Thứ ba, 20/7/2021, 07:44 (GMT+7)

Giám đốc điều hành FEBE Ventures: Các founder và doanh nhân Việt có nhiều tiềm năng vươn tầm quốc tế

“Why Vietnam and Why now?” (Tại sao lại là Việt Nam và tại sao là thời điểm này?) là 2 câu hỏi mà ông Olivier Raussin và các đồng sáng lập tại FEBE Ventures đi tìm câu trả lời trước khi quyết định chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư. 

FEBE Ventures được trang công nghệ Tech In Asia đánh giá là một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tích cực nhất tại thị trường Việt Nam trong thời gian qua. Quỹ đầu tư 25 triệu USD này ra đời năm 2019, được thành lập bởi các doanh nhân Olivier Raussin, Eric Merlin, Jean-Marc Merlin. Trong đó Eric Merlin và Jean-Marc Merlin là hai nhà sáng lập của AppleTree Group, một công ty được thành lập tại Việt Nam năm 1993.

FEBE Ventures tập trung vào các startup giai đoạn đầu tại Việt Nam và các nước Đông Nam Á. Trong danh mục đầu tư của quỹ này có Nano Technologies - startup do cựu CEO Uber Việt Nam Đặng Việt Dũng đồng sáng lập và làm CEO.

Danh mục đầu tư của FEBE Ventures. Nguồn: FEBE Ventures

Người Đồng Hành đã có cuộc nói chuyện với ông Olivier Raussin - Đồng sáng lập và Giám đốc điều hành của FEBE Ventures để nghe ông chia sẻ về câu chuyện đầu tư của mình.

- Ông đến với ngành đầu tư mạo hiểm như thế nào?

- Trước khi sáng lập ra FEBE, tôi là Giám đốc đầu tư của Project A Ventures, một quỹ đầu tư mạo hiểm với hơn 480 triệu USD. Trong hơn 7 năm làm việc tại Project A cũng như thời gian tự khởi nghiệp, tôi đã xây dựng 13 công ty bằng cách hợp tác với những nhà sáng lập khác và giúp họ trong nhiều lĩnh vực: từ chiến lược, xây dựng sản phẩm, lên kế hoạch kinh doanh, cho tới điều hành công ty, quản trị văn hoá doanh nghiệp, tăng trưởng và gọi vốn. 

Trước đó, tôi cũng từng giữ các vị trí điều hành cấp cao tại Google, YouTube, Microsoft và Yahoo.

- Tại sao ông và các cộng sự của mình lại chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư?

- Tại sao lại là Việt Nam và tại sao là thời điểm này? Có rất nhiều lý do để chúng tôi chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư. Về nhân khẩu học, đây là đất nước có tỷ lệ người dùng Internet lớn với tầng lớp trung lưu mới nổi được cho là có tốc độ phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á. Năm 2020, bất chấp suy thoái kinh tế toàn cầu, tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt gần 3% và dự kiến sẽ tăng 6% vào năm 2021.

Việt Nam cũng đang ngày càng trở nên cạnh tranh về thành tích giáo dục và nghề nghiệp, lọt vào danh sách 10 quốc gia có nhiều sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật nhất.

Bên cạnh đó, đất nước của các bạn đã và đang thu hút các ông lớn công nghệ như Apple, Microsoft, Intel và Google trên con đường trở thành một trong những trung tâm sản xuất lớn nhất Đông Nam Á. Bản thân quốc gia này đã đầu tư đáng kể vào cơ sở hạ tầng khi nói đến công nghệ, chẳng hạn như tập trung mạnh vào 5G. Việt Nam cũng đang gia tăng về việc áp dụng công nghệ và số hóa, có thể thấy trong sự phát triển của thương mại điện tử và thanh toán kỹ thuật số.

Ngoài ra, Việt Nam đã có một số doanh nghiệp khởi nghiệp thành công đang được ghi nhận và tạo được sức hút lớn hơn như Tiki, MoMo, VNG, VnPay…

Hệ sinh thái Việt Nam được nhiều người coi là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất cho các công ty khởi nghiệp công nghệ và các nhà đầu tư, được thúc đẩy bởi tầng lớp trung lưu mới nổi, nền kinh tế kỹ thuật số tăng trưởng tốt và văn hóa khởi nghiệp mạnh mẽ.

- Bên cạnh Việt Nam, FEBE còn đầu tư cho startup ở các quốc gia Đông Nam Á khác. Ông đánh giá startup Việt như thế nào so với startup các nước trong khu vực?

- Hệ sinh thái công nghệ Việt Nam còn non trẻ hơn so với các công ty khởi nghiệp trong khu vực khác như ở Indonesia. Tuy nhiên, nó mang lại tiềm năng thu lại lợi nhuận cao và tác động không chỉ về mặt tài chính mà còn về mặt di sản mà các nhà đầu tư có thể có trên thị trường này. Từ góc độ nhà đầu tư, đây là một quá trình gieo hạt giống với tư cách là những người xây dựng và tạo ra ảnh hưởng tích cực đến hệ sinh thái ngay từ những ngày đầu.

Các nhà sáng lập và doanh nhân Việt Nam rất tài năng, kiên cường, cần cù, sáng tạo và có nhiều tiềm năng để vươn tầm quốc tế. Họ đang cho thấy rằng chúng tôi có thể xây dựng các công ty quy mô khu vực và toàn cầu, cạnh tranh với Grab, GoJek, Traveloka…

- Tiêu chí để ông lựa chọn một startup là gì?

- Đầu tiên, chúng tôi tìm kiếm một đội ngũ sáng lập tuyệt vời. Chúng tôi tìm kiếm những người sáng lập có đam mê, bản lĩnh và khả năng tạo ra một công ty lớn. Chúng tôi gọi điều này là có "The Right Team". Với các công ty khởi nghiệp, con người rất quan trọng và chúng tôi muốn hợp tác với những người sáng lập giỏi nhất hiện có.

Tiếp theo, chúng tôi tìm kiếm một công ty khởi nghiệp được thành lập nhằm giải quyết một vấn đề quan trọng và có giá trị. Chúng tôi gọi đây là "Important Mission". Chúng tôi đầu tư vào các công ty theo đuổi thị trường rộng lớn. Nếu kế hoạch của bạn là phá vỡ hoặc tạo ra một thị trường lớn trong 8 - 10 năm tới, bạn chính xác là những gì chúng tôi đang tìm kiếm.

Xây dựng một công ty là vô cùng khó khăn, cần rất nhiều thời gian, sự chăm chỉ và kiên nhẫn. Bạn không thể đợi ai đó đưa cho bạn một lộ trình. Bạn phải có khả năng lập chiến lược và thực hiện cùng một lúc. Đó là lý do tại sao tài sản quan trọng nhất đối với chúng tôi luôn là đội ngũ sáng lập.

- Trong các thương vụ đầu tư vào startup Việt và Đông Nam Á đến thời điểm hiện tại, đâu là thương vụ ông thấy thành công và đáng nhớ nhất?

- Chúng tôi đã đầu tư vào 11 công ty khởi nghiệp tuyệt vời và đang hoàn tất việc ký đầu tư thêm 4 công ty nữa tại thời điểm này. Tất cả các thương vụ đều mang một ý nghĩa và kỷ niệm đáng nhớ riêng.

Thay vì nói về một thương vụ đáng nhớ, tôi muốn chia sẻ thông tin về startup trong danh mục của mình. Công ty đầu tiên chúng tôi đã đầu tư vào từ những ngày đầu tiên, Zenyum, vừa huy động được 40 triệu USD trong vòng Series B từ các nhà đầu tư lớn khác như L Catterton, Sequoia… FEBE rất vinh dự được hỗ trợ Zenyum từ Series A và rất vui mừng được tiếp tục tham gia với tư cách là nhà đầu tư trong vòng Series B.

- Ông có thể chia sẻ một thất bại nào đó mà cho ông rất nhiều bài học kinh nghiệm?

- Tất nhiên chúng tôi đã có một vài thất bại. Hầu hết các nhà đầu tư và nhà khởi nghiệp thường chia sẻ thành công của họ nhưng đồng thời chúng ta cũng cần chia sẻ về những thất bại và những bài học được rút ra.

Những thất bại của tôi thường từ những yếu tố chính như là tôi “quá yêu” thị trường, ý tưởng và công việc kinh doanh cũng như đánh giá quá cao sự thực hành của đội ngũ. Đó là lý do tại sao tại FEBE, chúng tôi là quỹ do người sáng lập định hướng 100% vì chúng tôi rất chú trọng đến hồ sơ, lý lịch và các giá trị con người.

- Hiện nay tại Việt Nam có rất nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm cho startup giai đoạn đầu như quỹ của ông. FEBE đối mặt với sự cạnh tranh giữa các quỹ đầu tư như thế nào?

- FEBE là một nền tảng đầu tư bao gồm 10 thành viên trong nhóm và 50 nhà đầu tư chủ yếu đến từ Đông Nam Á cũng như các doanh nhân công nghệ.

Với kinh nghiệm, chuyên môn kinh doanh cùng với các kết nối ở Việt Nam và Đông Nam Á, chúng tôi có thể giúp những người sáng lập phát triển và mở rộng doanh nghiệp của họ.

- Theo ông, Covid-19 là cơ hội hay thách thức cho các công ty khởi nghiệp?

- Các cuộc khủng hoảng thường mang đến những thay đổi lớn trong thói quen của người dùng và tạo cơ hội cho các công ty khởi nghiệp sáng tạo, linh hoạt hơn. Do hoàn cảnh bắt buộc, các công ty khởi nghiệp mới sẽ ra đời, cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ mới phục vụ lối sống mới trong tiêu dùng hàng ngày, công việc, quảng cáo, truyền thông, giáo dục...

FEBE Ventures được thành lập bởi các doanh nhân, vì vậy chúng tôi biết cách các nhà đầu tư có thể làm phức tạp mọi thứ và khiến cuộc sống trở nên căng thẳng hơn. Các nhà sáng lập khởi nghiệp nên tập trung vào công ty của họ chứ không phải nhà đầu tư của họ. 

Chúng tôi mong muốn hỗ trợ các công ty trong danh mục đầu tư của mình thông qua 4 lĩnh vực chính: tiếp cận mạng lưới kết nối, hỗ trợ gây quỹ, tuyển dụng nhân tài và chia sẻ kiến thức chuyên môn.

- Ông có lời khuyên gì cho các startup trong bối cảnh dịch bệnh như hiện nay?

- Các đối tác của FEBE từng trải qua cuộc khủng hoảng tài chính châu Á, bong bóng dotcom và cả cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007-2008. 

Chúng ta đang sống trong một thời điểm khủng hoảng và phức tạp, vì vậy chúng tôi xin đưa ra những đánh giá và một số lời khuyên cho các nhà sáng lập như sau:

Thứ nhất, tiền mặt là vua, hãy cố gắng cắt giảm chi phí không cần thiết và chuẩn bị cho cả 2 kịch bản xấu nhất và tốt nhất. Các startup nên giảm tốc độ chi tiêu để tăng khả năng thanh toán và cải thiện dòng tiền của công ty.

Thứ hai, các startup nên dừng tất cả dự án phụ và tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Các bạn nên chuẩn bị tinh thần rằng việc huy động vốn mới sẽ khó khăn hơn nhiều. Vì vậy, tốt hơn hết là các startup nên tiếp tục xây dựng mối quan hệ tốt với các nhà đầu tư hiện tại.

Để bổ sung cho ý kiến ở câu hỏi trước, chúng tôi cũng nhận thấy nhiều yếu tố tích cực cho các startup công nghệ ở Việt Nam. Trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 vừa qua, nhiều công ty thành công được thành lập có thể kể tên như Square, Dropbox, Slack, Uber, Airbnb..

Khủng hoảng thường mang đến sự thay đổi về thói quen và những cơ hội mới. Chi phí hoạt động (tiếp thị, thuê địa điểm, văn phòng...) đã giảm, cho phép các startup tăng trưởng với chi phí thấp hơn.

Các quỹ đầu tư mạo hiểm ở Đông Nam Á vẫn còn nhiều tiền mặt dự trữ để đầu tư, ít nhất trong 3 năm tới. Các startup có khả năng thích nghi, quyết đoán và nhanh nhạy sẽ tìm thấy cơ hội mới để tăng trưởng, theo đuổi nhiều cơ hội hợp tác hoặc mua bán và sáp nhập.

Covid-19 hiện tại là một trong những rào cảo đầy thách thức, nhưng chúng tôi tin tưởng một cách lạc quan rằng, với tính thực dụng và khả năng phục hồi, những nhà sáng lập startup tại Đông Nam Á sẽ thích nghi và sớm nhìn thấy ánh sáng ở cuối đường hầm.

- Theo ông, thời gian tới, những lĩnh vực startup nào sẽ hút vốn của các nhà đầu tư?

- FEBE Ventures đầu tư vào tất cả các ngành nghề và loại hình doanh nghiệp (B2B, B2C, giáo dục, y tế, vận tải, tài chính, tiêu dùng) và thường đầu tư vào các startup có tiềm năng tăng trưởng lớn và có thể sớm chiếm lĩnh thị trường. Đối với giai đoạn đầu tư, quỹ FEBE tập trung vào các giai đoạn đầu như giai đoạn ý tưởng, xây dựng sản phẩm, hoặc giai đoạn hạt giống (“angel”, “pre-seed”, “seed”). Mặc dù tập trung vào các vòng gọi vốn giai đoạn đầu, quỹ cũng có thể tham gia vào các vòng gọi vốn sau như pre-series A hoặc series A.

Chúng tôi đặt mục tiêu đầu tư vào các công ty có thể mở rộng quy mô theo cấp số nhân và nhanh chóng giành được thị trường. Chúng tôi không nghĩ rằng các nhà đầu tư mạo hiểm dự đoán tương lai, những người sáng lập mới có thể! Chúng tôi tin tưởng vào những người sáng lập sẽ cho chúng tôi thấy điều tiềm năng tiếp theo.

- Sắp tới, FEBE có thêm "deal" nào tại Việt Nam không?

- Trong số 4 công ty khởi nghiệp mới mà chúng tôi sắp rót vốn có 2 công ty đang ở Việt Nam. Chúng tôi dự kiến sẽ đầu tư khoảng 10 công ty khởi nghiệp trong năm nay.

Bài: Diệu Tuyết

Thiết kế: Bảo Linh


 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo