Thứ ba, 10/12/2019 | 09:40 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ sáu, 29/11/2019, 17:17 (GMT+7)

Từ hạt gạo nhìn về con tôm

Hồ Quốc Lực (Chủ tịch HĐQT Thực phẩm Sao Ta) Thứ sáu, 29/11/2019, 17:17 (GMT+7)
Ông Hồ Quốc Lực - Anh hùng Lao động, Chủ tịch HĐQT CTCP Thực phẩm Sao Ta, thành viên Tập đoàn PAN.

Ông Hồ Quốc Lực - Anh hùng Lao động, Chủ tịch HĐQT CTCP Thực phẩm Sao Ta, thành viên Tập đoàn PAN.

Hạt gạo, từ thiếu ăn căng thẳng 1977-1980, năm 1989 bắt đầu có dư để xuất khẩu trên một triệu tấn, thật là ngoạn mục! Con tôm, tuy không nhiều nhưng từ cuối năm 1977 đã có lô hàng tôm đông lạnh lên tàu viễn dương, tới các thị trường gần như Singapore, Hong Kong, Nhật Bản.

Hạt gạo, 40 năm qua quanh quẩn với những giống có năng suất cao, nhưng giá trị thấp. Con tôm khởi đầu cũng giá trị thấp nhưng từ 20 năm qua, đã có giá cao hàng đầu trong ngành tôm thế giới do nâng cao trình độ chế biến, do sự linh hoạt của các doanh nhân tôm trong việc tiếp cận các công nghệ mới và thị trường.

Hạt gạo, con tôm Việt ngày càng tăng về lượng xuất khẩu, trong nhóm hàng xuất khẩu tỷ đô la, cả hai đang trong top ba thế giới.

Hạt gạo, con tôm đều là sản phẩm đang được quan tâm xây dựng thương hiệu, nhưng tới thời điểm này chưa có gì đáng kể. 

Tóm lại, trong 30 năm qua, hạt gạo, con tôm Việt đã có sự vươn mình hết sức mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng hàng đầu thế giới. Hình ảnh lại có sự khác biệt. Con tôm vào khúc thị trường khá và cao cấp. Hạt gạo chủ yếu còn ở khúc thị trường bình dân. Cả hai đã tạo ra quá nhiều việc làm, từng bước làm thay đổi diện mạo nông thôn và cải thiện đời sống nông dân, nhưng chậm và chưa bền, chưa đạt kỳ vọng. Con tôm có tiếng tăm hơn hạt gạo nhưng cả hai chưa có thương hiệu xứng tầm. Nguyên nhân do đâu?

Để xây dựng thương hiệu con tôm là cần có tôm sạch có chứng nhận, truy xuất nguồn gốc dễ dàng và mang tính bền vững. Để xây dựng thương hiệu hạt gạo cần có hạt lúa chuẩn mực, có quy trình canh tác thống nhất theo hướng sử dụng phân sinh học bền vững để có sản lượng lúa gạo hàng hóa lớn, chất lượng cao và đồng đều trong dài hạn. Hiện nay, sản xuất con tôm, hạt gạo đa phần quy mô gia đình. Nói rõ hơn là quy mô nhỏ lẻ vì hộ nông dân ta có đất canh tác không lớn. Việc sản xuất này tuy có chút mặt tích cực như tận dụng đất đai, tận dụng các lao động trong gia đình nhưng mặt khác là không theo một quy chuẩn chung về giống; quy trình canh tác, nuôi; thu hoạch bảo quản… khiến chất lượng không đồng đều, khó kiểm soát rủi ro… 

Như vậy, việc cần làm để nâng giá trị con tôm, hạt gạo là tổ chức lại sản xuất, quy mô lớn, có kiểm soát kỹ lưỡng, thực chất. Làm sao sản xuất quy mô lớn như cánh đồng lớn cây lúa hay trang trại, hợp tác xã nuôi tôm đang có. Các hình thức vừa nêu sớm nhân rộng, phổ biến. Chính phủ đã nhìn thấy, đã có nhiều chủ trương thực hiện nội dung này, nhưng trong thực tế còn quá nhiều phức tạp. Sự phức tạp rất đa dạng như trong lĩnh vực đất đai rất khó tập trung.

Trồng lúa có thể chỉ là phép tính cộng, với sự tham gia của nhiều hộ nông dân cùng một quy trình canh tác. Nhưng trong nuôi tôm có khác. Đất các hộ tham gia trong tổ hợp tác, hợp tác xã phải được quy hoạch, cải tạo lại nhằm thuận lợi trong việc thực hiện quy trình nuôi chuẩn mực và nhất là phải làm như vậy mới nâng cao an toàn sinh học trại nuôi. Nếu một hộ nuôi bất ngờ xin thôi tham gia, sẽ ảnh hưởng cả trại! Sự phức tạp trong thực tế còn nhiều chuyện cần trao đổi, một điển hình như tình trạng lúa giống hiện nay. Hàng nhái, hàng kém chất lượng dẫy đầy đang giết chết hàng thật, hàng tốt. Nghe qua thấy lạ, khó tin! Họ lấy lúa thương phẩm làm lúa giống bán rẻ, nông dân không đủ hiểu biết, thấy rẻ thì vui. Nhưng sản phẩm làm ra chất lượng không đồng đều. Quản lý thị trường gần như “chịu thua” tình trạng này. 

Các đại diện đoàn Việt Nam nhận giải thưởng.

Các đại diện đoàn Việt Nam nhận giải thưởng tại cuộc thi World's Best Rice, do The Rice Trader tổ chức tại Philippines. 

Lúa giống ST không phải là cá biệt, như giống RVT khá nổi tiếng ở miền Tây cũng lâm vào tình trạng chung này. Còn tôm giống, có quá nhiều cơ sở cung ứng. Các cơ sở này quy mô nhỏ, suất đầu tư thấp, không chịu nổi rủi ro. Họ sản xuất ra tôm giống kém chất lượng cũng phải lén lút đem tiêu thụ, bởi nếu vì đạo đức kinh doanh, đem hủy lô hàng thì có khả năng phá sản! Hệ quả là người nuôi đón nhận con giống yếu, dễ nhiễm bệnh thì ao nuôi sao thành công. Tôm dễ nhiễm bệnh, chủ ao nóng lòng xài thuốc trị, hậu quả càng phức tạp hơn…

Hạt gạo tạo cú sốc bất ngờ. Gạo ST25 đạt giải gạo ngon nhất thế giới 2019. Lần đầu tiên gạo Việt leo lên thứ hạng đầy vinh dự này. Đây là một cơ hội cực kỳ tốt để xây dựng thương hiệu gạo Việt. Bởi kết quả cuộc thi, bản thân nó là một hành động marketing cực kỳ hiệu quả và rẻ tiền nhất. Cả thế giới biết đến gạo ST25, các thương gia gạo lớn quan tâm ngay mặt hàng này. Nhưng để tranh thủ được thời cơ này là điều không dễ dàng và tốn nhiều thời gian. Việc đầu tiên là xem xét đưa lúa ST25 vào bộ giống quốc gia, nằm trong nhóm giống chủ lực xây dựng thương hiệu. Phải kiểm soát hết sức chặt chẻ nguồn cung giống hợp pháp, đủ chất lượng. Khuyến khích các thương gia gạo Việt tìm kiếm khách hàng và tổ chức sản xuất cũng như đăng ký bảo hộ bản quyền thương hiệu… Nói chung, vai trò Chính phủ là phát pháo lệnh đầu tiên, khuyến khích hỗ trợ các doanh nghiệp… Và thị trường gạo cao cấp không đâu xa, Trung quốc sẽ là thị trường tiêu thụ lớn nhất xét về dài hạn, bởi thói quen coi gạo là lương thực chính và thu nhập ngày càng tăng lên. Vấn đề là chúng ta tổ chức sản xuất có kiểm soát chặt chẽ như thế nào để được an tâm, tin tưởng và đón nhận, tiêu thụ.

Từ bất ngờ của hạt gạo, nhìn lại con tôm. Vất vả con tôm là rủi ro cứ bủa vây cơ sở chế biến. Để tìm tôm sạch, các doanh nghiệp tôm tốn rất nhiều tiền để kiểm tra dư lượng từng lô tôm. Đôi khi trong lô tôm chất lượng không đồng đều, kiểm tra thấy sạch, xuất bán, bên mua kiểm tra lại kết quả không như mình! Tình trạng này khiến tất cả lô tôm Việt bán vào Nhật Bản phải bị kiểm tra nhiều tiêu chí, tốn tiền bên mua và có chút ảnh hưởng kế hoạch tiêu thụ của họ. Trong khi tôm Thái và Indonesia hoàn toàn không bị kiểm tra như tôm ta! Các doanh nghiệp tôm ứng xử bằng cách tự tổ chức nuôi tôm, hợp tác các trang trại nuôi lớn…, nhưng còn gần 90% lượng tôm từ nuôi nhỏ lẻ làm sao hợp tác, làm sao kiểm soát, làm sao để chất lượng tốt và đồng đều! Năm 2018 Chính phủ ra Nghị định 57 về khuyến khích đầu tư sản xuất trong nông nghiệp (có nuôi tôm) và Nghị định 98 về khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp (có con tôm), quá đúng và kịp thời. Nhưng tác động trong thực tế còn phải đợi!

Dù sao đi nữa, không thể chờ sung rụng. Cũng có những động thái dễ làm, làm nền cho xây dựng thương hiệu con tôm, hạt gạo về lâu dài. Đó là ở những hội chợ lớn, nhất là hội chợ quốc tế, Chính phủ có chủ trương khuyến khích các doanh nghiệp tham gia hội chợ vào một khu tập trung, nêu cao hai chữ Việt Nam! Động thái này không mới, nhiều quốc gai đang vận dụng. Sự hoành tráng của gian hàng Việt Nam sẽ gây chú ý tới người đến dự. Họ ít nhiều biết thêm về con tôm, hạt gạo Việt. Qua đó, các doanh nghiệp tham gia có cơ hội minh chứng tới khách hàng về sự đổi thay trong chất lượng hạt gạo, con tôm từng bước, từng bước… Song song đó, bàn tay hỗ trợ từ Chính phủ trong kiểm soát, tổ chức sản xuất… là cần thiết và bức thiết để sớm nâng tầm cao nhất hạt gạo, con tôm ta một cách tương xứng.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo