Thứ bảy, 7/12/2019 | 11:23 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Thứ tư, 6/3/2019, 17:55 (GMT+7)

Nhiều lô hàng cá ngừ nằm cảng, VASEP 'cầu cứu'

Nguyễn Thị Kim Dung Thứ tư, 6/3/2019, 17:55 (GMT+7)

Xuất khẩu cá ngừ - một cổ hai tròng

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), năm 2018, xuất khẩu cá ngừ đạt 653 triệu USD, tăng 10% so với năm trước đó. Trong đó, thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam vẫn là Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), ASEAN và Nhật Bản.

VASEP dự báo ngành hàng này sẽ tiếp tục khởi sắc nhờ một số khó khăn trong khâu nhập khẩu nguyên liệu và chứng nhận thủy sản khai thác đã được tháo gỡ.

Tuy nhiên, mới chỉ trong 2 tháng đầu năm, doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ vẫn gặp không ít khó khăn liên quan tới các quy định của Bộ Nông nghiệp, khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu bị đình trệ trong thời gian dài.

Đầu tháng 3, VASEP từng gửi công văn kiến nghị lên Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn liên quan tới hoạt động xuất khẩu cá ngừ bị đình trệ liên miên do vướng cùng lúc Thông tư 36 và Thông tư 21.

Xuất khẩu cá ngừ gặp khó vì không xác nhận được nguồn gốc. Ảnh minh họa: Zing.

Xuất đi gặp khó vì Thông tư 21

VASEP cho hay nhiều cảng trên cả nước dừng hoàn toàn việc xác nhận nguồn gốc nguyên liệu hải sản từ khai thác cho các lô hàng xuất khẩu đi EU. Nguyên nhân là các cảng không đủ điều kiện đáp ứng tiêu chí của cảng cá loại I và II nên không được chỉ định là cảng cá “có đủ hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác” như quy định tại Thông tư 21.

Thông tư 21 có hiệu lực từ ngày 1/1. Tuy nhiên, theo VASEP, đến tháng 3, chưa cảng cá nào được các Sở Nông nghiệp đánh giá là đạt chuẩn hay không. Danh sách cảng cá được chỉ định “có đủ hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác” hiện cũng chưa được ban hành.

Điều này dẫn tới tình trạng toàn bộ nguyên liệu mà các doanh nghiệp đã mua từ đầu năm 2019 đến nay không được cấp Giấy xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản. Kết quả là các lô hàng sản xuất ra từ nguyên liệu này phải lưu kho vì không thể xuất khẩu đi thị trường EU.

Nhiều hợp đồng xuất khẩu đi EU lẫn các hợp đồng với ngư dân và đại lý cung ứng nguyên liệu đều bị ách tắc. VASEP cho hay nguy cơ bị đối tác hủy hợp đồng và xử phạt rất cao. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của cả các ngư dân, doanh nghiệp, đồng thời gây ra nhiều tổn thất cả về kinh tế lẫn uy tín, thương hiệu của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.

Vì vậy, trong công văn gửi Bộ Nông nghiệp đầu tháng 3, VASEP kiến nghị Bộ sớm ra văn bản ban hành “Danh sách các cảng cá được chỉ định có đủ hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác”. Đồng thời, Bộ phải có văn bản hướng dẫn các cảng cá tiếp tục triển khai các hoạt động xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác trước ngày 1/1 nhằm giúp giải phóng hàng tồn, khai thông đình trệ trong sản xuất - xuất khẩu của các doanh nghiệp.

"Đói" nguyên liệu vì Thông tư 36

Thông tư 36 về Kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản tới các doanh nghiệp cũng gây khó cho hoạt động sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp.

Thông tư 36 có hiệu lực kể từ ngày 10/2 nhưng cả VASEP và hầu hết doanh nghiệp chỉ được biết trong khoảng ngày 11-15/2. Nói cách khác, thời gian VASEP và doanh nghiệp được tiếp cận với thông tư này thì đã cận ngày hoặc qua ngày có hiệu lực.

Sự chậm trễ trong việc thông tin này khiến các lô hàng cá ngừ đã ký hợp đồng và xuất bến trong nửa đầu tháng 2 hiện vẫn nằm tại cảng, chưa về được nhà máy vì không được kiểm dịch để thông quan theo quy định của Thông tư 36. Kết quả, hoạt động sản xuất, xuất khẩu của các doanh nghiệp cá ngừ bị đảo lộn.

Các doanh nghiệp đều ký hợp đồng mua nguyên liệu từ trước đó, thậm chí nhiều tháng trước thời điểm thông tư này có hiệu lực. Các container cá được vận chuyển liên tục về Việt Nam, với thời gian vận chuyển thường mất từ 2 đến 5 tuần tùy nơi xuất phát và quá trình giao hàng.

Vì vậy, hầu hết container đã xuất bến về Việt Nam đều chưa cập nhật được các quy định mới của Thông tư này, dẫn tới việc các doanh nghiệp không thể kịp đảm bảo điều kiện để tuân thủ các yêu cầu của Bộ Nông nghiệp để thông quan hàng.

Hàng tấn cá ngừ nhập khẩu nằm chờ thông quan tại cảng, doanh nghiệp "đói" nguyên liệu. Nguồn: VOV.

Bế tắc với quy định

VASEP cũng cho biết các lô nguyên liệu cá ngừ khai thác nhập khẩu gián tiếp qua cảng trung chuyển hiện sẽ không thể đáp ứng được một số yêu cầu của Thông tư 36. Nguyên nhân là đa số các cảng trung chuyển của các quốc gia, vùng lãnh thổ đều từ chối cấp Giấy xác nhận mà thông tư yêu cầu.

Chỉ một số ít quốc gia đồng ý cấp Giấy xác nhận, như Thái Lan và Philippines. Tuy nhiên, các Giấy xác nhận này đều theo mẫu Giấy xác nhận của các quốc gia nói trên nên thông tin không thể đúng theo yêu cầu của thông tư hoặc sử dụng ngôn ngữ địa phương. Do đó, cơ quan thú y của Việt Nam không chấp nhận các Giấy xác nhận này khiến các lô hàng cũng bị ách tắc tại cảng.

Kết quả, các doanh nghiệp cá ngừ đang nặng gánh về phí lưu container, lưu bãi, trễ hẹn đơn hàng, cũng như không có nguyên liệu cho nhà máy tiếp tục hoạt động sản xuất, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Trước thực trạng này, VASEP kiến nghị Bộ Nông nghiệp xem xét cho phép có giai đoạn chuyển tiếp để thực thi Thông tư 36 cho đến hết ngày 31/3 để giải quyết tình trạng ùn ứ ách tắc tại cảng hiện nay, cũng như tạo điều kiện để giải quyết các lô hàng đã ký hợp đồng và xuất bến trong nửa đầu tháng 2.

VASEP cũng kiến nghị Bộ trưởng hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp xem xét giải quyết và tháo gỡ quy định tại Điểm G, Khoản 2, Điều 1 của Thông tư 36, vừa nhằm đảm bảo quản lý Nhà nước chặt chẽ vừa giúp sản xuất kinh doanh không bị ảnh hưởng.

Những tưởng ngành hàng cá ngừ sẽ "cất cánh" trong năm 2019, nhưng những tồn tại trong quy định hiện hành có thể khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng này đứng trước nguy cơ bị hủy đơn hàng, mất uy tín cũng như mất thêm nhiều chi phí.

Điểm G, Khoản 2, Điều 1 trong Thông tư 36 của Bộ Nông nghiệp quy định các lô hàng thủy sản nhập khẩu gián tiếp từ tàu đánh bắt hải sản nước ngoài chuyển tải tại các cảng trung chuyển của nước ngoài về Việt Nam thì phải cung cấp kèm theo lô hàng “Bản sao Giấy xác nhận do cơ quan có thẩm quyền của quốc gia nơi có cảng trung chuyển cấp (có xác nhận của doanh nghiệp).

Nội dung Giấy xác nhận thể hiện các thông tin sau: tên; số đăng ký, quốc gia treo cờ của tàu đánh bắt và tàu vận chuyển; tên loại sản phẩm thủy sản, số lượng, thời gian bốc dỡ, địa điểm bốc dỡ, điều kiện lưu giữ sản phẩm, sản phẩm thủy sản được giữ nguyên trạng, không trải qua các công đoạn nào khác ngoài hoạt động bốc dỡ.”

Thông tư 21 về Quy định ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; công bố cảng cá chỉ định xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác; danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp; xác nhận nguyên liệu, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác”, có hiệu lực từ ngày 1/1.

Theo Khoản 2 và 3 Điều 6 của Thông tư 21 thì danh sách cảng cá được chỉ định có đủ hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác phải được các Sở Nông nghiệp rà soát, đánh giá, báo cáo lên Tổng cục Thủy sản để tổng hợp và phải được Bộ Nông nghiệp công bố cũng như Tổng cục Thủy sản đăng tải trên website của Tổng cục Thủy sản mới được coi là chính thức có hiệu lực

Phan Vũ

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo