Chủ nhật, 27/9/2020 | 01:26 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

BĐS khu công nghiệp 20 năm thị trường chứng khoán Việt Nam 25 năm Việt - Mỹ Kết quả kinh doanh quý II/2020 EVFTA có hiệu lực
Thứ tư, 9/5/2018, 08:21 (GMT+7)

Bên trong "thành phố iPhone" Trung Quốc - nơi sản xuất một nửa số iPhone trên thế giới

Nguyễn Thị Diệu Tuyết Thứ tư, 9/5/2018, 08:21 (GMT+7)

Theo Business Insider, nhà máy sản xuất iPhone tại Trịnh Châu được điều hành bởi nhà sản xuất điện tử Đài Loan Foxconn, với khoảng 350.000 nhân công và sản xuất khoảng một nửa số iPhone trên thế giới. Trong những tháng mùa hè bận rộn trước thời điểm ra mắt iPhone mới vào mùa thu, nhà máy này sản xuất ra đến 500.000 máy mỗi ngày, tức 350 máy mỗi phút.

Công viên Khoa học Foxconn Trịnh Châu nằm cách trung tâm Trịnh Châu hơn 32km. Với một lực lượng nhân công áp đảo so với nhiều thành phố của Mỹ, nhà máy này được cư dân ở đây đặt cho cái tên "thành phố iPhone". Tại đây, công nhân nhà máy sống trong các ký túc xá từ 10-12 tầng ngay ngoài khuôn viên Foxconn, và tất nhiên, nơi nào có công nhân, nơi đó lập tức nở rộ nhiều hiệu buôn, cửa hàng thức ăn đường phố, mát-xa, bán tất chân (vớ), và nhiều thứ vật dụng giá bèo khác.

"Những nơi này không 'giống' thành phố" - Thomas Dinges, một nhà phân tích cấp cao tại công ty nghiên cứu thị trường iSuppli nói về những cộng đồng hình thành xung quanh các nhà máy của Foxconn (tại Trung Quốc có đến 12 nhà máy như vậy) - "Chúng là các thành phố".

Hãy cùng dạo một vòng quanh "thành phố iPhone", gặp gỡ các công nhân, chủ nhà hàng, và nhiều người khác mà cuộc sống đã bị ảnh hưởng bởi Foxconn.

Với lượng công nhân nhiều như vậy, Foxconn hiện là công ty tư nhân lớn nhất tại Trung Quốc. Từ khi bắt đầu sản xuất iPhone cho Apple vào năm 2007, Foxconn đã đối mặt với nhiều cáo buộc ngược đãi người lao động, điều kiện làm việc nghèo nàn, và các hình phạt gay gắt dành cho những công nhân phạm lỗi. Đã từng có một làn sóng tự tử của công nhân Foxconn từ năm 2010 đến 2011, khiến Apple và Foxconn phải thực hiện nhiều thay đổi tại các nhà máy.

Tổ hợp này được xây dựng vào năm 2000, nhằm một mục đích duy nhất là đáp ứng mọi nhu cầu của quá trình sản xuất iPhone của Apple - với số vốn tài trợ hơn 600 triệu USD từ chính quyền địa phương.

Thậm chí ngay cả lúc này, chính quyền vẫn dành cho Foxconn khá nhiều ưu đãi, miễn giảm thuế, trợ cấp... để giữ cho nhà máy này tiếp tục hoạt động tại Trịnh Châu. Người ta đã mở nhiều con đường mới đến nhà máy, và còn thưởng cho nhà máy nếu họ đạt chỉ tiêu xuất khẩu.

Trong hai năm đầu sản xuất, khoản tiền thưởng này lên đến 56 triệu USD.

Chính quyền thậm chí còn giúp nhà máy tuyển dụng, huấn luyện và tìm nơi ở cho công nhân trong những giai đoạn cao điểm sản xuất iPhone. Vào những tháng mùa hè, tại lối vào của khuôn viên thường có một người cầm loa nói: "Chúng tôi đang tuyển dụng những tài năng của xã hội. Bạn phải lạc quan và làm việc siêng năng".

Chính quyền Trịnh Châu đã phải rất nỗ lực mới đáp ứng được nhu cầu công nhân gần như vô tận của Foxconn. Tỉnh này đã đưa ra những hạn ngạch bắt buộc các làng và thành phố tại địa phương phải cung cấp một lượng công nhân nhất định cho nhà máy.

Năm 2016, các công ty than sở hữu nhà nước đã cho Foxconn "mượn" công nhân. Và vào năm ngoái, các trường thương mại đã đưa ra quy định bắt buộc sinh viên từ 16 tuổi phải đến làm tại nhà máy để có "kinh nghiệm lao động" mới được tốt nghiệp. Trong đợt "vắt chân lên cổ chạy" cho kịp ngày lên kệ của iPhone X, nhiều sinh viên đã phải làm việc quá giờ - tức đã vi phạm luật của Trung Quốc.

"Sở lao động của mọi thành phố và Bộ nhân lực đều có liên quan" - Liu Miao, trưởng một trung tâm tuyển dụng tư nhân tại Trịnh Châu cho biết.

Theo các công nhân thì lịch trình một ngày của họ như sau:

- Thức dậy lúc 6:30 sáng

- Đến nhà máy lúc 7 giờ sáng

- Ăn sáng và bắt đầu làm việc lúc 8 giờ.

- Nghỉ trưa 1 tiếng. Hầu hết ăn ở căng tin trong khuôn viên, một số ăn ở các tiệm bên ngoài vì đồ ăn ngon hơn.

- Ca kết thúc lúc 5 giờ chiều, nhưng nếu phải làm quá giờ thì hầu hết sẽ chấp nhận và họ có thể tiếp tục làm đến 8 hoặc 10 giờ tối.

- Sau khi làm việc, họ ăn tối với bạn bè hoặc chơi game tới 10 hoặc 11 giờ đêm và đi ngủ.

Lịch trình về cơ bản là như nhau nhưng đảo ngược lại nếu làm ca đêm.

Một công nhân đảm nhiệm khâu chùi một lớp bóng đặc biệt vào màn hình LCD cho biết cô đảm nhận 1.700 chiếc iPhone mỗi ngày, tức khoảng 3 màn hình mỗi phút đối với một ngày làm việc dài 12 tiếng.

Các công việc khác như gia cố bảng mạch chip có thể mất đến 1 phút cho mỗi máy, tức khoảng 600 - 700 máy mỗi ngày.

Các công nhân Foxconn miêu tả công việc tại nhà máy này chẳng có gì đặc sắc hay quá sức, mà chủ yếu là chán và lặp đi lặp lại hơn bất kỳ công việc nào khác.

"Công nhân luôn nói rằng người ngoài muốn vào, còn người bên trong lại muốn ra" - một công nhân nói.

"Khu vực được đảm bảo" là một thoả thuận kỳ lạ nhưng lại là một trong những ưu đãi được chính quyền Trịnh Châu dành cho Foxconn.

Giống như nhiều cửa hàng lân cận, Liu đến từ Hà Nam và từng làm việc tại nhà máy Foxconn. Khi 18 tuổi, cô cùng chồng - vốn được se duyên thông qua một bà mối - đã rời làng để đến Trịnh Châu.

Cả hai làm việc nhiều năm tại nhà máy Longhua của Foxconn - từng là tổ hợp lớn nhất. Nhưng khi họ nghe rằng công ty này đang mở một nhà máy khác gần quê nhà hơn, họ đã dùng tiền tiết kiệm và mở một nhà hàng phục vụ công nhân.

"Mọi người muốn làm việc tại nhà máy này vì nó giúp họ gần với gia đình ở Hà Nam hơn" - Liu nói - "Bạn được nghỉ Chủ nhật, và bạn có thể về nhà thăm gia đình. Đó là một lợi thế".

Con trai của Liu sống ở Qianhoucun với cha mẹ cô. Cô và chồng gặp con mỗi tuần một lần vào Chủ nhật, khi nhà máy đóng cửa.

Nhiều người làm việc tại các nhà máy xa quê nhà hơn chỉ có thể về thăm gia đình hai lần mỗi năm, vào dịp Tết Âm lịch và Quốc khánh.

Các nhà hàng mở cửa khá sớm vào buổi sáng để nấu điểm tâm cho các công nhân ca ngày.

Sau bữa trước, tức khoảng 1 giờ chiều, họ dọn dẹp và ngủ vài tiếng, sau đó mở cửa lại vào khoảng 7 giờ tối để ăn tối và phục vụ công nhân ca đêm. Họ sẽ mở cửa cho tới khi công nhân ca đêm ăn giữa buổi lúc 1 giờ sáng, sau đó lại đi ngủ vào khoảng 3 giờ sáng sau khi đã dọn dẹp nhà hàng. Gần như mỗi đêm, Liu và chồng chỉ ngủ từ 3 đến 4 tiếng.

Liu hiểu làm việc ở Foxconn "béo bở" hơn, bởi mức lương cao hơn và ít áp lực hơn. Có hàng tấn việc tại nhà máy và các công việc thì lặp đi lặp lại, nên bạn chẳng cần phải suy nghĩ gì, cứ việc đến nhà máy làm việc và được trả tiền thôi.

"Kinh doanh riêng nhiều áp lực hơn" - cô nói - "Tôi phải nghĩ xem mình quên mất điều gì. Tôi phải lo nếu việc kinh doanh không thuận lợi".

Liu ước tính rằng vào thời điểm này trong năm, nhà máy phải có khoảng 120.000 công nhân. Nhưng năm nay, chỉ có một nửa số đó mà thôi. Liu vừa nói vừa cất các khay thức ăn làm sẵn đằng sau quầy hàng. Hai năm trước, toàn bộ thức ăn có thể được bán sạch chỉ sau nửa giờ mở cửa vào buổi sáng, ngay cả trong những tháng thấp điểm. Hình ảnh trên được chụp lúc 2 giờ chiều, sau bữa trưa, và vẫn còn đến nửa số khay thức ăn tồn lại.

Lúc trước Liu thường bận đến nỗi cô phải thuê 6 nhân viên toàn thời gian. Giờ cô chỉ còn 2 mà thôi.

Không ai chắc chắn cái gì sẽ thế chỗ ngôi làng, nhưng Liu nghe đồn rằng chính phủ sẽ biến vùng đất xung quanh nhà máy thành các khu vườn. Một sân bay mới đã được lên kế hoạch xây dựng ngay cạnh nhà máy. Không ai muốn thấy một ngôi làng bẩn thỉu tạm bợ khi họ đặt chân xuống sân bay cả.

Khi được hỏi sẽ làm gì sau khi giải toả, Liu mỉm cười và nói "tôi nghĩ tôi sẽ đi nơi khác, mở nhà hàng mới và làm như cũ thôi".

Hầu hết những người mới đến biết nhà máy này nổi tiếng với giờ làm dài dằng dặc và thường xuyên phải làm quá giờ. Có rất nhiều nhà máy để xin việc tại Trung Quốc. Nhưng nhiều công nhân lại đến Foxconn vì làm quá giờ.

"Thường thường, công nhân không đến trừ khi có cơ hội được làm quá giờ" - Liu giải thích - "Họ muốn lương cao hơn".

Mức lương này thấp đến nỗi chính phủ Trung Quốc không thu thuế đối với lương công nhân. Nhưng theo các công nhân này thì lương tại Foxconn vẫn cao hơn hầu hết các công việc không đòi hỏi kỹ năng tại Trung Quốc.

Mức lương tại nhà máy ở Trịnh Châu thấp hơn nhà máy ở Thâm Quyến, nhưng nhiều công nhân thích làm ở Trịnh Châu vì nó gần nhà hơn và chi phí sinh hoạt rẻ hơn.

60 tiếng làm quá giờ, tức làm 14 tiếng mỗi ngày, 7 ngày/tuần.

"Hầu hết mọi người muốn làm quá giờ" - một công nhân 27 tuổi cho biết - "Nếu bạn có việc gì đó để làm, có lẽ bạn không làm quá giờ. Nếu bạn không có gì để làm, bạn chắc chắn sẽ làm quá giờ".

Sau thời gian thử việc kéo dài 45 ngày, lương cơ bản sẽ có thể tăng đến 390 - 500 USD. Dù vậy, mức lương năm nay có vẻ vẫn như mức lương cơ bản tại nhà máy từ năm 2015.

Các công nhân sẵn sàng làm ca đêm có thể có lương lên đến 785 USD (17,8 triệu đồng) tính cả làm quá giờ.

Tổ chức phi lợi nhuận Sinh viên và Học giả chống bóc lột trong doanh nghiệp ước tính lương đủ sống của các công nhân iPhone phải là 650 USD (khoảng 14,8 triệu), có nghĩa là các công nhân sẽ phải làm quá giờ rất nhiều mới đạt được con số này.

(còn tiếp)

Theo Minh.T.T - Vnreview

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo