Thứ năm, 20/1/2022, 13:55 (GMT+7)

Đập chuột vỡ hết bình

Việc can thiệp bằng các biện pháp chưa có tiền lệ vào một góc của "false market" đã làm cả thị trường chung bị ảnh hưởng. Một góc nào đó của thị trường đang nóng, và cách can thiệp biến thị trường thành nguội lạnh.

Thị trường chứng khoán gần một tuần qua chẳng có gì vui. Thị trường cũng như thời tiết, có ngày nắng, có ngày mưa, có những ngày đẹp trời thì phải có những ngày bão giông. Vậy có gì phải buồn?

Buồn chứ. Có phải cơn bão nào cũng do mẹ thiên nhiên trái gió trở trời gây ra, mà cũng có những cơn bão do chính con người gây ra, do chúng ta can thiệp vào tự nhiên (phá rừng, khí thải nhà kính…). Khi mà thế giới cần có COP 26 (Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc năm 2021), thì với tư cách là một thành viên thị trường, bản thân mỗi nhà đầu tư chúng ta cũng phải tự nhìn lại mình sau những chuyện chưa biết bao giờ thì được gọi là “đã qua”. Nhưng cũng phải nói sớm, vì đa phần chúng ta đều sở hữu não cá vàng.

Thứ nhất, có cần một biện pháp chưa có tiền lệ? Thời Covid-19 thì các biện pháp chưa có tiền lệ để xử lý các vấn đề của đại dịch là những câu chuyện không phải bàn cãi. Nhưng để xử lý một vấn đề không mới, lặp lại nhiều lần, xuất hiện ở nhiều nơi mà sử dụng một biện pháp như vậy sẽ dẫn đến những hệ lụy tiếp theo. Đó là sau này nếu có một giao dịch tương tự, liệu có bị hủy? Bán chui có thể dễ xử lý, nhưng mua chui liệu có xử lý được không khi mà khả năng truy đòi người bán trên diện rộng là không khả thi (vì có thể ứng tiền nhanh rút ra khỏi tài khoản ngay sau khi bán).

Thứ hai, nhìn rộng hơn một chút, là quyền lợi của các thành viên thị trường liệu có được tính toán đầy đủ. Về phía nhà đầu tư, tại sao có giao dịch bị hoặc được hủy, trong khi giao dịch khác cùng thời điểm thì không, dù rằng các giao dịch này đều dựa trên cùng một luồng thông tin thiếu minh bạch. Rồi về phía nhà đầu tư nước ngoài, có ai nghĩ tới việc FTSE Russell sẽ đưa ra các đánh giá về failed trade (giao dịch thất bại) đối với Việt Nam và con đường nâng hạng sẽ trở nên xa vời hơn. Đi bộ thì có thể dễ dàng dừng lại nhưng nếu bạn đang đi xe bus, dù bạn là lái xe cũng không thể đỗ ngay giữa đường. Còn về phía các công ty chứng khoán, các khoản phí, lãi phát sinh ai sẽ chịu?

Thứ ba, nhìn rộng ra nữa, có vẻ ném chuột đã vỡ hết cả bình. Niềm tin của các thành viên thị trường đối với giao dịch trở nên lung lay, khi khả năng hủy giao dịch có thể thực hiện khá tùy ý, không theo các chuẩn mực chung. Điều này khiến các công ty chứng khoán buộc phải siết lại hoạt động cấp margin và tính tài sản đảm bảo đối với các cổ phiếu có liên quan do lo ngại về việc hủy giao dịch.

Thế là, mất thanh khoản từ một nhóm nhỏ cổ phiếu đầu cơ đã lan sang nhóm các cổ phiếu có thanh khoản tốt, có cơ bản tốt, do việc giải chấp vẫn phải diễn ra.

Không phải đơn giản là "quýt làm cam chịu", mà việc thiếu tính toán, giống như khi nhiễm virus Covid-19, dẫn tới một cơn bão Cytokine của hệ thống miễn dịch và làm bệnh nhân nguy kịch hơn. Nói một cách thời thượng là "thiên nga" đã biến thành "vịt", và đối với người đang cầm tiền thì đây là một cơ hội trời cho để "canh vào hàng". Nhưng với những người đang cầm "thiên nga" thì họ có lỗi gì ngoài việc không có tiền mua thêm.

Vậy là, đầu cơ (bản thân không xấu) khi trở thành yếu tố chính của thị trường, lấn át cả đầu tư, đã làm cho một phần của thị trường chứng khoán đã trở thành một thị trường giả (false market) - nơi mà giá cổ phiếu được xác định dựa trên những thông tin và kỳ vọng giả. Việc can thiệp bằng các biện pháp “chưa có tiền lệ” vào một góc của "false market" đã làm cả thị trường chung bị ảnh hưởng. Một góc nào đó của thị trường đang nóng, và cách can thiệp biến thị trường thành nguội lạnh.

Cũng chẳng muốn tranh cãi về mặt pháp lý, vì tác giả cũng không phải luật sư. Tuy nhiên dưới góc độ thành viên thị trường, tôi cho rằng việc có tính toán đầy đủ cho lợi ích của các bên có liên quan, có lẽ là sự lựa chọn tốt hơn. Tóm lại, có những cách đơn giản hơn để xử lý một vấn đề thường ngày chẳng hạn như khóa luôn lại những tài khoản thuộc diện phải công bố thông tin khi giao dịch. Chỉ là chúng ta không chọn.  

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo