Thứ sáu, 29/11/2019, 11:38 (GMT+7)

Gặp nữ lập trình viên lớn tuổi nhất thế giới, người truyền cảm hứng cho Tim Cook

Gọi bản thân là "nhà truyền giáo" của giới công nghệ thông tin, bà Masako Wakamiya từng tự lập trình một ứng dụng vào năm 81 tuổi và luôn tận dụng công nghệ trong cuộc sống hàng ngày.  

Masako Wakamiya sở hữu chiếc máy tính cá nhân đầu tiên vào năm 58 tuổi, ngay trước khi bà nghỉ công việc ở một ngân hàng để về hưu. Khi đó, bà không hề biết rằng mình sắp bước vào cuộc hành trình trở thành lập trình viên iPhone lớn tuổi nhất thế giới vào năm 81 tuổi. 

Đến nay khi bước sang tuổi 84, bà Wakamiya tự gọi bản thân là "nhà truyền giáo" của lĩnh vực công nghệ thông tin. Bà viết sách và giảng dạy ở cả Nhật Bản và nước ngoài, với nhiệm vụ khuyến khích những người lớn tuổi khác sử dụng công nghệ kỹ thuật số để cuộc sống trở nên phong phú hơn. 

CEO Apple Tim Cook trò chuyện với bà Masako Wakamiya về một ứng dụng trên iPhone do bà phát triển tại San Jose, California hồi tháng 6/2017. Ảnh: Nikkei Asian Review.

Mới đây, Nikkei Asian Review có cơ hội trò chuyện với Wakamiya về cuộc đời của bà, từ chuyện chiếc máy tính cá nhân đầu tiên tới lần nói chuyện với CEO Tim Cook của Apple.

"Khi đó, rất ít hộ gia đình sắm máy tính, nhưng với tôi, máy tính cá nhân lại là một thứ rất thú vị. Tôi tự học cách sử dụng. Mẹ tôi lúc đó cần được chăm sóc đặc biệt nên tôi liên tục phải túc trực bên bà. Có những ngày tôi không thể ra ngoài. Nhưng chiếc máy tính cá nhân đã đưa tôi đến với một thế giới rộng lớn hơn", bà nói. 

20 năm trước, bà tham gia Câu lạc bộ Mellow, một website để người lớn tuổi trao đổi thông tin với nhau. Hiện bà là phó chủ tịch của câu lạc bộ này. "Khi gia nhập câu lạc bộ, tôi nhận được một tin nhắn chào mừng rằng: 'Cuộc sống sẽ trở nên thú vị hơn rất nhiều khi bạn bước qua tuổi 60. Những gì bạn tích lũy được tới khi đó sẽ 'trổ bông'. Và khi bạn bước sang tuổi 70, bạn sẽ có một cuộc sống đủ đầy hơn' ". 

Wakamiya cho biết ban đầu bà thường nhận lại những lời chỉ trích từ các thành viên khác khi đăng thông điệp của mình lên câu lạc bộ. "Mọi người nói những câu kiểu như 'Bà chẳng lịch sự gì cả' hay 'Bà không nên viết những thứ như vậy ở đây'. Tuy nhiên, ở thời điểm này nhìn lại, tôi thấy lời mắng nhiếc đó lại thật quý giá. Tôi nói với mọi người rằng trong cuộc sống, không có gì là quá muộn". 

Ngay khi Wakamiya thuần thục với máy tính cá nhân, bà bắt đầu học cách sử dụng điện thoại thông minh trong khi giới cao niên khi đó lại có xu hướng né tránh các công nghệ mới. Không lâu sau, bà nảy ra ý tưởng về một trò chơi dựa trên lễ hội búp bê hinamatsuri hàng năm của Nhật Bản. 

"Vào thời điểm đó, chẳng có ứng dụng nào khiến người già cảm thấy thú vị. Vì vậy, tôi quyết định tạo ra một trò chơi mà ở đó những người cao tuổi có thể chiến thắng người trẻ. Tôi nghĩ trò sắp xếp búp bê cho lễ hội hinamatsuri sẽ là ý tưởng phù hợp. Tôi phác thảo kế hoạch và đề nghị chủ tịch của một công ty phát triển ứng dụng tại tỉnh Miyagi sản xuất trò chơi này. Khi đó, ông ấy nói: 'Tôi gợi ý là bà nên tự làm nó'. Thế là tôi vừa lập trình cho trò chơi đó tại nhà ở tỉnh Kanagawa vừa học hỏi thêm từ ông ấy qua Skype".

Bà Wakamiya cho biết bản thân cũng gặp rào cản về ngôn ngữ. "Mọi thứ đều bằng tiếng Anh. Thông báo lỗi, hướng dẫn trực tuyến, email và các giao tiếp khác với Apple về việc đưa ứng dụng lên App Store, tất cả đều bằng tiếng nước ngoài. Mọi người ở thế hệ của tôi lại luôn gặp rắc rối với tiếng Anh". 

Logo trò chơi Hinadan của bà Wakamiya trên App Store. Ảnh: CNN.

Cuối cùng, trò chơi Hinadan của bà Wakamiya được hoàn thành ngay trước lễ hội hinamatsuri năm 2017. "Tờ báo Asahi khi đó đã đăng một câu chuyện về ứng dụng này. CNN cũng gửi email bằng tiếng Anh cho tôi với khoảng 20 câu hỏi và họ muốn tôi trả lời trong vòng 2 giờ. Tôi sử dụng ứng dụng Google dịch để hồi đáp. Họ tiếp tục gửi cho tôi nhiều câu hỏi hơn và nói muốn viết một câu chuyện ngay trong đêm hôm đó nếu tôi trả lời trong 20 phút. Sau đó họ đăng một bài báo lên mạng. Có vẻ như bài báo đó đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ". 

Một thời gian sau, nhân viên tập đoàn Apple chi nhánh ở Nhật Bản liên lạc với bà. Người này đề nghị đưa bà cùng qua Mỹ nhưng ban đầu bà Wakamiya từ chối. "Người đó nhấn mạnh rằng có người rất muốn gặp tôi. Tôi hỏi là ai thì họ trả lời là CEO Tim Cook. Tôi không muốn bất lịch sự nên đã đồng ý".

Thời điểm đó là năm 2017, Wakamiya được mời tới dự Hội thảo Lập trình viên toàn cầu hàng năm của Apple. Du lịch không phải là điều gì mới lạ đối với nữ lập trình viên lớn tuổi này vì bà đã tới thăm hơn 60 quốc gia, thậm chí là thích đi một mình. Tuy nhiên, việc gặp gỡ người đứng đầu của một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới thực sự là điều không hề bình thường. Bà gặp ông Cook một ngày trước khi hội thảo diễn ra tại San Jose, California.

"Tôi đã nghĩ chúng tôi sẽ chỉ chào hỏi đơn giản nhưng ông ấy nói chúng tôi nên nói chuyện khi nhìn vào chiếc iPhone của tôi. Tôi khá hoang mang. Những người khác chỉ dám đứng nhìn chúng tôi từ xa. Tôi giải thích về ứng dụng của mình: 'Vì người già không giỏi trong thao tác vuốt nên tôi thiết kế để họ chơi bằng thao tác chạm' ".

Khi được vị CEO của Apple hỏi về kích thước phông chữ, bà cho biết vì màn hình iPhone khá nhỏ nên việc để ký tự lớn hơn sẽ làm mất cân bằng giữa chữ và các hoa văn. "Chúng tôi cũng nói về việc điều chỉnh để ứng dụng phù hợp với iPad và một số khía cạnh khác. Giống như chúng tôi đang trò chuyện trong một lớp học lập trình vậy. Cook nói tôi đã truyền cảm hứng cho ông, và ông ấy làm tôi ngạc nhiên khi kết thúc câu chuyện bằng một cái ôm".

Tại hội thảo vào ngày hôm sau, ông Cook giới thiệu bà Wakamiya là lập trình viên lớn tuổi nhất thế giới. Bà đứng trên sân khấu cùng với một cậu bé 10 tuổi đến từ Australia.

"Khi đó, tôi đoán họ muốn nhấn mạnh đến sự đa dạng của giới lập trình, từ chủng tộc, giới tính,... Nhưng tôi chắc chắn một bà lão đang ở độ tuổi 80 hẳn là một khám phá lớn". 

Tại Hội nghị Lập trình viên toàn cầu năm 2017, ông Cook giới thiệu bà Wakamiya là lập trình viên lớn tuổi nhất thế giới. Ảnh: Reuters

Chia sẻ về cuộc sống, bà Wakamiya nhấn mạnh sự cần thiết của việc bắt đầu học tập trở lại đối với người cao tuổi, đặc biệt với Nhật Bản khi cứ 4 người thì có một người trên 65 tuổi. Theo bà, tài chính và công nghệ thông tin là những lĩnh vực đặc biệt quan trọng. Tháng 6, bà từng có bài phát biểu quan trọng tại hội nghị chuyên đề về già hóa dân số và tài chính tại Tokyo trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh G20. Trong đó, nữ lập trình viên 84 tuổi cho rằng giáo dục người cao tuổi về tài chính có thể giúp giảm tỷ lệ người mất trí nhớ.

"Giao dịch cổ phiếu qua internet có thể là một việc khó khăn. Tuy nhiên, tôi đã đề xuất thành lập một quỹ đầu tư cho người cao tuổi. Mỗi người sẽ đóng góp 500.000 yên (4.600 USD) vào quỹ này và tiền sẽ được đầu tư cho một người trẻ đang muốn khởi nghiệp. Khoản đầu tư đó có thể thất bại, nhưng còn tốt hơn là việc để người cao tuổi trở thành nạn nhân của những kẻ lừa đảo giả vờ là con trai hoặc cháu của họ để đòi tiền qua điện thoại". Sau đó, doanh nhân trẻ được đầu tư sẽ mời các nhà góp vốn tới thăm công ty của anh/cô ấy để họ có thể hiểu hơn về thứ mà họ đang rót tiền vào. Hành động này cũng sẽ giúp người trẻ và người già xích lại gần nhau hơn, theo ý tưởng của bà Wakamiya. 

"Tôi nghĩ điều quan trọng đối với giới cao niên là phải tiến bộ cùng với thời đại, xã hội, khoa học và công nghệ thông tin". Với Wakamiya, bà đang sử dụng loa trí tuệ nhân tạo ở nhà vì cho rằng thiết bị này rất hữu ích với người già. "Một khi bạn hoàn thành bước thiết lập ban đầu, bạn có thể sử dụng chúng ngay cả khi bạn nằm liệt giường". Theo bà, hiểu biết lĩnh vực công nghệ thông tin giúp người cao tuổi có thêm nhiều khả năng mới. 

Ngoài viết sách, bà Wakamiya cũng dạy về Excel art, tức là dùng phần mềm này để tạo ra các họa tiết. Bà cho rằng đây là phương pháp thú vị để chỉ cho người cao tuổi thấy họ có thể làm gì với một chiếc máy tính.

"Excel có thể là thứ vô nghĩa với người già, nhưng sau đó tôi nghĩ ra một ý tưởng thú vị mà những người cùng thế hệ với tôi có thể làm với phần mềm này". Và, Excel art ra đời. 

Tháng 6/2019, bà Wakamiya chụp ảnh cùng những đứa trẻ Estonia đang giơ những chiếc quạt có họa tiết Excel art, một "nghệ thuật" do nữ lập trình sáng tạo ra. Ảnh: Nikkei Asian Review.

"Năm ngoái, tôi được mời tới dự bữa tiệc ngoài trời của hoàng gia Nhật. Khi đó, tôi mặc một chiếc váy dài và mang theo túi xách, cả 2 đều có họa tiết được tạo ra bằng phương pháp Excel art. Chiếc túi xách thậm chí được gắn thêm đèn LED. Nhật hoàng đã nói với tôi rằng: 'Hãy tiếp tục sống tích cực để có sức khỏe tốt nhé!' ", bà kể lại. 

Nhiều năm trôi qua, Wakamiya cho biết bà vẫn giữ một mục tiêu là luôn muốn được sáng tạo. 

"Sáng tạo là hoạt động mang tính con người nhất, là thứ mà trí tuệ nhân tạo hay động vật đều không thể có. Một giáo viên tiểu học từng nói: 'Những người trưởng thành làm nên việc phi thường thường là những đứa trẻ từng gặp vấn đề trong thời gian tiểu học. Còn những người từng là học sinh ngoan ngoãn lại không gây ấn tượng'. Chúng ta đang sống trong thời kỳ như vậy", bà nói. 

"Tôi đã bước sang tuổi 84 và tôi thấy mình thông minh hơn trước đây".

Thanh Long (Theo Nikkei Asian Review, Japan Times)

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo