Thứ sáu, 27/11/2020 | 10:33 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Bầu cử tổng thống Mỹ 2020 Kết quả kinh doanh quý III/2020 Doanh nhân Việt Nam BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam
Chủ nhật, 25/10/2020, 11:00 (GMT+7)

Cơn đau đầu mang tên '26 triệu tấn quần áo cũ' của Trung Quốc

Trọng Đại (Theo Bloomberg) Chủ nhật, 25/10/2020, 11:00 (GMT+7)

“Giảm thải khí carbon, sự ấm áp, tình yêu”- đó là những dòng chữ được in trên một thùng quần áo to bằng kim loại màu xanh trên đường phố. Đó cũng chính là nơi Zhao Xiao, đang sinh sống tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc, thường xuyên lui tới để quyên góp những bộ đồ cũ cô không còn dùng tới nữa.

“Những người kém may mắn hơn tôi thực sự cần chúng. Điều đó thật tuyệt và khiến tôi ít cảm thấy tội lỗi hơn khi vứt những bộ đồ cũ ra bãi rác”, người phụ nữ 35 tuổi, đang sống tại quận Đông Thành, chia sẻ.

Zhao có cơ sở khi lo lắng về những điều có thể xảy ra với những bộ đồ cô quyên góp. Có nhiều điểm quyên góp quần áo tương tự được lắp đặt khắp các thành phố lớn tại Trung Quốc. Nhưng thực sự có rất ít những vật phẩm trong đó được dành cho những người nghèo. Một phần, những bộ đồ đó sẽ được bán sang cho các nước đang phát triển. Phần còn lại sẽ bị đốt hoặc tống ra bãi rác. 

Người dân Trung Quốc vứt đi tới 26 triệu tấn quần áo mỗi năm, và ít hơn 1% trong số đó được tái sử dụng hoặc tái chế, theo Xinhua. Ảnh: Bloomberg.

Người dân Trung Quốc vứt đi tới 26 triệu tấn quần áo mỗi năm. Ảnh: Bloomberg.

Tại một quốc gia có sản lượng áo phông lên tới 5 tỷ chiếc/năm, sẽ thật “mất mặt” nếu như ai đó mặc những bộ đồ cũ. Có hàng triệu tấn quần áo bị thải đi mỗi năm tại quốc gia này. Một tầng lớp trung lưu “chịu chi”, kết hợp với đó là sự bùng nổ của lĩnh vực thương mại điện tử, đã biến Trung Quốc trở thành thị trường thời trang lớn nhất trên thế giới, chính thức vượt qua Mỹ trong năm 2019.

Trung Quốc đại lục chiếm tới 1/5 tổng doanh thu toàn cầu của hãng thời trang nổi tiếng Uniqlo. Doanh thu của công ty này tại đây tăng tới gần 27% trong năm tài khóa 2017-2018, đạt hơn 4 tỷ USD. Phần lớn các sản phẩm được người Trung Quốc ưa chuộng là các sản phẩm thời trang nhanh, được sản xuất đại trà, giá cả phải chăng, và chất liệu vải không bền.

Kết quả là người dân Trung Quốc vứt đi tới 26 triệu tấn quần áo mỗi năm, và ít hơn 1% trong số đó được tái sử dụng hoặc tái chế, theo Xinhua.

Tác động môi trường của lượng rác thải này là vô cùng lớn. Ngành công nghiệp thời trang thải ra tới 10% lượng carbon toàn cầu, nhiều hơn lượng khí thải từ máy bay và tàu biển cộng lại, theo tổ chức Ellen MacArthur Foundation. Ước tính, việc tái sử dụng 1 kg quần áo sẽ giúp không phát thải 3,6 kg khí CO2, tiết kiệm 6.000 lít nước, 0,3 kg phân bón và 0,2 kg thuốc trừ sâu, nếu đem so sánh với việc sản xuất quần áo từ những nguồn nguyên vật liệu mới

Một phần nguyên nhân của vấn đề này chính là việc tái chế quần áo tại Trung Quốc không thể tạo ra lợi nhuận, điều được quy định bởi luật pháp. Việc kinh doanh các loại quần áo không phải với mục đích từ thiện bị cấm do những lí do liên quan đến sức khỏe và sự an toàn. Tại Trung Quốc, quần áo đã qua sử dụng thường được coi là không vệ sinh, thậm chí còn là vận rủi. Và dịch Covid-19 làm trầm trọng thêm quan điểm đó.

Bên ngoài đường vành đai số 5, trong một sáng chủ nhật gần đây tại khu vực đông bắc thành phố Bắc Kinh, hàng chục người đang tham quan cửa hàng từ thiện Roundabout Charity, nơi đang có hội chợ đồ đã qua sử dụng. Họ mua đồ chơi, sách báo, đồ trang trí nhà cửa, nhưng hầu như không ai đoái hoài tới khu vực quần áo cũ. Tại một thành phố 20 triệu dân, Roundabout là một trong số ít những cửa hàng từ thiện có bán những bộ quần áo "second-hand".

“Tôi mua đồ cũ với mục đích tốt, nhưng ngay cả gia đình và bạn bè tôi đều không hiểu tại sao tôi lại mua đồ cũ trong khi tôi có thể mua những bộ đồ mới mang thương hiệu quốc tế”, theo Chen Wen, 28 tuổi, một cư dân địa phương. “Khi mọi người nhìn thấy những bộ đồ cũ, họ nghĩ điều đó là không thân thiện với môi trường, họ nghĩ về sự nghèo khổ".

Trung Quốc cho phép các tổ chức được chính phủ cấp phép thu thập quần áo cũ và phân loại những bộ đồ còn “tốt”. Nhưng rất ít tổ chức làm điều đó. Thời gian và công sức họ bỏ ra là không đáng tại một quốc gia mà quần áo cũ không phổ biến, ngay cả tại những khu vực nghèo khó.

“Đôi khi có quá nhiều quần áo được đem tới các địa điểm thu nhận, Bộ Dân chính Trung Quốc cho biết. “Đây là một thực trạng rất khó để giải quyết”.

Các sản phẩm quần áo có chất lượng tốt thường được phân loại và bán ra nước ngoài. Kim ngạch xuất khẩu quần áo cũ của Trung Quốc đã chạm ngưỡng 6.4% tổng kim ngạch xuất khẩu loại hàng hóa này trên toàn cầu trong năm 2015, từ mốc ít hơn 1% vào năm 2010, theo thông tin mới nhất công bố bởi Hiệp hội tái chế sản phẩm dệt may có trụ sở tại Anh.

Phần nhiều trong số đó có đích đến là châu Phi. 10 năm về trước, Anh cung cấp tới 25% lượng quần áo cũ cho Kenya. Hiện tai, Trung Quốc là nhà cung cấp lớn nhất, chiếm khoảng 30%, trong khi thị phần của Anh giảm xuống 17%.

Các sản phẩm quần áo có chất lượng tốt thường được phân loại và bán ra nước ngoài. Ảnh: Bloomberg.

Các sản phẩm quần áo có chất lượng tốt thường được phân loại và bán ra nước ngoài. Ảnh: Bloomberg.

Một vài nhà xuất khẩu Trung Quốc phụ thuộc vào các địa điểm thu nhận quần áo tại các khu dân cư, nhưng hiện tại, nhiều đơn vị đã sử dụng các trang web thương mại điện tử như Apipay để có thể kêu gọi được các nguồn đóng góp.

Khoảng 70% lượng quần áo thu nhận bởi Baijingyu, có trụ sở tại Hàng Châu, hoặc White Whales được bán cho các thị trường quần áo cũ nước ngoài, trong khi 15% trong số đó được tận dụng để sử dụng trong các hoạt động xây dựng, nông nghiệp, làm vườn hoặc trở thành nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất điện từ rác, theo Jason Fang, CEO của Baijingyu.

Với những thị trường trọng điểm tại khu vực Đông Nam Á và châu Phi, phần lớn lượng xuất khẩu của công ty là quần áo mùa hè. Chỉ 15% lượng quần áo được quyên góp được phân phát tới các khu vực nghèo khó tại Trung Quốc.

“Tất cả mọi người đều muốn số quần áo mà họ ủng hộ đến được với các gia đình nghèo khó trong nước, nhưng điều đó là không thực tế ở thời điểm hiện tại”, Fang chia sẻ. “Một vài năm trước, nếu như một chiếc vest có độ mới 70%, mọi người sẽ ngay lập tức mua nó, nhưng ngày nay, tôi sẽ cảm thấy thật xấu hổ nếu chào bán những bộ quần áo có độ mới dưới 90%”.

Một lượng quần áo được vận chuyển tới châu Âu và Mỹ trước khi chúng tiếp tục hành trình từ các nước đó tới châu Phi để có được mức giá bán tốt hơn, Fang nói. “Mọi khách hàng châu Phi đều muốn mua quần áo xuất từ Mỹ”.

Không lâu trước đó, Trung Quốc là nhà một “nhà nhập khẩu lớn”. Tại nhiều thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Phúc Kiến và Quảng Đông, việc phân loại và bán quần áo đã qua sử dụng từ các container nhập khẩu “phế liệu nước ngoài” từng là một nghề “ăn nên, làm ra”. Nhưng vào năm 2017, Trung Quốc đã chính thức cấm việc nhập khẩu 24 loại chất thải rắn, trong đó có các sản phẩm may mặc, buộc nhiều quốc gia phải tìm các điểm đến mới tại châu Á, hoặc phải đẩy mạnh tái chế tại nguồn.

“Điều này phản ánh đúng những gì đang diễn ra đối với các thị trường quần áo cũ toàn cầu”, theo Alan Wheeler, người đại diện của bộ phận hàng may mặc thuộc Phòng Tái chế quốc tế.

“Các thị trường đang ngày một chật chội. Từ quan điểm về môi trường, thực tế người dân Trung Quốc gửi những bộ quần áo đã qua sử dụng cho mục đích tái sử dụng và tái chế là điều vô cùng tích cực, nhưng cũng làm dấy lên một vấn đề nghiêm trọng”.

Hy vọng có thể nói là rất ít, nhưng hiện tại, số lượng các công ty khởi nghiệp được thành lập nhằm tìm kiếm các giải pháp hiệu quả để có thể tái sử dụng quần áo cũ đang ngày một tặng lên. Re-Clothing Bank tuyển dụng những người phụ nữ nhập cư tại một ngôi làng gần thủ đô Bắc Kinh với công việc phân nhỏ các sản phẩm quẩn áo cũ nhằm tạo ra những chiếc thảm, túi và áo jacket.

“Một nhân viên bảo vệ trung tuổi tại Thượng Hải đã sử dụng một nửa số tiền lương trong tháng để mua một chiếc áo khoác làm từ quần áo cũ”, theo Zhang Na, một nhà sáng lập công ty khởi nghiệp. “Đó là khi tôi nghĩ rằng lĩnh vực này hoàn toàn có một tương lai tươi sáng”.

Nhưng phần lớn quần áo bỏ đi tại Trung Quốc có đích đến là các bãi rác, làm trầm trọng hơn vấn đề ô nhiễm môi trường tại quốc gia này. Phần lớn trong tổng số 654 bãi rác khổng lồ tại đây đã được lấp đầy trước kế hoạch.

Bãi rác rộng lớn nhất của Trung Quốc nằm tại thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, có diện tích tương đương 100 sân bóng đá, nhưng đã được lấp đầy sớm hơn 25 năm so với kế hoạch sau khi nhận lượng rác thải cao hơn đến 4 lần so với dự kiến. Và kết quả là, Trung Quốc đã phải thải bỏ hơn 200 triệu m3 rác thải ra vùng nước ven biển vào năm 2018, theo Bộ Môi trường Trung Quốc.

Và chính thực trạng đó là khởi nguồn cho một phương pháp, đang được áp dụng rộng rãi, nhằm giải quyết “núi” quần áo cũ tại Trung Quốc: đốt bỏ. Các sản phẩm quần áo bị cắt nhỏ hoặc xé vụn được thêm vào các nguyên liệu đốt ướt tại các nhà máy xử lý rác để tăng tính hiệu quả. Trung Quốc liệt các nhà máy đó vào nhóm các công ty sản xuất năng lượng tái tạo, cho dù chúng thải ra rất nhiều khí thải độc hại, và đã cố nâng công suất của các nhà máy đó lên gấp 2 lần trong vòng 5 năm qua.

Đây không phải là một giải pháp bền vững, thân thiện với môi trường, theo Wheeler, “Quần áo cần được thiết kế để có độ bền cao và có khả năng tái chế. Và khi mọi người không còn dùng tới chúng nữa, họ cần gửi chúng đi để được tái sử dụng”.

Wheeler cho biết phải pháp thực tế nhất lại rất đơn giản. Đó là “chúng ta nên mua ít quần áo đi”.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo