Thứ hai, 23/9/2019 | 16:31 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Bức tranh bất động sản cao cấp Chứng quyền có bảo đảm
Thứ năm, 16/9/2010, 02:56 (GMT+7)

“Siêu thị sẵn sàng tẩy chay sữa tăng giá bất hợp lý”

Thứ năm, 16/9/2010, 02:56 (GMT+7)

Ảnh minh họa

Thế nhưng, khi mà thời điểm có hiệu lực của Thông tư 112 của Bộ Tài chính đang đến gần (ngày 1/10/2010) thì người tiêu dùng đã phải chấp nhận một đợt tăng giá mới của nhiều hãng sữa.

NDHMoney đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội về nguyên nhân tăng giá cũng như những bất cập trong quản lý giá sữa hiện nay.

Chỉ còn chưa đầy 3 tuần nữa Thông tư 112 của Bộ Tài chính về quản lý giá sữa sẽ có hiệu lực, song đầu tháng 9 vừa qua, một số hãng sữa đã tăng 10% giá sữa. Liệu đây có phải là đợt tăng giá nhằm “chạy” thông tư?

Cũng có thể hiểu một phần như vậy bởi thực tế thì hiện thông tư trên chưa có hiệu lực. Và để lý giải cho việc tăng giá vừa qua, lý do mà các hãng sản xuất hay nhập khẩu sữa đưa ra vẫn là những lý do muôn thủa, từ việc tăng tỷ giá, nguyên liệu đầu vào tăng, mẫu mã thay đổi... Tất nhiên, trong số đó vẫn có một số hãng cam kết giữ giá từ nay đến cuối năm như Vinamilk, Mead Johnson, hacofood...

Tuy nhiên, ngay cả khi Thông tư 112 có hiệu lực thì các hãng sữa vẫn có thể “lách luật”, bởi theo thông tư này chỉ quy định sữa bột cho trẻ dưới 6 tuổi. Còn sữa nước, sữa bột cho người lớn, người gầy, bà bầu vẫn không thuộc diện điều chỉnh của thông tư 112. Như vậy cũng có nghĩa là những loại sữa này vẫn có thể tăng giá đều đặn sau thời điểm 1/10 tới.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng, vừa qua, các doanh nghiệp nhập khẩu đã có động thái chủ động tăng giá nhằm tăng lượng sữa bán ra bởi trước khi tăng giá, các đại lý chắc chắn phải tăng gom hàng vào.

Vậy không lẽ các chính sách quản lý của cơ quan chức năng không đủ sức bảo vệ được người tiêu dùng hay vô tình tạo kẽ hở cho doanh nghiệp lách luật, thưa ông?

Việc ban hành thông tư là vấn đề kiểm soát hành chính. Nhưng mặt trái của việc kiểm soát này là việc liệu có kịp thời được không. Nếu chậm thì người tiêu dùng khó mua được sữa vì giá sẽ tăng cao, nhưng nếu muốn nhanh thì liệu có đảm nhận được không vì có hàng trăm loại sữa, doanh nghiệp phân phối nên khó có thể tiến hành kiểm tra, giám sát cùng một lúc.

Bên cạnh đó, vấn đề dư luận xã hội cũng tác động rất lớn đến câu chuyện tăng giá sữa. Người tiêu dùng sẽ khó mà tẩy chay sữa giống như mì chính của Vedan vì tâm lý một khi đã dùng sữa của một hãng nào đấy thì không ai muốn thay sữa cho con. Thậm chí, sữa còn được ví như thuốc chữa bệnh nên càng khó thay đổi hay từ chối dùng, đặc biệt là đối với con trẻ.

Chính vì vậy, đã có một số ý kiến đề xuất với tôi là yêu cầu hệ thống siêu thị Hà Nội không nhập sữa của hãng nào tăng giá nữa. Tuy nhiên, vấn đề này luôn có 2 mặt. Nếu tẩy chay, có thể là công ty sữa sẽ ít nhiều “rúng động”, nhưng mặt khác có thể siêu thị không có sữa, người tiêu dùng không có sữa vì họ sẽ ngừng cung cấp.

Theo tôi, mấu chốt của vấn đề ở đây là câu chuyện cung - cầu và vấn đề đầu mối nhập khẩu, phân phối sữa. Hiện cả nước có hơn 100 công ty nhập khẩu và phân phối sữa. Thế nhưng, tôi lấy làm lạ là tại sao trong số đó lại không thấy bất kỳ một tổng công ty thương mại nhà nước nào đứng ra làm đầu mối nhập sữa, mà chỉ toàn là doanh nghiệp tư nhân.

Câu chuyện ghìm giá sữa vữa dễ vừa khó nếu không có sự vào cuộc của các tổng công ty nhà nước. Hơn nữa, cơ chế quản lý sẽ khó mà đủ sức để bảo vệ người tiêu dùng một khi thông tin còn mù mờ, luật pháp đủ răn đe.

Có nghĩa ông cho rằng, nếu có doanh nghiệp nhà nước tham gia nhập khẩu sữa thì sẽ không có chuyện giá sữa tăng liên tục?

Đúng vậy, lúc này xã hội mới cần vai trò của các tổng công ty nhà nước. Nhiều doanh nghiệp nhà nước lớn vẫn “khoe” có hàng trăm nghìn tỷ đồng, nhưng những lúc nước sôi lửa bỏng lại không thấy bóng dáng đâu. Không hiểu lý do gì, bởi nếu vì vấn đề lợi nhuận chắc chắn không phải. Mặt hàng này có mức lãi rất cao nếu bán tại Việt Nam.

Tôi vẫn đặt câu hỏi, tại sao một mặt hàng có lãi cao, nhiều doanh nghiệp tư nhân làm được, nhưng các tổng công ty thương mại nhà nước lại không làm được. Nếu được cấp vốn, cấp lệnh tôi sẽ dẫn đầu đoàn đi nhập khẩu sữa. Chúng ta phải luôn nhớ rằng, trong điều hành thương mại phải bám sát nguyên tắc là lấy giá cả áp đảo giá cả, lấy hàng hóa áp đảo hàng hóa. Nếu công ty nhà nước có mạng lưới bán sữa rộng rãi thì chắc chắn các công ty phân phối kia không có chuyện muốn làm gì thì làm.

Do đó, dư luận, người tiêu dùng có quyền đặt câu hỏi cần phải xem lại vai trò của các tổng công ty thương mại nhà nước. Lực lượng này có chức năng xuất nhập khẩu, có mạng lưới, có vốn... nhưng tại sao không làm. Họ không thể xem việc này là việc của những ai đâu đâu. Những lúc khó mới cần đến những "con thuyền" lớn của nhà nước.

Đặc biệt, lãnh đạo hai thành phố Hà Nội và Tp.HCM tại sao không giao nhiệm vụ cho các tổng công ty thương mại lớn trực thuộc phải tìm cách hóa giải cơn sốt giá sữa.

Chúng ta không thể bắt người tiêu dùng mãi chấp nhận mãi thực tế này, bởi nếu so sánh với giá các nước thì giá sữa ở Việt Nam đã cao hơn từ 1,5 đến 2 lần.

Nhưng ngoài việc nhập khẩu, liệu chúng ta có thể giải bài toán giá bằng việc gia tăng các sản phẩm sữa sản xuất trong nước?

Vấn đề này gặp cái khó là nếu kêu gọi trong nước sản xuất thì cũng không khả thi vì sữa trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 20%, còn đến 80% là sữa bột nhập ngoại, đó là chưa kể đến tâm lý, thói quen sính hàng ngoại.

Trên thực tế, dùng biện pháp hành chính vẫn phải cần thiết, nhưng tôi thiên về biện pháp cung cầu hàng hóa bằng việc thêm đối tượng nhập hàng, đưa cạnh tranh vào thì mới giải quyết được gốc của vấn đề. Nếu chỉ dùng biện pháp hành chính thì sẽ chỉ là giải quyết ngắn hạn, phần ngọn.

Tôi xin nhắc lại rằng, một khi nền kinh tế chúng ta vẫn thừa nhận vai trò của doanh nghiệp nhà nước thì lực lượng này vẫn phải vào cuộc. Ngay cả việc nhập khẩu, kinh doanh sữa chỉ hòa vốn thì vẫn phải làm.

Hiện nay nguồn cung sữa vẫn thuộc độc quyền của một nhóm doanh nghiệp tư nhân. Chúng ta cũng phải xem lại đối tượng những ai được nhập sữa. Liệu có vấn đề gì đây, bởi những tiêu cực trong việc lobby nhập, cấp quota cũng đã từng xảy ra mấy năm trước.

Cũng có ý kiến cho rằng, siêu thị khó tẩy chay các hãng sữa liên tục tăng giá vì sẽ ảnh hưởng đến doanh thu của siêu thị?

Hiện có đến 80 - 85% các cửa hàng, địa điểm bán sữa là tư nhân, các siêu thị và đại lý lớn chỉ chiếm phần nhỏ, nên không ảnh hưởng đến doanh thu. Tôi có thể khẳng định, hệ thống siêu thị Hà Nội sẵn sàng tẩy chay (đúng luật) các hãng sữa tăng giá nếu không có lý do chính đáng.

Tuy nhiên, việc tẩy chay cũng sẽ gặp khó bởi hiện nay, việc phân phối sản phẩm sữa luôn được phân chia thị phần và khoanh vùng đối với bất kỳ một sản phẩm sữa nào. Các đầu mối phân phối tuyệt đối không được xâm lấn vùng của nhau. Chẳng hạn nếu tẩy chay doanh nghiệp phân phối sữa ABC ở Hà Nội thì các doanh nghiệp phân phối sữa ABC ở các khu vực lân cận cũng không được phép cung cấp vào thị trường Hà Nội. Và như vậy, siêu thị cũng sẽ không có mặt hàng đó để bán.

Nếu các siêu thị Việt Nam muốn tự nhập sữa và trực tiếp bán thì liệu có được phép hay không?

Tất nhiên là nếu xin phép và được cơ quan thẩm quyền cấp phép thì đơn vị nào cũng có thể trực tiếp nhập khẩu được, bởi ngay cả các doanh nghiệp tư nhân còn làm được việc này. Nhưng vấn đề là để có thể nhập và bán trực tiếp thì phải tìm được nguồn hàng giá gốc, còn nếu nhập qua 2 -3 nhà phân phối thì sẽ không có lãi.

Muốn vậy, các siêu thị phải tự bỏ công, ra nước ngoài tìm hiểu các nguồn hàng... Nhưng như thế thì sẽ rất tốn kém, mất công và rốt cuộc thì họ chưa chắc đã được lợi, bởi ngay cả bán giá cao do các công ty phân phối ấn định thì người tiêu dùng vẫn mua và đó mới là đối tượng chịu thiệt chứ không phải các siêu thị.

Hơn nữa, muốn làm được việc này thì các siêu thị phải có sự phối hợp, hợp tác với nhau để tạo thành một chuỗi phân phối thống nhất. Thế nhưng, hiện có không ít siêu thị vẫn giữ quan điểm "ăn mảnh" với những quan hệ, phương thức kinh doanh riêng lẻ, bí mật, bất hợp tác.

Còn qua khảo sát của chúng tôi, ở các siêu thị nước ngoài, mặc dù phần lớn họ vẫn phải nhập hàng qua nhà phân phối, song do họ có vốn lớn, có kinh nghiệm, công nghệ nên họ tổ chức được một chuỗi khép kín với nhà sản xuất sữa, thậm chí có một số siêu thị lớn thành lập luôn công ty sản xuất sữa nên họ chủ động được giá bán và giá luôn thấp hơn chúng ta.

Vậy, hệ thống siêu thị Hà Nội đã và sẽ có kiến nghị gì để giá sữa không còn tăng nữa?

Trước mắt chúng tôi cũng chỉ đấu tranh với nhà cung cấp về mức tăng giá cụ thể, 10% hay 7%. Nhưng với cách thức phân phối hiện nay thì chỉ có một số ít siêu thị lớn mua thẳng hàng hóa, sản phẩm thì mới có quyền lên tiếng với nhà cung ứng. Còn siêu thị nhỏ thì luôn bị nhà phân phối ép vì hàng hóa chủ yếu là hàng ký gửi.

Hội siêu thị không có quyền yêu cầu siêu thị nào đó nhập hay không nhập, chúng tôi chỉ có lời khuyên hay khuyến cáo nhất định.

Hồng Hạnh - NDH

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo