Thứ tư, 18/9/2019 | 08:25 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Cổ phần hóa 93 doanh nghiệp Nhà nước Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Bức tranh bất động sản cao cấp Chứng quyền có bảo đảm
Thứ sáu, 13/9/2019, 08:26 (GMT+7)

Vicem trước cổ phần hóa: Áp lực lãi vay và biến số tỷ giá

Huy Lê Thứ sáu, 13/9/2019, 08:26 (GMT+7)

Theo Danh mục doanh nghiệp thực hiện cổ phần hoá đến hết năm 2020 vừa được Thủ tướng ký phê duyệt vào trung tuần tháng 8 vừa qua, Nhà nước sẽ cổ phần hoá và giảm vốn tại Tổng công ty Công nghiệp xi măng Việt Nam (Vicem) xuống 50-65% trước năm 2021.

Thành lập năm 1980 dưới tên gọi Liên hiệp các Xí nghiệp Xi măng, Vicem hiện Vicem có 10 nhà máy sản xuất và 16 dây chuyền sản xuất, với công suất 20 triệu tấn Clinker (xi măng chưa nung) và 27 triệu tấn xi măng mỗi năm. 

Vicem thu hơn 1 tỷ USD mỗi năm

Năm 2018, Việt Nam nằm trong số 10 quốc gia sản xuất xi măng lớn nhất thế giới với công suất lắp đặt 148 triệu tấn/năm, tuy nhiên tiêu thụ trong nước chỉ khoảng 85 triệu tấn. Công suất dư thừa, cùng với sự gia tăng chi phí sản xuất đã ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận của ngành xi măng, theo báo cáo của Chứng khoán Rồng Việt.

Thị trường xuất khẩu lại là điểm sáng giải quyết thực trạng dư cung nhờ Trung Quốc cắt giảm sản lượng. Năm 2018, sản lượng xuất khẩu của Việt Nam tăng trưởng 55% đạt mức kỷ lục 31,65 triệu tấn với kim ngạch xuất khẩu lần đầu vượt 1 tỷ USD.

Đối diện với thực trạng dư cung toàn ngành diễn ra nhiều năm, hoạt động kinh doanh của Vicem vẫn khá ổn định. Hiện Vicem cùng các công ty thành viên chiếm khoảng 1/3 sản lượng xi măng cả nước. Trong đó, sản lượng clinker vẫn liên tục tăng và lần đầu vượt mức 20 triệu tấn trong năm 2018.

xm-365-7581-1568254326.png

Nhóm Vicem chiếm khoảng 1/3 sản lượng toàn ngành.

Với sản lượng ổn định và giá cả không biến động lớn một vài năm gần đây, doanh thu của Vicem cũng xoay quanh mức trên 25.000 tỷ đồng (trên 1 tỷ USD). Tuy nhiên, lợi nhuận của doanh nghiệp lại có biến động lớn hơn bởi nhiều yếu tố.

Thứ nhất, do ảnh hưởng của việc chi phí sản xuất gia tăng (bao gồm chi phí nguyên vật liệu như than, dầu, điện nhân công…) nên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp ngày càng giảm, bài toán tiết giảm chi phí sẽ là thách thức không nhỏ lên doanh nghiệp thời gian tới.

Thứ hai, hoạt động tài chính của Vicem cũng chịu rủi ro từ biến động tỷ giá hối đoái và khoản lãi vay phải trả (khoảng 1.000 tỷ lãi vay mỗi năm). Bên cạnh đó, nguồn thu từ các công ty liên doanh, liên kết không ổn định.

xm-225-3971-1568254326.png

Biên lợi nhuận gộp của Vicem suy giảm do chi phí đầu vào tăng cao.

Kết thúc năm 2018, Vicem ghi nhận lợi nhuận trước thuế 2.390 đồng. Tổng tài sản của doanh nghiệp là 42.675 tỷ đồng và vốn điều lệ 14.483 tỷ đồng.

Theo báo cáo 6 tháng đầu năm, Vicem tiêu thụ gần 15 triệu tấn sản phẩm, tăng 5% so với cùng kỳ 2018. Trong đó, sản phẩm xi măng tiêu thụ đạt hơn 13,1 triệu tấn, tăng 11,4% và clinker tiêu thụ giảm 25%, đạt hơn 1,87 triệu tấn.

Với sản lượng tiêu thụ trên, Vicem báo doanh thu và lợi nhuận trước thuế lần lượt đạt 17.640 tỷ đồng và 1.657 tỷ đồng, tăng trưởng 4,3% và 62,3% so với cùng kỳ năm 2018.

Vay nợ hơn 14.700 tỷ đồng

Là đơn vị có dư nợ vay lớn bằng euro, Vicem chịu ảnh hưởng lớn từ biến động tỷ giá. Tính đến cuối năm 2018, Vicem có số dư vay nợ dài hạn tổng cộng 73,9 triệu EUR (1.984 tỷ đồng) và hơn 33 triệu USD (769 tỷ đồng). Ngoài ra, Vicem còn có các khoản tiền gửi ngân hàng bằng ngoại tệ chưa được thuyết minh chi tiết, cùng với hơn 3 triệu USD nằm ngoài bảng cân đối kế toán.

Năm 2017 khi đồng euro tăng mạnh, doanh nghiệp ghi nhận mức lỗ chênh lệch tỷ giá đột biến hơn 570 tỷ đồng.

xm-4-3840-1568254327.png

Nợ vay cũng là thách thức với Vicem. Tại thời điểm cuối năm 2018, vay nợ tài chính ngắn hạn là 9.341 tỷ đồng, tương đương 93% tài sản ngắn hạn. Vay nợ dài hạn 5.405 tỷ đồng, chiếm 17% tài sản dài hạn. Dù nợ vay lớn nhưng Vicem đang tích cực tái cơ cấu để giảm dần qua các năm. Con số nợ vay ngắn hạn năm 2016 là 10.794 tỷ và dài hạn là 8.215 tỷ đồng.

Nợ vay lớn của Vicem còn đến từ một yếu tố khách quan. Theo chỉ đạo của Chính phủ, Vicem buộc phải tiếp nhận 2 đơn vị là Xi măng Hạ Long (3/2016) và Xi măng Sông Thao (6/2017). Theo Vicem, 2 đơn vị này khi tiếp nhận đã trên bờ vực phá sản và gánh trên vai hơn 9.000 tỷ đồng nợ phải trả, lỗ lũy kế khoảng 4.000 tỷ đồng.

Tiếp nhận Xi măng Hạ Long cũng mang loạt vấn đề nợ vay quá hạn cho Vicem. Cụ thể, Xi măng Hạ Long có các khoản vay bằng euro với giá trị quy đổi là 173 tỷ đồng đã quá hạn, công ty đang trong quá trình phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước để phân loại khoản vay này. Xi măng Hạ Long cũng có khoản vay quá hạn 977 tỷ đồng với tổng công ty Sông Đà và đang được cơ cấu trả nợ gốc trong 10 năm với lãi suất 0%. Xi măng Hạ Long còn có khoản phạt lãi vay quá hạn gần 71 tỷ đồng với Ngân hàng Phát triển Việt Nam, đang thương thảo để xóa nợ hoặc phải trả nợ vào năm 2023.

Gà đẻ trứng vàng Hà Tiên 1

Giữ vai trò cân đối trong ngành công nghiệp xi măng Việt Nam, Vicem sở hữu một hệ thống công ty con và đơn vị liên doanh liên kết lớn mạnh trong cả nước. Tuy nhiên, nhiều đơn vị thành viên có vị thế khá trái ngược nhau.

Tính đến cuối 2018, Vicem đang đầu tư 4.100 tỷ đồng vào công ty liên doanh liên kết, đầu tư vào các đơn vị khác 384 tỷ đồng. Ngoài ra, tổng công ty còn có 3 đơn vị hạch toán phụ thuộc, 1 đơn vị hành chính sự nghiệp, 3 công ty con 100% vốn và 19 công ty con sở hữu dưới 100%.

xm-5-4594-1568254327.png

Chỉ tiêu tài chính năm 2018 tại một số công ty con. Đơn vị tính: tỷ đồng.

Xi Măng Hà Tiên 1 (HoSE: HT1) là đơn vị nòng cốt của Vicem khi có doanh thu và lợi nhuận vượt trội so với các đơn vị còn lại. Với tỷ lệ sở hữu 79,7% vốn, mỗi năm Hà Tiên 1 đóng góp khoảng 500 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế về tổng công ty.

Trong năm 2019, Hà Tiên 1 đưa ra kế hoạch sản xuất 4,4 triệu tấn Clinker (tăng 2%), 7,2 triệu tấn xi măng (tăng 6%) và 120.000 tấn cát tiêu chuẩn (giảm 11%). Kế hoạch tiêu thụ 650.000 tấn Clinker (tăng 18%), 7,2 triệu tấn xi măng (tăng 6%) và 120.000 tấn cát (tăng 20%).

Với kế hoạch sản xuất và tiêu thụ đó, Hà Tiên 1 đặt mục tiêu doanh thu năm 2019 là 8.930 tỷ đồng, tăng 6% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế dự kiến ở mức 733,6 tỷ đồng, tăng 14%. Tỷ lệ cổ tức tối thiểu 15%.

xm-7-4626-1568254327.png

Năm 2018 khá thành công với các công ty thuộc Vicem khi hầu hết có lãi và một số liên doanh đã trả cổ tức. Ngược lại nhiều đơn vị khác vẫn đang rất chật vật trong kinh doanh với nợ vay lớn và lỗ lũy kế kéo dài.

Điển hình như công ty con 100% vốn Vicem Hải Phòng đang lỗ lũy kế hơn 200 tỷ và nợ vay gần 730 tỷ đồng. Vicem Tam Điệp cũng còn lỗ lũy kế hơn 1.000 tỷ đồng. Vicem Hoàng Thạch vừa thoát lỗ với lợi nhuận chưa phân phối chỉ 175 triệu đồng.

Hai đơn vị tiếp nhận là Xi măng Hạ Long (từ Tổng công ty Sông Đà) và Xi măng Sông Thao (từ Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị HUD) đều là các đơn vị đứng bên bờ phá sản. Dưới sự tái cơ cấu của Vicem, 2 đơn vị này bắt đầu có lãi nhưng gánh nặng nợ vay và lỗ lũy kế vẫn còn rất nặng nề.

Cổ phần hóa vướng định giá, đất đai

Mới đây, Kiểm toán Nhà nước đã tiến hành kiểm toán kết quả tư vấn định giá và xử lý các vấn đề tài chính trước khi chính thức công bố giá trị doanh nghiệp cổ phần hoá tại Vicem do Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC thực hiện.

Kết quả kiểm toán cho thấy, theo cả 2 phương pháp định giá tài sản và chiết khấu dòng cổ tức, thì giá trị tài sản của Vicem đều "hụt" gần 1.170 tỷ đồng. Nguyên nhân chênh lệch được kiểm toán chỉ ra là chưa tính phản ánh đúng giá trị quyền khai thác khoảng sản của một số công ty con trực thuộc Vicem.

Theo số liệu của kiểm toán, tại thời điểm 1/10/2018, có 3 công ty TNHH MTV của Vicem là Vicem Hoàng Thạch, Vicem Hải Phòng, Vicem Tam Điệp được cấp 9 giấy phép khai thác khoáng sản là đá vôi và đá set để sản xuất xi măng với tổng trữ lượng được phép khai thác hàng năm là 9,57 triệu tấn đá vôi/năm và 1,91 triệu tấn đá set/năm. 

Vicem cho biết việc định giá doanh nghiệp chưa tính tính đến lợi thế giá trị quyền khai thác các mỏ do chưa có hướng dẫn cụ thể khi cổ phần hóa doanh nghiệp, do vậy Kiểm toán đã có lưu ý và tạm xác định giá trị quyền khai thác khoáng sản là 1.194 tỷ đồng.

Về phương pháp chiết khấu dòng tiền, Vicem cho biết sự sai lệnh là do xác định tham số ßU của các doanh nghiệp cùng ngành, nhưng hiện nay Bộ Tài chính chưa có hướng dẫn cụ thể việc tính toán chỉ tiêu này căn cứ trên dữ liệu bình quân 5 năm gần nhất hay tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp.

Về giá trị quyền sử dụng đất tính vào giá trị doanh nghiệp, Vicem và các đơn vị có 3 cơ sở nhà đất được nhà nước giao đất cần xác định giá đất để xác định giá trị quyền sử dụng đất tính vào giá trị doanh nghiệp. Vicem thực hiện tạm tính giá trị quyền sử dụng đất của 3 cơ sở nhà đất nêu trên vì địa phương chưa có ý kiến chính thức về giá đất.

Vicem cho biết đến nay đã có 2/3 cơ sở nhà đất được địa phương có ý kiến chính thức về giá đất. Còn cơ sở nhà đất còn lại, Vicem vẫn đang tiếp tục làm việc với địa phương để có ý kiến chính thức về giá đất.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo