Thứ năm, 6/5/2021 | 13:28 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý I/2021 Cuộc khủng hoảng nguồn cung chip toàn cầu ĐHĐCĐ 2021 "Sốt" đất trên cả nước Kế hoạch kinh doanh 2021
Thứ hai, 30/11/2015, 09:31 (GMT+7)

Định giá start-up công nghệ: Coi chừng nhầm!

Nguyễn Hùng Thứ hai, 30/11/2015, 09:31 (GMT+7)

Các nhân viên làm việc tại các hãng công nghệ gần đây tụ họp tại một rạp chiếu phim ở trung tâm San Francisco để xem một bộ phim duyệt trước khi chính thức ra mắt. Đó là bộ phim “The Big Short” dựa trên cuốn sách bán chạy của tác giả Michael Lewis. Bộ phim này dự kiến sẽ trình chiếu trước công chúng vào tháng 12 này, nói về việc nhiều người ngoài ngành đã thành công nhờ đặt cược rằng thị trường nhà đất sẽ sụp đổ, trong khi những người khác đều tin rằng thị trường sẽ tiếp tục đi lên. Kết quả thắng thua thế nào thì ai cũng biết: thị trường nhà đất Mỹ sụp đổ và sau đó là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009.

Ắt hẳn một số người xem sẽ không muốn gợi nhớ lại một sự thật rằng xu hướng thị trường có thể thay đổi 180 độ (như đã xảy ra với thị trường nhà đất), nhất là khi họ đang làm việc trong ngành công nghệ, và/hoặc có đầu tư vào ngành này. Dẫu rằng các công ty công nghệ có thể sẽ không trải qua một cuộc suy thoái nghiêm trọng như cuộc khủng hoảng trên thị trường nhà đất, nhưng một ngành mà mới hôm qua còn nhiều hứa hẹn và lạc quan nay đang cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt.

Bằng chứng là mức định giá đối với các hãng công nghệ tư nhân đang tăng với tốc độ chậm hơn cách đây 6 tháng. Hồi ngày 24.11, Jet, một đối thủ thương mại điện tử của Amazon, tuyên bố rằng đã huy động được 350 triệu USD, định giá công ty này ở mức 1,5 tỉ USD. Đây là số tiền lớn đối với một công ty khởi nghiệp trong ngành công nghệ (start-up) đang làm ăn thua lỗ. Thế nhưng, con số này lại thấp hơn mức ban đầu Jet kỳ vọng.

Mới đây, Airbnb, một dịch vụ chia sẻ nơi lưu trú cho khách du lịch đang tăng trưởng nhanh, đã huy động được số vốn 100 triệu USD, nhưng mức định giá gần đây là 25 tỉ USD vẫn đứng yên “không rục rịch”, thay vì tăng cao hơn. Ông Fred Giuffrida, Giám đốc Điều hành Horsley Bridge, một công ty đầu tư vào các quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân (private equity), tính toán rằng mức định giá trong các đợt huy động vốn sau này đã giảm khoảng 25% trong 6-8 tháng qua. Các đợt huy động vốn này cũng mất thời gian lâu hơn mới hoàn tất.

Trong quý vừa qua, nhiều quỹ tương hỗ trong đó có Fidelity đã ghi giảm giá trị một số khoản nắm giữ tại những công ty công nghệ chưa niêm yết. Fidelity đã ghi giảm tới 20% giá trị đối với Dropbox, một công ty lưu trữ điện toán đám mây; Snapchat, một ứng dụng nhắn tin, bị giảm 25%; và Zenefits (phần mềm) và MongoDB (cơ sở dữ liệu) thì giảm tới 50% (mỗi công ty). Tất cả các công ty nói trên đều được xếp vào nhóm các công ty công nghệ chưa lên sàn chứng khoán nhưng được định giá tới hơn 1 tỉ USD. Các công ty này đều được xem là những doanh nghiệp có triển vọng sáng sủa nhất trong số các start-up. Zenefits, chẳng hạn, đã huy động được một lượng vốn lớn với mức định giá công ty lên tới 4,5 tỉ USD vào tháng 5.2015

Các quỹ tương hỗ không nói gì về lý do họ ghi giảm giá trị tài sản đối với những khoản đầu tư như vậy, nhưng họ tin rằng những công ty thuộc nhóm được định giá hơn 1 tỉ USD nói trên đã không đạt được mục tiêu tăng trưởng đề ra. Biến động thị trường chứng khoán có thể là một lý do khác: các nhà đầu tư đánh giá các công ty chưa niêm yết bằng cách so sánh họ với các công ty đã niêm yết tương tự. Cách làm này có lợi cho các công ty tư nhân tại một số thời điểm, nhưng sẽ là bất lợi cho họ khi các mức định giá trên thị trường chứng khoán giảm xuống, theo Jeremy Philips, đối tác tại hãng đầu tư mạo hiểm Spark Capital.

Rõ ràng, mức định giá cao mà các công ty đạt được khi còn là công ty tư nhân không phải lúc nào cũng duy trì được khi họ lên sàn. Tháng 11.2015, Square, một công ty hoạt động trong lĩnh vực thanh toán, đã niêm yết trên sàn, được định giá ở mức khoảng 4 tỉ USD, thấp hơn 1/3 so với mức định giá trong đợt huy động vốn gần nhất (lúc đó vẫn còn là công ty tư nhân). Các công ty khác cũng đã chứng kiến mức định giá bị giảm mạnh. Một trường hợp khá đặc biệt là Etsy, một “chợ” trực tuyến dành cho các hàng hóa làm thủ công. Cổ phiếu của công ty này được giao dịch thấp hơn tới 70% khi nó lên sàn vào tháng 4 vừa qua.

Nhiều nhà đầu tư vào nhóm các công ty có mức định giá trên 1 tỉ USD thì trước đó đã đặt cược rằng một thế hệ mới các công ty công nghệ sẽ làm khuynh đảo những gã khổng lồ có mặt từ lâu trên thị trường. Thế nhưng, nhưng điều đó đã không xảy ra nhanh như họ đã dự đoán. Các gã khổng lồ về công nghệ như Amazon, Google và Facebook đã tiếp tục tăng trưởng một cách mạnh mẽ, nhất là xét trong bối cảnh quy mô của các công ty này là rất lớn. Và họ vẫn rất nhanh nhạy khi bước chân vào các thị trường mới mà đáng lẽ các start-up đã phải sớm chiếm chỗ. Chẳng hạn, Facebook đã mua lại và xây dựng các ứng dụng tin nhắn cạnh tranh tốt với Snapchat; còn Dropbox thì tìm thấy ở Amazon một đối thủ không dễ xơi vì Amazon đang nắm trong tay một bộ phận lưu trữ đám mây rất lớn và đang tăng trưởng nhanh.

Thế nhưng, một nghịch lý là so với hầu hết các start-up chưa làm ra đồng lợi nhuận nào, các gã khổng lồ này lại không được đánh giá cao như thế. Các nhà đầu tư có vẻ như không chỉ định giá quá cao các start-up mà còn đánh giá quá thấp triển vọng tăng trưởng của các gã khổng lồ hiện tại. Nhưng rồi họ sẽ dần nhận ra sự thật này. Một vài dấu hiệu là không ít nhà đầu tư đã ghi giảm giá trị khoản nắm giữ tại các start-up và họ không còn định giá cao các start-up như trước. Đây sẽ là nỗi buồn cho những ông chủ start-up đang kỳ vọng vào các đồng rót vốn của nhà đầu tư để tồn tại và mong đánh bại các đối thủ lớn như Amazon, Google (dù rằng cơ hội rất mong manh).

còn tiếp...

(Theo The Economist)

Trần Linh

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo