Thứ ba, 20/4/2021 | 18:11 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý I/2021 Cuộc khủng hoảng nguồn cung chip toàn cầu ĐHĐCĐ 2021 "Sốt" đất trên cả nước Kế hoạch kinh doanh 2021
Thứ tư, 30/12/2020, 16:09 (GMT+7)

5 biến số của thị trường năng lượng sau một năm ‘giá dầu đi tàu lượn’

Như Tâm (Theo Financial Times) Thứ tư, 30/12/2020, 16:09 (GMT+7)

Giá dầu Brent giảm từ gần 70 USD/thùng hồi đầu năm 2020 xuống dưới 20 USD/thùng trong tháng 4 khi các lệnh phong tỏa vì Covid-19 ảnh hưởng đến lực cầu. Giá hợp đồng tương lai dầu WTI tại Mỹ thậm chí còn xuống âm, tức người bán sẵn sàng trả thêm tiền để người mua nhận dầu.

Sau cuộc chiến giá dầu giữa Nga và Arab Saudi – dù chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, OPEC và Nga kích hoạt thỏa thuận giảm cung kỷ lục 9,7 triệu thùng/ngày nhằm ổn định thị trường. Nhưng thị trường tiếp tục đón nhận tin xấu với nhiều công ty bị ép phải hủy các kế hoạch đầu tư khi các cường quốc  châu Âu hướng đến tương lai xanh hơn.

Năm 2020 biến động sắp kết thúc, thị trường năng lượng có dấu hiệu phục hồi vừa phải. Giá dầu thô quay về 50 USD/thùng, một số nhà đầu tư đặt cược “bánh xe” dầu bắt đầu chuyển động, ngay cả khi lực cầu dự báo đạt đỉnh.

Dưới đây là 5 yếu tố cần theo dõi trong năm 2021.

Lực cầu

Lực cầu dầu trung bình khả năng cao tăng kỷ lục trong năm 2021, tuy nhiên, lực cầu dự báo vẫn thấp hơn đáng kể so với thời trước đại dịch.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo lực cầu tăng gần 6 triệu thùng/ngày trong năm 2021 nhưng trung bình chỉ 96,9 triệu thùng/ngày – thấp hơn đáng kể so với đỉnh 100 triệu thùng/ngày năm 2019.

Lực cầu ban đầu chỉ được dự báo tăng khoảng 1 triệu thùng/ngày trong năm 2020 và 2021. Điều đó nghĩa là sức tiêu thụ trong năm 2021 thấp hơn ít nhất 5 triệu thùng/ngày ngay cả khi không có Covid-19. Năm 2009, khi kinh tế thế giới chìm trong khủng hoảng tài chính, lực cầu dầu chỉ giảm hơn 1 triệu thùng/ngày.

Diễn biến giá dầu Brent từ đầu năm.

Diễn biến giá dầu Brent từ đầu năm.

Lực cầu yếu do 3 nguyên nhân chính. Yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất là nhiên liệu máy bay, với hoạt động hàng không suy giảm nghiêm trọng, tiêu thụ ít hơn 2,5 triệu thùng/ngày so với trước đại dịch.

Lực cầu xăng và diesel sẽ tốt hơn nhưng bị hạn chế trong nửa đầu năm 2021 cho đến khi vaccine Covid-19 được phân phối rộng rãi và chỉ đạt 97 – 99% mức trước đại dịch, theo IEA.

“Hai quý tiếp theo có thể không có khác biệt ý nghĩa so với hiện tại”, Amrita Sen của Energy Aspects cho biết.

Yếu tố còn lại là từ kinh tế suy giảm, như lực cầu từ các công ty sản xuất và hoạt động vận tải biển ít đi.

Cung dầu

Triển vọng cung dầu có phần phức tạp hơn.

Giá dầu sụp đổ năm 2020 khiến vốn đầu tư chảy khỏi ngành trong khi những vấn đề thực tiễn như giãn cách xã hội trên các giàn khoan dầu làm trì hoãn các chương trình khoan.

Tiếp đó là lĩnh vực dầu đá phiến Mỹ. Dầu đá phiến thay đổi ngành dầu khí thế giới, tăng trưởng của dầu đá phiến khiến OPEC phải phòng vệ suốt 5 năm qua.

Nguồn cung dầu đá phiến giảm mạnh theo giá dầu với sản lượng tại Mỹ giảm từ kỷ lục 12,3 triệu thùng/ngày năm 2019 xuống còn 11,3 triệu thùng/ngày năm nay, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA).

