nguồn cung nội bộ của quốc gia chứ không có ích lợi gì đối với những nhu cầu bên ngoài. Trung Quốc cần hết sức thận trọng: một loại virus tài chính độc hại, nếu buông lỏng quản lý, sẽ dễ lây lan và gây chết người như một loại virus sinh học.  

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo