Chủ nhật, 19/1/2020 | 07:13 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Toàn cảnh kinh tế 2019 Condotel nhìn từ vụ Cocobay Đà Nẵng 'vỡ trận' Món Huế đóng cửa Kết quả kinh doanh quý III/2019 Cú lao dốc của FTM
Thứ hai, 26/8/2019, 18:10 (GMT+7)

Rủi ro tiềm ẩn khi ngân hàng 'ôm' trái phiếu doanh nghiệp

Lê Hải Thứ hai, 26/8/2019, 18:10 (GMT+7)

Vì sao ngân hàng "ôm" trái phiếu doanh nghiệp?

Theo thống kê của Người Đồng Hành với 23 ngân hàng trên thị trường, tại 30/6, tổng số dư chứng khoán nợ gồm trái phiếu phát hành bởi các tổ chức kinh tế (TCKT) giá trị hơn 178.000 tỷ đồng, tăng 1% so với thời điểm cuối 2018. 

Techcombank sở hữu giá trị chứng khoán nợ của TCKT phát hành lớn nhất gần 60.000 tỷ đồng, tăng 2% so với cuối 2018, chiếm 60% tổng giá trị chứng khoán nợ đầu tư. Trong khi đó, MB là đơn vị tăng trưởng chứng khoán nợ phát hành từ TCKT nhanh nhất trong 6 tháng hơn 76%, với giá trị hơn 15.000 tỷ đồng.

Theo ông Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV kiêm Giám đốc Trường Đào tạo BIDV, mục đích mua trái phiếu doanh nghiệp của ngân hàng không ngoài việc cung cấp dòng vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp bên cạnh dòng vốn tín dụng. Đồng thời, bằng cách này, ngân hàng cũng đa dạng hình thức đầu tư và giải ngân vốn với doanh nghiệp. 

Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng trên thị trường thế giới, trái phiếu doanh nghiệp là kênh đầu tư thông dụng của ngân hàng. Lãi suất của chứng khoán nợ này tương đối cao, đặc biệt là những lĩnh vực rủi ro cao. 

Theo Công ty Chứng khoán MB, 6 tháng đầu năm có khoảng 70.000 tỷ đồng trái phiếu được phát hành với hơn 1/3 lượng phát hành thuộc về nhóm doanh nghiệp bất động sản với lãi suất phổ biến bình quân 9,5 - 11%/năm, cá biệt có đơn vị lãi suất 11,75-14%/năm như Phát Đạt, Novaland, Văn Phú... Ngoài vay tín dụng, các ngân hàng có thể phát hành trái phiếu ra công chúng, phát hành riêng lẻ. Với mức lãi suất cao như hiện nay, các ngân hàng có xu hướng mạnh dạn đầu tư vào trái phiếu như công cụ tài chính, ông Hiếu nhận định. 

Trái phiếu doanh nghiệp thường có lãi suất cao. Ảnh: Liên Hương.

Trái phiếu doanh nghiệp thường có lãi suất cao. Ảnh minh hoạ: Liên Hương.

Về ý kiến ngân hàng có thể lách tăng trưởng dư nợ cho vay thông qua việc đầu tư trái phiếu, ông Hiếu cho biết theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các khoản đầu tư trái phiếu và cho vay đều được hạch toán vào tổng dư nợ. Do đó, ngân hàng thường không dùng cách này để mở rộng tín dụng. 

Theo giới thiệu, Techcombank thông qua Công ty Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) nắm 81,7% thị phần giao dịch trái phiếu tại HoSE. MB cũng cùng Công ty Chứng khoán MB (MBS) đẩy mạnh phân phối và bảo lãnh trái phiếu với một số loại như Gbond (vừa triển khai chương trình thúc đẩy tăng tốc doanh số từ tháng 5), Abond, Mbond… 

Ông Nguyễn Trí Hiếu cho hay các nhà băng thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh dưới dạng cam kết mua toàn bộ trái phiếu phát hành. Chẳng hạn, doanh nghiệp phát hành 100 triệu USD mà chỉ chào bán được 80 triệu USD thì ngân hàng sẽ cam kết mua lại phần còn lại và đây cũng có thể là một nguyên nhân khiến giá trị các khoản chứng khoán nợ của ngân hàng gia tăng.

Còn theo ông Cấn Văn Lực, nghiệp vụ bảo lãnh sẽ tác động đến giá trị đầu tư trái phiếu của ngân hàng tuy nhiên trong tình hình hiện nay trường hợp này cũng ít xảy ra. 

Rủi ro về minh bạch và chất lượng đầu tư

Mới đây, NHNN chỉ ra 4 nguyên nhân khiến hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp của các ngân hàng tiềm ẩn rủi ro. Văn bản NHNN nêu rõ một số đơn vị có số dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản và tiếp tục tăng nhanh. Số dư đầu tư trái phiếu vào bất động sản, xây dựng lớn khi thị trường bất động sản chưa phục hồi vững chắc, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, một số ngân hàng đầu tư trái phiếu với mục đích khác ở mức cao, biến động lớn, khó kiểm soát. Cuối cùng, NHNN nhắc chuyện ngân hàng đầu tư trái phiếu với mục đích cơ cấu lại nợ của tổ chức phát hành trong năm 2019. NHNN yêu cầu các ngân hàng cần rà soát và kiểm soát hoạt động đầu tư trái phiếu. 

Ông Cấn Văn Lực cho rằng động thái trên nhằm đề phòng các rủi ro trong đầu tư trái phiếu. Theo ông Lực, hoạt động đầu tư trái phiếu của ngân hàng tiềm ẩn sự thiếu minh bạch và giá trị đầu tư có thể là quá nhiều tại doanh nghiệp. Mặt khác, hoạt động bất động sản, xây dựng lâu nay vốn tiềm ẩn nhiều biến động khiến khoản đầu tư trở nên rủi ro.

Còn theo ông Nguyễn Trí Hiếu, ngân hàng khi mua trái phiếu thì cần phân tích tình hình cũng như chất lượng tài sản của doanh nghiệp. Các ngân hàng làm ăn bài bản thường không có sự khác biệt giữa cho vay tín dụng thông thường và đầu tư trái phiếu của doanh nghiệp. Nếu ngân hàng bỏ qua phần phân tích tín dụng và chất lượng tài sản, rủi ro sẽ nhiều hơn.  

Đề cập đến việc rủi ro khi doanh nghiệp phát hành trái phiếu để đảo nợ, vị chuyên gia nhận định khoản đầu tư trái phiếu doanh nghiệp có nợ xấu sẽ được ghi nhận vào nợ xấu của ngân hàng. "Với một doanh nghiệp ABC, việc ngân hàng mua trái phiếu và cho vay không có gì khác nhau. Doanh nghiệp ABC đã có nợ xấu của ngân hàng rồi, thì việc ngân hàng mua trái phiếu ABC sẽ được xếp vào nợ xấu", ông Hiếu nói. 

Tuy nhiên, ông Hiếu cho biết có trường hợp ngân hàng mua trái phiếu của doanh nghiệp tồn tại nợ xấu của ngân hàng khác mà không biết thì nợ vẫn được hạch toán bình thường. Khi đó, doanh nghiệp sẽ che giấu được khoản nợ tại các ngân hàng.

Một chuyên gia khác cũng bình luận việc ngân hàng "ôm" trái phiếu doanh nghiệp là câu chuyện diễn ra nhiều năm nay và đây được dự đoán là cách để doanh nghiệp hết hạn mức, tài sản thế chấp được "vay" tiền từ ngân hàng, giải quyết bài toán vốn.  Đặc biệt, nếu số dư đầu tư trái phiếu xây dựng, bất động sản của ngân hàng lớn trong khi thị trường này chưa phục hồi vững chắc, rủi ro luôn hiện hữu. Do đó, việc rà soát, kiểm soát các ngân hàng đầu tư trái phiếu doanh nghiệp là cần thiết. 

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo