Vui lòng chờ trong giây lát

Tái cơ cấu ngân hàng: Không thể bình chân như vại!

Quá trình tái cấu trúc ngân hàng (NH) đã được khởi động nhưng dường như những kết quả đạt được chưa thực sự nhiều. Nợ xấu vẫn là sự ám ảnh đáng sợ và sẽ là vướng mắc lớn nhất cho quá trình lột xác của các NH.

Trong kỳ họp Quốc hội lần này, vấn đề tái cấu trúc nền kinh tế trong đó có tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại cũng được rất nhiều đại biểu quan tâm và phê là “quá chậm”.
 

Image

 

Từ lộ trình tái cấu trúc…


Vấn đề tái cấu trúc hệ thống ngân hàng ở Việt Nam đã được đặt ra trước đó. Tuy nhiên, có nhiều lý do khiến việc tái cấu trúc không được thực thi triệt để. Trong 2 năm gần đây, đặc biệt, sau Nghị quyết Trung ương 3 - Khóa XI, việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng mới được đặt ra và có lộ trình cụ thể.

Sáng 25/11/2011, trong phiên trả lời chất vấn trước Quốc hội, Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã đưa ra 4 mục tiêu của tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là: (1) Phải làm lành mạnh hệ thống ngân hàng; (2) Phải làm cho hệ thống ngân hàng có đủ sức cạnh tranh trong và ngoài nước, trong môi trường thế giới hết sức biến động. (3) Phải cấu trúc lại cơ cấu hoạt động của hệ thống ngân hàng để đảm bảo giữa cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ cho nền kinh tế một cách hợp lý. (4) Phải làm sao đáp ứng được hệ thống ngân hàng của chúng ta ngoài việc có tình hình tài chính lành mạnh nhưng cũng phải hòa nhập và có sức cạnh tranh với quốc tế. Lộ trình từ tháng 12/2011 đến quý I/2012, phải hoàn thành xong 2 nội dung: định hình rõ 3 nhóm ngân hàng và giải quyết tốt những vấn đề thanh khoản của những ngân hàng yếu kém. Từ quý II/2012 đến hết năm 2013, sẽ hoàn thành việc tái cấu trúc lại các ngân hàng thuộc nhóm III. Từ năm 2013 đến năm 2015 tập trung vào việc nâng cao các hiệu quả an toàn, việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế và củng cố xây dựng. Đặc biệt, xây dựng các nhóm ngân hàng lành mạnh để có đủ sức làm trụ cột cho hoạt động ngân hàng trong nước và phấn đấu để có thể có từ 1-2 ngân hàng đạt tiêu chuẩn khu vực.

Đến năm 2015, hệ thống ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục được tái cấu trúc và khi đó số lượng các tổ chức tín dụng có khả năng tham gia cạnh tranh trong khu vực có thể nâng lên đến 4 tổ chức tín dụng. Thống đốc cho biết, dự kiến năm 2015, Việt Nam có được 15 ngân hàng phù hợp với các chuẩn mực quốc tế và có từ 1 đến 2 ngân hàng có thể đảm bảo được tính cạnh tranh và tầm cỡ quy mô của khu vực.

Đến thực tế !

Nhìn lại gần 1 năm, từ khi Thống đốc công khai kế hoạch tái cấu trúc ngân hàng trước Quốc hội, thì thấy, công cuộc tái cấu trúc này mới dừng ở hai chữ “nhúc nhích”. Thành tích đáng kể nhất của NHNN trong năm qua là hành động sáp nhập và hợp nhất của các ngân hàng nhỏ, và các ngân hàng có vấn đề. Cụ thể, tháng 12/2011, Ngân hàng Nhà nước công bố việc hợp nhất ba ngân hàng có mức nợ xấu cao (SCB, Tín Nghĩa, Ficombank), trong đó BIDV đóng vai trò hỗ trợ, tư vấn (dưới sự chỉ đạo và hỗ trợ của NHNN). Trong quý I/2012, NHNN cũng tuyên bố quyết tâm tái cơ cấu mạnh mẽ 8 ngân hàng thương mại yếu nhất nằm trong nhóm 4 theo phân loại ngân hàng. Tuy nhiên, cho đến nay, mới có một trường hợp sáp nhập. Đó là Ngân hàng SHB, một ngân hàng tầm trung mua lại Habubank, một ngân hàng nhỏ gặp khó khăn nghiêm trọng về nợ xấu.

Một nỗ lực về mặt pháp lý quan trọng nhất, cho tới nay, trong việc tái cấu trúc ngân hàng là Quyết định 254 của Thủ tướng về Đề án “Cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015”. Quyết định này tạo ra một hành lang rộng để xử lý các ngân hàng yếu kém, và đề ra một loạt chỉ tiêu cần phải đạt được cho đến năm 2015. Thế nhưng, việc thực hiện Đề án này trên thực tế, cũng như việc cân nhắc phương án tái cơ cấu nào, cùng những hàm ý liên quan hiện nay vẫn còn đang bàn thảo. Có lẽ vì vậy, mà quá trình tái cấu trúc ngân hàng vẫn mới chỉ ở trong giai đoạn khởi động.

Bên cạnh đó, NHNN cũng ban hành một loạt chính sách để “cải tổ hệ thống ngân hàng”, cùng nhiều biện pháp hành chính để “áp đặt” lãi suất huy động trần, lãi suất cho vay trần, phân loại các ngân hàng thành các nhóm để ấn định mức rủi ro… Tuy nhiên, những kết quả ban đầu còn khá khiêm nhường, vì chưa có được các cải tổ toàn diện như kỳ vọng, nhất là các rủi ro hệ thống vẫn còn “treo lơ lửng”, và một cuộc khủng hoảng thanh khoản vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, do ảnh hưởng của vấn đề nợ xấu.Và theo lộ trình được công bố, thì NHNN thất bại trong mục tiêu đến quý I/2012, phải hoàn thành xong 2 nội dung: định hình rõ 3 nhóm ngân hàng và giải quyết tốt những vấn đề thanh khoản của những ngân hàng yếu kém.

Sẽ có những hình thức tái cơ cấu mới?

Mặc dù vẫn còn điều đáng lưu ý ở phía trước, nhưng có thể thấy việc hợp nhất ba ngân hàng SCB, TNB và FCB là bước khởi đầu thành công của quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Việt Nam. Mọi hoạt động kinh doanh tại các ngân hàng này vẫn diễn ra bình thường và không có hiện tượng khách hàng rút tiền hoặc ngừng gửi tiền. Sự thành công bước đầu này sẽ là tiền đề quan trọng để NHNN tiếp tục đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng trong các năm tiếp theo. Một số kịch bản tái cơ cấu sau có thể diễn ra:

Thứ nhất, các ngân hàng có cùng chủ sở hữu và có cùng các cổ đông lớn chi phối có mối quan hệ với nhau sẽ có thể hợp nhất lại với nhau trở thành một ngân hàng duy nhất như trường hợp của ba ngân hàng vừa rồi. Trường hợp điển hình cho hình thức này là giữa ngân hàng Nam Việt và ngân hàng Phương Tây, nơi ông Đặng Thành Tâm nắm giữ lượng cổ phần khá lớn, trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua tập đoàn Saigoninvest.

Thứ hai, các ngân hàng nhỏ có một ngân hàng lớn hoặc thành viên HĐQT của ngân hàng lớn nắm tỷ lệ chi phối. Những ngân hàng nhỏ này có thể sẽ có xu hướng hợp nhất vào ngân hàng lớn, giúp cho vấn đề về thanh khoản được giải quyết và đảm bảo tốt hơn. Chẳng hạn, hiện tại ACB là cổ đông lớn tại các ngân hàng như ngân hàng Kiên Long, ngân hàng Đại Á và ngân hàng Việt Nam Thương Tín.

Thứ ba, các ngân hàng nhỏ sẽ bị các tổ chức khác ở bên ngoài mua lại để nắm cổ phần chi phối. Những tổ chức này sẽ tiến hành cải tổ hoạt động của hệ thống ngân hàng, bơm thêm vốn để những ngân hàng này để vượt qua giai đoạn khó khăn và hoạt động lành mạnh hơn. Xu hướng thứ ba này sẽ diễn ra theo hai hướng. Một là các ngân hàng tăng vốn bằng cách phát hành riêng lẻ cho cổ đông mới bên ngoài. Đây là trường hợp đã diễn ra với ngân hàng Gia Định và được đổi tên thành ngân hàng Bản Việt. Hai là các cổ đông lớn của ngân hàng trên sẽ thoái vốn và bán cho cổ đông bên ngoài khác. Điều này sẽ diễn ra mạnh trong các năm từ nay đến 2015, khi mà nhiều tập đoàn kinh tế nhà nước phải thoái vốn khỏi các khoản đầu tư ngoài ngành, đặc biệt là ngân hàng, để tập trung cho hoạt động kinh doanh cốt lõi.

NHNN cần chủ động xây dựng kịch bản cho mọi tình huống và tác động kịp thời để các quá trình hợp nhất được diễn ra thuận lợi, ít rủi ro nhất cho bản thân các ngân hàng đó cũng như toàn bộ hệ thống ngân hàng.

Trao đổi mới đây, ông Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright cho rằng, vấn đề nợ xấu trong hệ thống ngân hàng - rủi ro lớn nhất của nền kinh tế Việt Nam chưa được giải quyết, chưa có tiến triển đáng kể nào. Diễn biến thực tế cho thấy, nợ xấu toàn hệ thống sẽ tăng lên do kinh tế còn khó khăn, DN chưa thể trả nợ NH. Tốc độ gia tăng nợ xấu trong 6 tháng đầu năm là quá nhanh. Thống kê của NHNN cho thấy, tỷ lệ nợ xấu trung bình của khu vực ngân hàng hồi tháng 12/2010 là 2,16%; tháng 5/2011 là 2,37%; tháng 9/2011 là 3,31%; tháng 3/2012 là 3,6%; tháng 4/2012 là 4,14% và tháng 5/2012 là 10%.

 


Ông Nguyễn Văn Tuân, Phó tổng giám đóc  VIETCOMBANK:Điều quan trọng nhất để tái cơ cấu ngân hàng hiệu quả trước tiên phải giải quyết sự minh bạch của hệ thống. Hàng loạt điểm mà NH cần minh bạch như: Nợ xấu, quản trị, cơ chế, chính sách… Ngân hàng lớn hay bé cũng đều có chuẩn chung là sự minh bạch và dựa vào đó để chúng ta bắt bệnh cho từng đơn vị, đưa ra những liều thuốc để trị bệnh.


Thạc sỹ kinh tế Đỗ Lam Điền: Tôi đồng tình với chiến lược tái cơ cấu hệ thống ngân hàng. Ngân hàng nào yếu thì nên mua bán, sáp nhập, nhưng tôi khuyến khích cả các ngân hàng mạnh sáp nhập với nhau để trở thành ngân hàng siêu mạnh. Trên thế giới từng có nhiều hãng hàng không, tập đoàn lớn cũng sáp nhập để tạo nên những tập đoàn khổng lồ. Đây là cách giúp lành mạnh hóa hệ thống, để không chỉ cạnh tranh trong thị trường nội địa mà còn cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài.

Ông Nguyễn Hữu Đăng, Tổng giám đốc HDBANK:Vấn đề đặt ra là tái cấu trúc để hình thành những ngân hàng chất lượng và những chỉ số hoạt động tốt để tăng sức mạnh cho toàn hệ thống, góp phần phát triển kinh tế ổn định. Mỗi ngân hàng phải chủ động thực hiện tái cấu trúc bộ máy hoạt động để nâng cao năng lực, đáp ứng được các nhiệm vụ hỗ trợ phát triển kinh tế, xã hội.

Ông Alain Cany , Chủ tịch Phòng Thương mại và châu Âu (EUROCHAM):Tôi nghĩ, đây đã là thời điểm rất gấp gáp để Việt Nam tiến hành tái cấu trúc ngân hàng, bởi hệ thống ngân hàng đang có một số ngân hàng đang phải đối mặt với khó khăn. Nếu không hành động ngay, trong tương lai sẽ có nhiều hơn những ngân hàng như vậy, lúc đó sẽ là những ngân hàng lớn hơn, chi phí tái cấu trúc sẽ cao hơn.

Tái cơ cấu ngân hàng: Không thể bình chân như vại! Tái cơ cấu ngân hàng: Không thể bình chân như vại!
10 3833 56 reviews

Quá trình tái cấu trúc ngân hàng (NH) đã được khởi động nhưng dường như những kết quả đạt được chưa thực sự nhiều. Nợ xấu vẫn là sự ám ảnh đáng sợ và sẽ là vướng mắc lớn nhất cho quá trình lột xác của các NH.

 

Ngân hàng

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Bình luận mới
Top