Vui lòng chờ trong giây lát

Ông William Marko (Worldbank): Sẽ cồng kềnh, lãng phí khi áp dụng cơ cấu phòng ban cho Siêu ủy ban 240 tỷ USD

(NDH) Áp dụng cơ cấu 6 phòng ban có thể khiến Siêu ủy ban gặp phải bất cập như SASAC của Trung Quốc hiện tại. Kiến nghị mà ông Marko đưa ra cho cơ cấu tổ chức của Siêu Ủy ban này là thành lập cơ quan chuyên trách thành các nhóm nhỏ phụ trách 1-3 Tập đoàn.

Bàn về đề xuất thành lập Ủy ban quản lý như Dự thảo Nghị định Về thực hiện các quyền và trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước , Hội thảo Cơ quan chuyên trách đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với vốn nhà nước tại doanh nghiệp - Kinh nghiệm quốc tế và bài học đối với Việt Nam do Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức nóng lên với nhiều ý kiến, khuyến nghị quan trọng và cụ thể từ chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước.

Các chuyên gia kinh tế từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) đánh giá cao và ủng hộ việc tách chức năng sở hữu Nhà nước khỏi chức năng quản lý của cơ quan bộ, ngành nhưng vẫn còn đó nhiều nghi ngại về mô hình của Siêu ủy ban đưa ra trong Dự thảo.

Mảnh ghép còn thiếu về công bố thông tin và cách thức quản lý

Ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế của WB tại Việt nam, cho rằng việc tách riêng chức năng sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp và chức năng quản lý nhà nước về kinh tế mà Việt Nam đưa ra không phải là mô hình đầu tiên, thử nghiệm mà nhiều quốc gia khác đã và đang làm thành công, trong đó mô hình tốt nhất là Temasek của Singapore.

Tài sản công là nhóm tài sản lớn nhất trên phạm vi toàn cầu. Nhưng ở Việt Nam nguồn lực này vẫn chưa được khai thác hiệu quả, ông S. Eckardt nhận định. Theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Thống kê (năm 2014), tổng tài sản của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hiện khoảng 5,41 triệu tỷ đồng, gấp 1,2 lần GDP; song khu vực tư nhân có tỷ lệ lợi nhuận/vốn đầu tư (ROIC) gấp 2 lần so với các DNNN. Trong khi với quy mô lớn, thêm một đồng lợi nhuận của tài sản công sẽ giảm được một đồng thuế/nợ. “Quan trọng hơn cả là chúng ta có suy nghĩ và quyết tâm chuyển dự thảo thành hiện thực, sẽ còn rất nhiều việc để làm."

Cùng quan điểm với ông S. Eckardt, ông Dag Detter, Chuyên gia cố vấn của World bank cũng cho rằng thành công hay thất bại, quan trọng ở ý chí cải cách và quyết tâm chính trị. Bên cạnh các tài sản chính sách như an ninh công cộng, đường xá, trường học, tài sản thương mại như các phương tiện vận tải, công ích, bất động sản,… có thể tạo ra phí nếu được quản lý tốt.

Giải đáp những băn khoăn của các chuyên gia kinh tế, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đặng Huy Đông, người trực trực tiếp chỉ đạo CIEM soạn dự thảo nghị định này khẳng định quyết tâm chính trị của Việt Nam trong việc tách chức năng chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước và chức năng quản lý Nhà nước, chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước là rất rõ ràng. Vấn đề hiện nay mà Thứ trưởng cho rằng cần quan tâm là cách thức tách ra.

Ông Detter ví von mô hình được xây dựng như cậu bé trẻ muốn trở thành siêu sao, nếu vẫn sử dụng công cụ kinh tế tập trung thì không thể đạt được mục tiêu. Mô hình mới được xây dựng phải có trách nhiệm giải trình, trong đó chú trọng bảng cân đối kế toán, quản lý rủi ro thương mại và tài sản thương mại. Theo ông, điều đầu tiên là phải áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế.

Một vấn đề khá nhức nhối hiện nay dược ông Detter cảnh báo đó là các DNNN, Tập đoàn, Tổng công ty của Việt Nam không hề có bảng cân đối kế toán chuẩn quốc tế như các Tập đoàn và doanh nghiệp tư nhân có số tài sản, vốn tương ứng. Hiệu quả sử dụng vốn sẽ không được đánh giá đúng và có so sánh, đối chiếu. “Việc không có bảng cân đối tiêu chuẩn sẽ không có sự minh bạch, phần lớn các khoản bão lãnh bị sử dụng sai mục đích, và không tính toán được chi phí cơ hội.”

Cùng với mảnh ghép còn thiếu này, ông Dag Detter cho rằng cần bổ sung thêm về cách thức quản lý. Ông kiến nghị việc hợp tác công tư PPP thường quá đắt và đòi hỏi lợi nhuận cao từ đối tác tư nhân. Ủy ban có thể liên kết về lợi ích để đầu tư duy tu, bảo dưỡng.

