Thứ ba, 28/9/2021 | 05:42 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Cuộc khủng hoảng thanh khoản tại Evergrande Lạm phát - mối lo mới của thị trường thế giới
Thứ tư, 15/9/2021, 06:00 (GMT+7)

Ấn Độ và Trung Quốc khiến giá than tăng mạnh như thế nào

Thanh Long (Theo Nikkei Asia) Thứ tư, 15/9/2021, 06:00 (GMT+7)

Mặc dù than là mặt hàng ít được yêu thích nhất vì thải ra nhiều carbon, song hai nền kinh tế lớn nhất châu Á, Trung Quốc và Ấn Độ, vẫn đang phụ thuộc vào loại nhiên liệu này. Điều đó có nghĩa là việc than tăng giá trong dài hạn có thể dẫn đến hóa đơn tiền điện tăng và ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế.

Giá than tăng lên 177,5 USD/tấn vào ngày 10/9, gấp hơn 2 lần mức giá đầu năm nay. Đây cũng là mức giá cao nhất 11 năm qua và gần với mức giá cao nhất mọi thời đại (khoảng 185 USD) được ghi nhận vào tháng 7/2008. Một năm trước, giá nhiên liệu này chỉ đạt 50 USD/tấn.

“Những gì chúng ta đang chứng kiến lại là tình thế tiến thoái lưỡng nan đối với giới đầu tư, chuyên gia tài chính cũng như các công ty. Bất chấp nỗ lực của các chính phủ ở châu Á để hướng tới một tương lai không khí thải, họ vẫn cần tới than trong 10 năm tới”, Shirley Zhang, chuyên gia phân tích tại Wood Mackenzie, cho hay.

gia-than-2-8821-1631618141.jpg

Trung Quốc và Ấn Độ vẫn đang phụ thuộc lớn vào than. Ảnh: Reuters

Từ nhôm tới dầu rồi tới đồng, giá của nhiều loại hàng hóa đều tăng mạnh trong năm nay nhờ nhu cầu phục hồi và giới đầu cơ rót mạnh tiền trên thị trường. Trong đó, than là mặt hàng tăng mạnh nhất với mức tăng tới 110%.

Ở Trung Quốc và Ấn Độ, hai quốc gia chiếm tới 65% tiêu thụ than toàn cầu và là hai nước nhập khẩu than lớn nhất thế giới, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh do mùa hè nóng nực và kinh tế trên đà phục hồi, từ đó đẩy tiêu thụ than lên cao.

Trong 7 tháng đầu năm nay, lượng điện mà các nhà sản xuất điện lớn của Trung Quốc sản xuất cao hơn 13,2% so với cùng kỳ năm ngoái, theo Cục Thống kê Quốc gia nước này. Để làm được điều này, họ phải tăng sử dụng than vì hạn hán dẫn đến sản lượng thủy điện giảm. Kết quả, trong tháng 7, Trung Quốc nhập khẩu than nhiều hơn 16% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở Ấn Độ, sau khi trải qua làn sóng lây nhiễm Covid-19 nghiêm trọng hồi đầu năm, kinh tế đã phục hồi đến mức GDP quý II tăng trưởng với tốc độ kỷ lục. Nhu cầu tiêu thụ điện cũng như than dự kiến sẽ tăng mạnh hơn khi đại dịch Covid-19 có chiều hướng lắng xuống và mùa mưa tại Ấn Độ kết thúc.

Nhu cầu tăng mạnh nhưng nguồn cung lại không. Bên cạnh những yếu tố gián đoạn ngắn hạn, việc các doanh nghiệp không chịu đầu tư vào mỏ than mới do chính phủ chủ trương giảm sử dụng nhiên liệu này để chống lại sự nóng lên toàn cầu cũng khiến nguồn cung càng hạn hẹp.

gia-than-3-8365-1631618141.jpg

Giá than tăng mạnh trong năm 2021. Ảnh: Nikkei Asia. 

“Cán cân cung cầu có nhiều khả năng bị phá vỡ dễ dàng do có rất ít vốn đầu tư mới vào các mỏ than”, chuyên gia phân tích Nobuyuki Kuniyoshi tại Japan Oil, Gas and Metals National Corp. (Jogmec), cho hay. Các nhà sản xuất than có rất ít động lực để sản xuất nhiều than hơn và giảm giá bán vì nhận thấy họ không có nguy cơ bị các đối thủ mới chiếm thị phần.

Ngoài việc là nước sử dụng và nhập khẩu than lớn nhất thế giới, Trung Quốc cũng là nhà sản xuất lớn nhất. Tuy nhiên, Bắc Kinh đang hạn chế hoạt động của ngành than sau nhiều vụ tai nạn gây thiệt mạng ở các mỏ khai thác. Đồng thời, họ cũng thực hiện cải cách để ngăn cản hoạt động khai thác nhỏ lẻ vốn không an toàn. Vì vậy, sản lượng than trong nước ít có khả năng tăng mạnh ngay cả khi giá lên cao.

Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào nguồn than từ Indonesia và Nga sau khi chính phủ cấm nhập khẩu từ Australia vì căng thẳng chính trị và chiến tranh thương mại với Canberra. Tuy nhiên, Indonesia, nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới, cũng bắt đầu hạn chế giao hàng từ tháng trước sau khi mưa lớn làm gián đoạn hoạt động sản xuất. Chính phủ nước này cấm 34 doanh nghiệp khai khoáng xuất khẩu than vì cho rằng họ ưu tiên bán hàng cho nước ngoài để lấy lợi nhuận thay vì thực hiện nghĩa vụ đảm bảo nguồn cung trong nước.

Cuối tháng 8, Indonesia rút lại lệnh cấm với 3 công ty, trong đó có PT Arutmin, công ty con của nhà sản xuất than hàng đầu nước này là PT Bumi Resources, sau khi họ tuân thủ các nghĩa vụ với thị trường trong nước. Tuy nhiên, lệnh cấm với các công ty còn lại dự kiến sẽ kéo dài cho đến cuối năm nay, một nguồn tin cho hay.

Ở Australia, nước xuất khẩu than lớn thứ 2 thế giới, các nhà sản xuất giảm sản công suất và nhân sự do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Họ cũng giữ tâm lý thận trọng trong việc mở rộng quy mô do nhu cầu được dự đoán sẽ giảm trong dài hạn, theo ông Kuniyoshi của Jogmec.

Trong khi đó, Trung Quốc đang đặt mục tiêu giảm sử dụng than từ năm 2026 để giảm khí thải nhà kính. Điều này có nghĩa là tiêu thụ than của Trung Quốc sẽ đạt đỉnh vào năm 2025 trước khi giảm dần vào những năm sau đó. Chủ tịch Tập Cận Bình cam kết biến nước này trở thành nền kinh tế trung tính carbon vào năm 2060.

Còn Ấn Độ đặt mục tiêu đến năm 2030, sẽ có khoảng 60% công suất phát điện được lấy từ các nguồn sạch, chủ yếu bằng cách tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo.

gia-than-4-1861-1631618141.jpg

Than vẫn là nguồn năng lượng chính ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ảnh: Nikkei Asia. 

Giới đầu tư lại càng không khuyến khích doanh nghiệp bỏ tiền để mở rộng công suất cũng như ngân hàng cấp vốn cho họ vay trong bối cảnh nhu cầu có khả năng giảm trong dài hạn và thiệt hại đến môi trường.

Một nhà kinh doanh than cho biết trong ngắn hạn, giá than cao như hiện nay sẽ ít tác động đến việc khuyến khích các nước châu Á chuyển sang năng lượng tái tạo. Than vẫn là nhiên liệu cạnh tranh ngay cả khi giá tăng mạnh, đặc biệt là khi giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng, nhiên liệu dễ thay thế cho than nhất, cũng đang tăng.

Đối với châu Á – Thái Bình Dương, khu vực chiếm khoảng 80% nhu cầu than nhiệt toàn cầu, việc giá than tăng mạnh sẽ còn mang đến những rủi ro về kinh tế vì nhiên liệu hóa thạch vẫn là nguồn năng lượng chính, ông Kuniyoshi cảnh báo.

Giá than tăng nhưng có lẽ sẽ không ảnh hưởng nhiều đến tốc độ chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, theo ông Zhang của Woodmac. Ngành than có khả năng phục hồi nhanh ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương không chỉ vì giá thành rẻ mà còn vì nó là nhiên liệu có sẵn và chắc chắn nhất.

“Rất có thể chi phí biên trong 2 – 5 năm tới sẽ vào khoảng 80 USD hoặc 90 USD. Chi phi biên sẽ giảm xuống mức đó và giữ ở đó thay vì giảm xuống 50 USD hoặc 60 USD mà chúng ta đã thấy vào năm ngoái”, bà Zhang nói.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo