Vui lòng chờ trong giây lát

Luật đặc khu: Có gì vượt trội hơn ưu đãi thuế?

(NDH) Trong khi lãnh đạo địa phương bày tỏ sự tin tưởng vào thành công của các đặc khu nếu được Quốc hội thông qua thì chuyên gia trong và ngoài nước lại đặt câu hỏi về tính vượt trội trong các quy định của dự thảo luật.

Địa phương hồ hởi

"99,6% cử tri Vân Đồn ủng hộ đề án thành lập đặc khu ở huyện đảo. Còn đối với HĐND, UBND tỷ lệ ủng hộ lên tới 100%", ông Nguyễn Văn Thành - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh hào hứng chia sẻ khi tham gia Hội thảo “Đặc khu - thể chế, chính sách và kỳ vọng thành công" được tổ chức ngày 18/5 tại Hà Nội. Trong phần thảo luận, ông nhận được câu hỏi từ khán phòng về việc tỉnh có tự tin vào thắng lợi khi thành lập đặc khu Vân Đồn.

Ông Nguyễn Văn Thành - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: VTV

Tái khẳng định sự tin tưởng của Quảng Ninh vào sự phát triển của đặc khu Vân Đồn, ông Thành đánh giá chủ trương phát triển đặc khu rất rõ ràng, Luật về khu kinh tế - hành chính đặc biệt trình Quốc hội phê duyệt tại kỳ họp tới cũng được chuẩn bị rất công phu. Bản thân Quảng Ninh cũng đã sẵn sàng với cơ sở hạ tầng khi Sân bay Vân Đồn sẽ khai thác thương mại cuối năm nay, đường cao tốc hoàn thành cũng rút ngắn thời gian di chuyển tới Hải Phòng, Hà Nội...

"Người dân Quảng Ninh rất mong chờ bắt tay triển khai ngay đặc khu Vân Đồn sau khi dự thảo Luật được thông qua", ông Thành thông báo.

Chia sẻ thận trọng hơn, ông Đào Công Thiên - Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nhìn nhận khu vực Bắc Vân Phong của tỉnh này còn hoang sơ nên giai đoạn làm kế hoạch triển khai xây dựng đặc khu rất quan trọng. Tuy vậy, tỉnh đã chuẩn bị kế hoạch chi tiết rất đặc thù, xuất phát từ mục tiêu của đặc khu. Khánh Hòa cũng hy vọng vào sự phát triển của đặc khu Bắc Vân Phong sau khi Luật được thông qua.

"Dù đặc khu chưa có tiền lệ ở Việt Nam nhưng cũng không nên quá cầu toàn, cẩn trọng trong việc thông qua dự luật", ông Nguyễn Chí Dũng - Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư, cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật bày tỏ quan điểm. Lấy ví dụ về việc Hàn Quốc trong 10 năm sửa đổi tới 6 lần luật đặc khu, ông Dũng cho rằng không nên cầu toàn kẻo lỡ mất thời điểm thích hợp cho phát triển.

Người đứng đầu Bộ Kế hoạch & Đầu tư nhấn mạnh với các đặc khu kinh tế, lần đầu tiên Việt Nam chủ động tạo ra một sân chơi quốc tế ngay trên lãnh thổ nước mình. “Các đặc khu sẽ tạo ra khu vực tăng trưởng cao, lan tỏa đến các vùng khác, thu hút công nghệ và trở thành nơi đáng sống. Ở đây, Việt Nam cũng chủ động tạo ra sân chơi mới với thể chế vượt trội”, ông Dũng chỉ rõ mục tiêu chính của việc thành lập các đặc khu kinh tế.

Bộ trưởng Dũng bày tỏ muốn nghe ý kiến góp ý của các chuyên gia trong nước và quốc tế. Ông bày tỏ có lẽ đây sẽ là hội thảo cuối cùng trước khi Dự thảo được trình Quốc hội khóa XIV kỳ họp thứ 5 trong vài ngày tới.

"Chúng tôi quan tâm nhất là làm sao để khi Luật được ban hành, tổ chức thực hiện như thế nào để thành công. Không phải chỉ là chuyện ban hành thông qua Luật này nữa, vì theo đúng tiến độ cần thiết sẽ thực hiện. Vấn đề cơ chế chính sách cần góp ý gì thêm, mời các chuyên gia góp ý. Nhưng đặc biệt cần chuyên gia góp ý về cách tổ chức thực hiện để khi ban hành Luật được khả thi", ông Dũng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Kế hoạch & Đầu tư - Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: VTV

Những vấn đề nền tảng

Khác với sự hồ hởi của địa phương, chuyên gia đến từ các tổ chức quốc tế cũng như những nước đã có kinh nghiệm trong việc xây dựng đặc khu lại đặt ra những vấn đề mang tính nền tảng đối với dự án luật, vốn vẫn gây chú ý nhất bởi các ưu đãi về thuế.

Ông Sebastian Eckardt - Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam nhắc lại việc đặc khu đầu tiên trên thế giới được xây dựng những năm 1960, khi đó các nền kinh tế đang có xu hướng đóng cửa nên các ưu đãi về thuế phát huy hiệu quả cao. Ngược lại, Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới, nhưng khi tạo ra một khu vực có thể chế đặc biệt, các ưu đãi về thuế có vẻ vẫn được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để hấp dẫn các nhà đầu tư. Ông Sebastian Eckardt cho rằng công cụ để thu hút tại đặc khu của Việt Nam phải khác tiền lệ trước đó.

"Dựa quá nhiều vào chính sách ưu đãi thuế sẽ dẫn đến phân mảnh pháp quy và quản trị các đặc khu kinh tế", vị này phân tích. Theo ông, Việt Nam không nên xây dựng các chính sách ở đặc khu phân mảnh và tách rời với chính sách phát triển tổng thế của cả nước.

Vị chuyên gia nhấn mạnh đến yếu tố chiến lược khi xây dựng các cơ chế cho đặc khu. Thay vì tập trung vào ưu đãi thuế, Việt Nam cần tập trung vào các đầu tư mang tính chiến lược, tìm ra nguồn tài sản chiến lược mang lại lợi thế khác biệt, vượt trội cho các đặc khu của mình. “Cần cách tiếp cận mới trong thu hút đầu tư dựa trên kỹ năng, đổi mới sáng tạo và môi trường kinh doanh”, ông Sebastian chia sẻ.

Diễn đạt bằng cách khác, ông Teo Eng Cheong - Tổng giám đốc Tập đoàn Surbana Jurong, Singapore cho rằng yếu tố quan trọng nhất để một đặc khu thành công là có mục tiêu rõ ràng. Lấy ví dụ đối với nước đang phát triển, việc tạo công ăn việc làm cho số đông người dân là quan trọng nhất. Trong trường hợp như vậy, chiến lược phát triển đặt ra phải rõ ràng xoay quanh mục tiêu tạo việc làm. Tuy nhiên, ông Cheong chỉ ra, Chính phủ các nước thường bị hấp dẫn bởi các ngành công nghệ cao, nhưng ngành này cần ít lao động. Khi đó, mục tiêu thành lập đặc khu bị phá vỡ, dẫn đến thất bại.

Trung Quốc hiện có 571 đặc khu kinh tế. Các đặc khu được phân thành 3 hệ thống và 12 loại khác nhau. Mỗi đặc khu đều có chức năng cụ thể, theo đúng mục tiêu đề ra. Bà Liu Rongxin - Giám đốc trung tâm phát triển kế hoạch khu vực, Viện phát triển Trung Quốc cũng cho rằng các đặc khu phải thực hiện được chuyên môn hóa. Các thể chế, chính sách phải được xây dựng theo mục tiêu của đặc khu.

Tuy vậy, bà Liu cũng khuyến cáo, vấn đền lập pháp ở cấp quốc gia không nên quá chi tiết mà có thể có thêm các quy định hỗ trợ chi tiết khi thực hiện. Các quy định sẽ điều chỉnh linh hoạt theo yêu cầu phát sinh trong quá trình vận hành các đặc khu kinh tế.

Ưu đãi của đặc khu chỉ dừng lại ở thuế?

Phân tích sâu hơn, Tiến sĩ Võ Trí Thành cho rằng trên cả 3 khía cạnh: Tự do dịch chuyển các loại nguồn lực, Thể chế và Ưu đãi hỗ trợ nhà đầu tư bản dự thảo, thì Luật đều đưa ra chưa tới.

Tiến sĩ Võ Trí Thành. Ảnh: VTV

Theo ông Thành, nhiều yếu tố liên quan đến dịch chuyển tự do hóa nguồn nhân lực chưa được nói đến trong dự thảo Luật. Về thể chế, Việt Nam đã theo những thông lệ quốc tế, hướng tới giải trình chuyên nghiệp, xử lý các tranh chấp thương mại nhanh gọn... nhưng chưa có sự vượt bậc.

Đồng tình với quan điểm của chuyên gia đến từ WB, ông Thành cho rằng các ưu đãi của Việt Nam chưa dựa trên trên tổng thể. Các ưu đãi thiên nhiều về thuế và tính toán các ưu đãi thu nhập cho nhà đầu tư.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư Pháp - Hoàng Thế Liên chỉ ra có quá nhiều văn bản sau Luật thể hiện sự phân mảnh về quyền lực, nhiều cơ quan có khả năng ban hành các văn bản pháp luật.

Theo ông, Luật đặc khu phải hạn chế được sự phân mảnh, nếu không sẽ không thể thực hiện được. Phân tích về thế chế quyền lực sau Luật ra đời, ông Liên cho rằng sự phân quyền phải đầy đủ rành mạch, Luật phải có tác động trực tiếp tới các đặc khu, không cần thông qua các thông tư chỉ thị. Chính quyền đặc khu phải được quyền quyết định, nếu cần đưa ra Hội đồng Nhân dân hoặc cao hơn nữa xin ý kiến Quốc hội.

Lấy ví dụ về tình hình casino tại các đặc khu, GS Hà Tôn Vinh cho biết chính tại đặc khu Macau – thiên đường của casino châu Á lại không hề quan trọng chuyện ưu đãi thuế. Thuế suất đối với hoạt động casino ở Macau lên tới 39%. Giấy phép hoạt động casino ở các nước khác cho đến 20 năm, một số nước chỉ cấp phép vài năm. Trên thực tế, các nhà làm casino cho biết họ chỉ cần 5 – 7 năm để hòa vốn. Như vậy, cam kết cho phép thuê đất đến 99 năm cũng không cần thiết. Ông cho rằng chỉ khi cơ chế không vượt trội chúng ta mới phải thu hút đầu tư bằng cách ưu đãi những thức khác.

“Ở các nước, đặc khu là nơi nhà nước kiếm tiền, không phải để miễn, giảm thuế", GS Hà Tôn Vinh chia sẻ.

Nhắc lại ý kiến của doanh nghiệp chia sẻ trước đó, Tiến sĩ Trần Đình Thiên cho biết: "Doanh nghiệp chỉ mong muốn thể chế của đặc khu đáp ứng được hai yếu tố tự do và mở, để có không gian cho doanh nghiệp phát triển tốt lên. Nhà đầu tư mong dự luật đáp ứng được điều đó".

Luật đặc khu: Có gì vượt trội hơn ưu đãi thuế? Luật đặc khu: Có gì vượt trội hơn ưu đãi thuế?
10 1303 56 reviews

(NDH) Trong khi lãnh đạo địa phương bày tỏ sự tin tưởng vào thành công của các đặc khu nếu được Quốc hội thông qua thì chuyên gia trong và ngoài nước lại đặt câu hỏi về tính vượt trội trong các quy định của dự thảo luật.

 

Môi trường kinh doanh

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Bình luận mới
Top