Ngành dầu đá phiến tái ổn định trong nửa cuối năm 2020 nhưng những ngày tăng trưởng bùng nổ chưa trở lại. EIA nhận định sản lượng của Mỹ giảm còn 11,1 triệu thùng/ngày trong năm 2021.

Tuy nhiên, một trong những biến số của thị trường dầu là ngành dầu đá phiến cùng các nhà sản xuất phản ứng thế nào nếu giá dầu vượt xa 50 USD/thùng – mốc giúp hầu hết công ty trang trải chi phí.

Về thế giới, IEA cho rằng sản lượng ngoài OPEC tăng 500.000 thùng/ngày trong năm 2021 sau khi giảm 2,6 triệu thùng/ngày trong năm nay.

“Câu hỏi đặt ra là giá dầu có thể duy trì được ở mức cao và giữ đà tăng hay không”, Bjornar Tonhaugen tại Rystad Energy nói.

OPEC và đồng minh

Sự khác biệt cung – cầu gây sức ép đáng kể lên hành động của của OPEC và đồng minh, tức OPEC+.

Hai bên dừng cuộc chiến giá dầu dài một tháng hồi tháng 4 và nhất trí giảm khoảng 10% tổng sản lượng toàn cầu để cứu thị trường.

Thỏa thuận giảm sản lượng nhằm tạo ra vùng đệm, giúp các quốc gia có thể sản xuất nhiều hơn khi lực cầu phục hồi. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng hiện tại đang khiến họ “mắc kẹt” với phần cung 7 triệu thùng/ngày chưa thể phục hồi. OPEC+ dự kiến họp vào ngày 4/1 để thảo luận khả năng tăng sản lượng thêm 500.000 thùng/ngày.

Năm 2021 ẩn chứa nhiều biến số khó lường với thị trường năng lượng. Ảnh: AP.

Năm 2021 ẩn chứa nhiều biến số khó lường với thị trường năng lượng. Ảnh: AP.

Căng thẳng trong OPEC+ đang gia tăng khi nhóm cân nhắc khả năng các biện pháp phong tỏa được tái triển khai với mong muốn tăng sản lượng.

Câu hỏi về lực cầu dài hạn vẫn phủ bóng lên cuộc họp của OPEC+.

Lo ngại một cuộc chiến giá dầu nữa trong OPEC+ đang gây áp lực lên tâm lý chung, giới phân tích tại RBC Capital Markets nhận định. “Việc tái cân bằng thị trường vẫn phụ thuộc nhiều vào cách quản lý nguồn cung từ OPEC+”.

Địa chính trị

Thay đổi địa chính trị lớn nhất năm 2021 sẽ đến khá sớm, với việc Tổng thống Donald Trump kết thúc nhiệm kỳ và rời Nhà Trắng. Tổng thống Trump tác động đáng kể đến các quyết định của OPEC, gây sức ép để Arab Saudi tăng hoặc giảm sản lượng để nhận được sự hỗ trợ từ ông.

Tổng thống đắc cử Joe Biden dự báo ít can thiệp đến OPEC nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến thị trường nhiều như người tiền nhiệm. Mỹ khả năng cao sẽ hồi sinh thỏa thuận hạt nhân với Iran, nới lỏng các lệnh trừng phạt và Tehran bơm thêm 2 triệu thùng/ngày ra thị trường.

Căng thẳng tại một số nhà sản xuất dầu mỏ yếu hơn ở châu Phi, Mỹ Latinh và các vùng khác, cũng sẽ được theo dõi sát. Tất cả đều bị ảnh hưởng đáng kể khi giá dầu giảm, đe dọa ổn định chính trị.

Lọc dầu

Một trong những lĩnh vực tệ nhất ngành dầu năm 2020 là lọc dầu. Lĩnh vực dầu thô được hỗ trợ bởi chính sách nguồn cung từ OPEC+ nhưng các cơ sở lọc dầu có ít đòn bẩy hơn khi lực cầu lao dốc, đồng nghĩa biên lợi nhuận thấp trong phần lớn năm nay.

Xu hướng đóng cửa vĩnh viễn các nhà máy lọc dầu khả năng cao gia tăng trong năm 2021, đặc biệt là ở châu Âu. Nhưng khi một lượng đủ nhà máy đóng cửa, biên lợi nhuận những cơ sở còn trụ vững sẽ được thúc đẩy.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo