Vui lòng chờ trong giây lát

Ông Tony Blair và 3 lời khuyên cho quá trình cải cách DNNN ở Việt Nam

(NDH) "Khi tôi còn ở Chính phủ, nếu cải cách nào không có chống đối là cải cách kém hay như cải cách nào không la hét phản đối cũng phải xem lại, có thể đề xuất đó không phải hay" - Cựu thủ tướng Tony Blair nói

Ông Tony Blair tại hội thảo sáng 4/3

Tại cuộchội thảo về "Vai trò mới của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế - kinh nghiệm và bài học cho VN diễn ra sáng này 4/3, ông Tony Blair đã có cuộc đối thoại thẳng thắn với các chuyên gia kinh tế hàng đầu Việt Nam về vấn đề cải cách doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Ba lời khuyên của ông Tony Blair

Thứ nhất: Những năm 1940-1950 là kỷ nguyên nhà nước nắm quyền chi phối doanh nghiệp. Người ta nghĩ đó là cách để nền kinh tế phát triển, bảo vệ lợi ích người lao động. Nhưng theo thời gian đã nhận ra rằng tính không hiệu quả của mô hình đó. Nên cải cách DNNN là điều quan trọng.

Thứ hai: Những năm 1980, ở phía Đông quá trình mở cửa nền kinh tế diễn ra, kể cả tại Việt Nam. Trong thời điểm đó, thì phương Tây đẩy mạnh quá trình tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước lớn. Chương trình cải cách ở phương Tây cũng gặp rất nhiều chống đối, tuy nhiên phản đối các cải cách là bình thường, với những cải cách không có phản đối, thì cần xem lại.

Thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Công nghệ cũng đang thay đổi cách điều hành doanh nghiệp. Nếu 30 năm về trước, liệt kê 20 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, nay so với những doanh nghiệp hàng đầu thế giới hiện nay, thì đã thay đổi rất nhiều. Nhiều doanh nghiệp 20 năm trước chưa có, nay đã thống lĩnh trên toàn thế giới. Trong thế giới thay đổi thì việc quản lý cũng phải luôn đổi mới sáng tạo, cũng phải tận dụng thay đổi đang diễn ra, đặc biệt là toàn cầu hóa.

Việt Nam đang hoàn thiện các FTA mới, để doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận được tốt nhất thì phải đổi mới, sáng tạo và tư nhân hóa DNNN. Đó là bài học quan trọng thứ 2.

Thứ ba: Tất cả thay đổi đều khó khăn cả, vì khi thay đổi một hệ thống bao giờ cũng có người không thích sự thay đổi đó, có người tin rằng nếu họ làm việc cho DNNN sẽ ổn định và yên ổn hơn. Qua thời gian cũng tạo ra được lợi ích sẽ lớn hơn sự phản kháng thay đổi.

Một bài học thế giới, hay như ở Anh, là cải cách DNNN đã dẫn tới thu hút nhiều đầu tư FDI. Sức mạnh của nền kinh tế là kết quả của cải cách trong 30 năm qua

"Thay đổi bao giờ cũng có chống đối, nhưng chúng ta phải thay đổi. Mặc dù trong quá trình thực hiện cải cách có nhiều tranh luận nhưng cuối cùng vẫn là tăng sức mạnh cho nền kinh tế" - ông Tony Blair kết luận

Sau khi nghe ông Tony Blair chia sẻ ba lời khuyên về cải cách DNNN, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh khẳng định: "Đúng là cải cách không có phản đối không phải cải cách, vì không đụng chạm ai. Phản đối, chưa đồng thuận để làm cải cách tốt hơn. Tất cả không phải ngại khi đưa ra quan điểm mới, cách làm mới vì phản đối là chúng ta đang đổi mới còn cái gì đưa ra ai cũng gật thì chưa có gì đổi mới cả".

Nhà nước quản lý về chiến lược để tư nhân phát triển

Ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế TƯ: Khi cải cách DNNN gặp phải những thành phần chống đối thì ông sẽ làm như thế nào?

Ông Tony Blair: Bất cứ thay đổi nào cũng có chống đối, tôi đã gặp nhiều, vấn đề đặt ra ở đây là cách thức và phương pháp cải cách.

Khi cải cách nhà trường, chúng tôi chọn trường mọi người nhận định là yếu kém để ko lập luận được là hệ thống hiện tại là hiệu quả. Khi bắt đầu phải lựa chọn cẩn thận để làm sao thể hiện được kết quả vượt trội. Lời khuyên là chọn được dự án điển hình, thiết thực để mọi người thấy được những thay đổi và nhân rộng mô hình đó.

Khi tôi còn ở Chính phủ, nếu cải cách nào không có chống đối là cải cách kém hay như cải cách nào không la hét phản đối cũng phải xem lại, có thể đề xuất đó không phải hay.

Khi chúng tôi cải cách lương hưu thì sau đó 2 năm thì người dân bảo tuyệt vời. Điều này phải xem lại, đó không phải là cải cách rồi, và đúng thật khi cải cách thật thì người ta la hét ngay.

TS. Trần Du Lịch: Quan điểm, nhận thức nhà nước là sở hữu để làm công cụ điều tiết…cũng có quan niệm là ai sở hữu thì phải nắm để điều tiết, phân phối… nên phải quản lý. Thí điểm cổ phần hoá từ năm 1992, tôi tham gia đầu tiền, theo ông thí điểm từ năm 1992 tới giờ là nhanh hay chậm, cần làm gì để mang lại hiệu quả tốt hơn?

Ông Tony Blair: Tại Na Uy, khu vực tư nhân mạnh, chiếm phần lớn trong nền kinh tế. Khu vực nhà nước cũng rất lớn, nhưng đây là trường hợp riêng biệt. Dù có là DNNN quản lý nhưng vẫn độc lập khỏi Chính phủ, nhìn chung là đều hướng tới sự quản lý của khu vực tư nhân nhiều hơn.

Còn về điều phối, cơ quan trung ương hay bộ chuyên ngành, kinh nghiệm tổ chức không quan trọng mà phải xem người lãnh đạo có thật sự mang lại hiệu quả. Chúng ta ko cần nhiều người thúc đẩy cải cách, nhưng rất cần người đúng vị trí để đẩy quá trình đó đi, khi gặp cản trở biết cách vượt qua.

Chỉ quản lý được doanh nghiệp nếu có sở hữu, có nhiều lập luận như vậy. Nhưng phải xem kinh nghiệm, tại sao tranh luận vậy thay đổi. Nhìn vào kinh nghiệm, lập luận thay đổi theo thời gian, không phải lúc nào nhà nước cũng là bảo vệ lợi ích tốt nhất cho người dân. Mà khu vực Nhà nước thường chậm thay đổi trong công nghệ, cách thức quản lý, ít sáng tạo. Khách quan mà nói, chắc chắn Chính phủ không thể quản lý công ty tốt được nhưng vai trò điều tiết, quản lý của nhà nước là quan trọng bởi họ đưa những vấn đề tốt nhất đến với doanh nghiệp.

Từ năm 1992 bắt đầu cổ phần hóa đến nay chắc không nhiều phản đối vì bằng chứng là thấy lợi ích rồi nên phải đẩy mạnh hơn nữa.

Nhìn rộng ra các nền kinh tế thành công trên thế giới hôm nay câu trả lời rõ ràng vì họ cởi mở trong kinh tế, Nhà nước quản lý về chiến lược, để tư nhân phát triển.

Xe hơi ở Anh những năm 80 thay đổi, không phải do Anh, mà do Nhật thay đổi, người Nhật đã thay đổi hoàn toàn công nghiệp ô tô ở Anh. Nếu không học hỏi, thì ngành công nghiệp ô tô sẽ không có ngày hôm nay.

DNNN bản thân nó không tạo ra thay đổi được, phải có mô hình hợp tác công tư, FDI, quản lý nhà nước, phải kết hợp tổng hoà của những thứ đó thì mới hi vọng thay đổi được.

TS. Lê Đăng Doanh: Đánh giá thế nào về cải cách DN nhà nước ở Nga và Trung Quốc? Cải cách DNNN và hiệu quả của DNNN liên quan thế nào tới nhà nước pháp quyền công khai, minh bạch và có trách nhiệm giải trình - nếu vậy sẽ rất khác về quản lý nhà nước. Như việc cổ phần hóa DNNN ở Nga đang gây nhiều tranh cãi?

Ông Tony Blair: Nga không phải ví dụ tốt để ta học, tôi chắc chắn. Ở Anh cũng tranh cãi cách tiến hành cải cách DNNN.

Ở Nhật thì tư nhân hóa đường sắt cũng có tranh cãi. Quá trình tư nhân hóa ở Nga không tiến hành theo đúng cách thức diễn ra. Vấn đề minh bạch, trách nhiệm giải trình rất quan trọng, nếu có khuôn khổ pháp lý tốt thì quản lý tốt. Một số DNNN hiện chưa minh bạch.

Theo tôi, nhà nước sở hữu, quản lý chưa chắc hiệu quả, nhưng điều tiết lại vô cùng quan trọng.

Như ở Anh, khủng hoảng tài chính phải quốc hữu hóa ngân hàng, ý định sau đó sẽ đưa lại tư nhân. Nên vấn đề thực sự là làm sao cho hiệu quả chứ không phải có làm hay không.

Ông Tony Blair và 3 lời khuyên cho quá trình cải cách DNNN ở Việt Nam Ông Tony Blair và 3 lời khuyên cho quá trình cải cách DNNN ở Việt Nam
10 1403 56 reviews

(NDH) "Khi tôi còn ở Chính phủ, nếu cải cách nào không có chống đối là cải cách kém hay như cải cách nào không la hét phản đối cũng phải xem lại, có thể đề xuất đó không phải hay" - Cựu thủ tướng Tony Blair nói

 

Vĩ mô

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Bình luận mới
Top