Mô hình phòng ban: Nghi ngại dẫm lên vết xe đổ của mô hình SASAC

Đánh giá cao về việc thành lập Siêu Ủy ban, ông William P. Marko, chuyên gia từ WorldBank cho rằng đây là một bước cải cách quan trọng so với tình trạng phân tán các cấu thành của quản trị DNNN. Tại Hội thảo, ông Marko đã chỉ ra sẽ còn rất nhiều vấn đề cần giải quyết khi thành lập Siêu Ủy ban như việc lựa chọn giữa tối đa hóa giá trị vốn hay tài sản nhà nước tại DNNN.

“Nhiệm vụ này nhiều khi khó thực hiện, ví dụ mục tiêu tối đa hóa giá trị có thể khuyến khích đầu tư ngoài ngành. Tối đa hóa giá trị tài sản cũng có thể khiến cho đại diện chủ sở hữu nhà nước sa đà vào việc mua bán, sử dụng và định đoạt tài sản. Vì vậy, nhiệm vụ thích hợp ở đây là tối đa hóa giá trị vốn nhà nước.”

Một vấn đề quan trọng khác được ông Marko khuyến nghị liên quan đến cơ cấu tổ chức. Siêu ủy ban 240 tỷ USD này dự kiến sẽ được cơ cấu 6 phòng ban mà theo ông Marko “có vẻ không còn cần thiết và phù hợp với phương thức quản trị hiện đại”, bao gồm Ban Đầu tư tài chính, Ban Phân tích, dự báo, kế hoạch và đầu tư chiến lược, Ban Đầu tư phát triển hạ tầng và năng lượng, Ban Công nghệ thông tin và truyền thông, Ban Công nghiệp chế tác, Ban Đầu tư và Phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp, Văn phòng Ủy ban và Tổ chức Đảng, Công đoàn và các tổ chức chính trị- xã hội khác.

Theo chuyên gia này, nên tổ chức cơ quan chuyên trách thành các nhóm nhỏ 3 người, mỗi nhóm gồm 1 người chính, 1 người dự bị và một trợ lý nghiên cứu. Mỗi nhóm như vậy phụ trách 1-3 tập đoàn, tổng công ty. Như vậy có thể chỉ cần 16 nhóm 3 người: 2 nhóm phụ trách ngành thực phẩm, bia; 1 nhóm phụ trách ngành giấy, lâm nghiệp, 1 nhóm ngành thuốc lá, dược phẩm, 2 nhóm viễn thông, 1 nhóm cho hàng không, 1 nhóm cho vận tải… “Sự kết hợp của nhóm chuyên nghiệp, có trình độ với người đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp là đủ để thực hiện quyền sở hữu nhà nước đối với các tập đoàn, tổng công ty.”, ông Marko nhận định.

Đánh giá về mô hình mà ông Marko đề xuất, Ts. Cấn Vãn Lực cho rằng đây rõ ràng là một mô hình khả thi hơn,l hiệu quả hơn, là theo các nhóm chuyên môn, thay vì các phòng ban vì phòng ban hành chính trì trệ. Theo ông Lực, Việt Nam khi thành lập tổ chức này sẽ cần rút kinh nghiệm từ 2 cơ quan gồm SCIC và SASAC. SCIC chưa hiệu quả như mong muốn còn SASAC của Trung Quốc cũng chưa thành công vì can thiệp chính trị quá lớn. Hiện ông Cấn Văn Lực phân vân giữa mô hình ủy ban hoặc quỹ. Mô hình Ủy ban thì hành chính hơn.

Trong tổ chức của Ủy ban, ông Lực cũng kiến nghị ngoài hội đồng tư vấn, cần có hội đồng đầu tư sẽ quyết định đầu tư vào đâu, như thế nào, trong bao lâu, hai là hội đồng quản lý, gồm đại diện một số DNNN lớn, hay một số bộ ngành lớn. Ông Lực cũng nhấn mạnh con người mới quyết định tất cả. SCIC chưa hiệu quả chủ yếu do con người mà cụ thể là gắn với câu chuyện về cơ chế tuyển dụng và bổ nhiệm; cơ chế động lực với người làm như lương bổng, trách nhiệm. Nếu thua lỗ người ra quyết định có bị trừ lương, cách chức hay không.

Đáng lưu ý, hiện nay trong Điều 12 Dự thảo Nghị định quy định “cơ quan chuyên trách quyết định cử, bãi nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng… và các quyền lợi khác của người đại diện phần vốn nhà nước”. Đây có thể được coi là quy định “quá đà”, đặc biệt là trong trường hợp của công ty cổ phần với quyền hạn của nhiều cổ đông khác.

Ông William Marko (Worldbank): Sẽ cồng kềnh, lãng phí khi áp dụng cơ cấu phòng ban cho Siêu ủy ban 240 tỷ USD Ông William Marko (Worldbank): Sẽ cồng kềnh, lãng phí khi áp dụng cơ cấu phòng ban cho Siêu ủy ban 240 tỷ USD
10 2098 56 reviews

(NDH) Áp dụng cơ cấu 6 phòng ban có thể khiến Siêu ủy ban gặp phải bất cập như SASAC của Trung Quốc hiện tại. Kiến nghị mà ông Marko đưa ra cho cơ cấu tổ chức của Siêu Ủy ban này là thành lập cơ quan chuyên trách thành các nhóm nhỏ phụ trách 1-3 Tập đoàn.

 

Vĩ mô

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Bình luận mới
Top